เอกสารราชกิจจานุเบกษา
เลม่ ๑๓๖ ตอนพิเศษ ๒๕ ง
๒๘ มกราคม ๒๕๖๒
คำสั่งหัวหน้ำคณะรักษำควำมสงบแห่งชำติ
ที่ ๑/๒๕๖๒
เรื่อง กำรแก้ไขเพิ่มเติมกฎหมำยว่ำด้วยสิทธิบัตรและมำตรกำรด้ำนสิทธิบตั รเป็นกรณีพิเศษ โดยที่ขณะนี้กระบวนกำรทำงนิติบัญญัติอยู่ระหว่ำงกำรดำเนินกำรแก้ไขเพิ่มเติมกฎหมำยว่ำด้วย ยำเสพติดให้โทษ เพื่อเปิดโอกำสให้สำมำรถนำกัญชำมำศึกษำวิจัยอันจะเป็นประโยชน์ทำงกำรแพทย์ และสำมำรถนำไปใช้ในกำรรักษำภำยใต้กำรควบคุมดูแลของแพทย์ รวมทั้งหลักเกณฑ์และเงื่อนไขที่ กำหนด ในขณะที่คณะรักษำควำมสงบแห่งชำติได้รับรำยงำนจำกกรมทรัพย์สินทำงปัญญำถึงข้อเท็จจริงอันเป็นปัญหำ ของกระบวนกำรด้ำนสิทธิบัต รที่ไ ด้มีกำรยื่นคำขอรับสิทธิบัต รตำมกฎหมำยว่ำด้วยสิทธิบัต รสำหรับ กำรประดิษฐ์ที่เกี่ยวข้องกับกัญชำจำนวนหนึ่งไว้อยู่ก่อนแล้ว แม้ว่ำคำขอรับสิทธิบัตรดังกล่ำวยังอยู่ระหว่ำง กระบวนกำรตรวจสอบตำมขั้นตอนและยังไม่ได้รับควำมคุ้มครองตำมกฎหมำยก็ตำม แต่กรณีดังกล่ำว ได้สร้ำงควำมห่วงกังวลให้แก่นักวิชำกำร นักวิจัย และผู้ที่เกี่ยวข้องจำนวนมำกที่มีควำมประสงค์จะได้ ดำเนินกำรตำมกฎหมำยว่ำด้วยยำเสพติดให้โทษที่อยู่ระหว่ำงกำรพิจำรณำของสภำนิติบัญญัติแห่งชำตินั้น เนื่องจำกหำกจะมีกำรดำเนินกำรต่อไปอำจมีควำมเสี่ยงต่อกำรละเมิดสิทธิบัตรได้จำกกำรที่กรมทรัพย์สิน ทำงปัญญำอำจรับจดทะเบียนสิทธิบัตรให้กับผู้ยื่นคำขอดังกล่ำว เมื่อได้พิจำรณำควำมตกลงว่ำด้วยสิทธิในทรัพย์สินทำงปัญญำที่เกี่ยวกับกำรค้ำ (The Agreement on Trade - Related Aspects of Intellectual Property Rights : TRIPS Agreement) ซึ่งมีผลผูกพัน ประเทศไทยในฐำนะสมำชิกองค์กำรกำรค้ำโลก ที่ยอมรับให้ประเทศสมำชิกสำมำรถพิจำรณำให้ควำมคุ้มครอง ทรัพย์สินทำงปัญญำโดยคำนึงถึงกำรให้ควำมสำคัญต่อวัตถุประสงค์เชิงนโยบำยสำธำรณะของประเทศ จึงเป็นกำรสมควรที่จะกำหนดมำตรกำรด้ำนสิทธิบัตรเป็นกรณีพิเศษ เพื่อสนับสนุนและรองรับกำรอนุญำต ให้นำกัญชำมำวิจัยด้ำนกำรแพทย์ซึ่งจะก่อให้เกิดประโยชน์ต่อประชำชนและสังคมในวงกว้ำง อำศัยอำนำจตำมควำมในมำตรำ ๒๖๕ ของรัฐธรรมนูญแห่งรำชอำณำจักรไทย ประกอบกับ มำตรำ ๔๔ ของรัฐธรรมนูญแห่งรำชอำณำจักรไทย (ฉบับชั่วครำว) พุทธศักรำช ๒๕๕๗ หัวหน้ำคณะ รักษำควำมสงบแห่งชำติโดยควำมเห็นชอบของคณะรักษำควำมสงบแห่งชำติจึงมีคำสั่ง ดังต่อไปนี้
ข้อ ๑ เพื่อประโยชน์ในกำรพิจำรณำตรวจสอบคำขอรับสิทธิบัตรตำมคำสั่งนี้ กำรประดิษฐ์ ดั ง ต่ อ ไปนี้ ห ำกน ำไปใช้ ป ระโยชน์ ใ นเชิ ง พำณิ ช ย์ ให้ ถื อ เป็ น กำรประดิ ษ ฐ์ ที่ ไ ม่ ไ ด้ รั บ ควำมคุ้ ม ครอง ตำมมำตรำ ๙ (๕) แห่งพระรำชบัญญัติสิทธิบัตร พ.ศ. ๒๕๒๒ ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระรำชบัญญัติสิทธิบัตร (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๓๕
เลม่ ๑๓๖ ตอนพิเศษ ๒๕ ง
๒๘ มกราคม ๒๕๖๒
(๑) กำรประดิษฐ์ที่มีกัญชำ หรือสำรสกัดธรรมชำติจำกกัญชำเป็นองค์ประกอบ
(๒) สำรที่มีโครงสร้ำงทำงเคมีอย่ำงเดียวกันกับกำรประดิษฐ์ตำม (๑)
(๓) เกลือ เอสเทอร์ และอีเทอร์ใด ๆ ของสำรตำม (๒)
ข้อ ๒ เมื่อได้ประกำศโฆษณำคำขอรับสิทธิบัตรตำมมำตรำ ๒๘ แห่งพระรำชบัญญัติสิทธิบัตร พ.ศ. ๒๕๒๒ ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระรำชบัญญัติสิทธิบัตร (ฉบับที่ ๓) พ.ศ. ๒๕๔๒ สำหรับกำรประดิษฐ์ ตำมข้อ ๑ แล้ว แต่ผู้ขอรับสิทธิบัตรยังไม่ได้ยื่นคำขอให้พนักงำนเจ้ำหน้ำที่ตรวจสอบกำรประดิษฐ์ ตำมมำตรำ ๒๙ แห่งพระรำชบัญญัติสิทธิบัตร พ.ศ. ๒๕๒๒ หำกปรำกฏว่ำคำขอรับสิทธิบัตรไม่ชอบด้วย มำตรำ ๙ (๕) แห่งพระรำชบัญญัติสิทธิบัตร พ.ศ. ๒๕๒๒ ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระรำชบัญญัติสิทธิบัตร (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๓๕ ให้อธิบดีกรมทรัพย์สินทำงปัญญำสั่งยกคำขอรับสิทธิบัตร หรือสั่งให้ผู้ขอรับ สิทธิบัตรตัดข้อถือสิทธิที่เป็นกำรประดิษฐ์ดังกล่ำวภำยในเก้ำสิบวันนับแต่วันที่ได้รับแจ้งคำสั่งของอธิบดี กรมทรัพย์สินทำงปัญญำ
คำสั่งยกคำขอรับสิทธิบัตรของอธิบดีกรมทรัพย์สินทำงปัญญำตำมวรรคหนึ่ง ผู้ขอรับสิทธิบัตร อำจอุทธรณ์ต่อคณะกรรมกำรสิทธิบัตรได้ตำมมำตรำ ๗๒ แห่งพระรำชบัญญัติสิทธิบัตร พ.ศ. ๒๕๒๒ ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระรำชบัญญัติสิทธิบัตร (ฉบับที่ ๓) พ.ศ. ๒๕๔๒
ข้อ ๓ สิทธิของผู้ทรงสิทธิบัตรตำมมำตรำ ๓๖ แห่งพระรำชบัญญัติสิทธิบัตร พ.ศ. ๒๕๒๒ ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระรำชบัญญัติสิทธิบัตร (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๓๕ ยังคงอยู่ภำยใต้บังคับกฎหมำย อื่นใดที่มีข้อกำหนดเกี่ยวกับกำรควบคุม ผลิต ใช้ จำหน่ำย นำเข้ำ ส่งออก หรือครอบครองซึ่งผลิตภัณฑ์ หรือกรรมวิธีใดไว้เป็นกำรเฉพำะ หรือกำรที่ต้องได้รับกำรอนุมัติหรืออนุญำตตำมกฎหมำย
ข้อ ๔ ในกรณีที่กฎหมำยว่ำด้วยยำเสพติดให้โทษมีกำรแก้ไขเพิ่มเติมเพื่อให้มีกำรนำกัญชำ ไปทำกำรศึกษำวิจัยเพื่อประโยชน์ทำงกำรแพทย์ได้ ให้ข้อ ๑ และข้อ ๒ ของคำสั่งนี้เป็นอันยกเลิก นับแต่วันที่กฎหมำยดังกล่ำวมีผลใช้บังคับ ทั้งนี้ ให้พนักงำนเจ้ำหน้ำที่ดำเนินกำรตรวจสอบคำขอรับสิทธิบัตร ที่ได้ยื่นไว้แล้วต่อไปตำมหลักเกณฑ์ วิธีกำร และขั้นตอนตำมข้อ ๑ และข้อ ๒ จนกว่ำจะแล้วเสร็จ
ข้อ ๕ ให้ยกเลิกควำมในมำตรำ ๓๐ แห่งพระรำชบัญญัติสิทธิบัตร พ.ศ. ๒๕๒๒ และให้ใช้ ควำมต่อไปนี้แทน
“มำตรำ ๓๐ เมื่อได้ประกำศโฆษณำตำมมำตรำ ๒๘ และผู้ขอรับสิทธิบัตรได้ยื่นคำขอให้ พนักงำนเจ้ำหน้ำที่ตรวจสอบกำรประดิษฐ์ตำมมำตรำ ๒๙ แล้ว หรือในกรณีที่มีกำรคัดค้ำนตำมมำตรำ ๓๑ ถ้ำปรำกฏว่ำคำขอรับสิทธิบัตรนั้นไม่ชอบด้วยมำตรำ ๕ มำตรำ ๙ มำตรำ ๑๐ มำตรำ ๑๑ หรือ มำตรำ ๑๔ ให้อธิบดีสั่งยกคำขอรับสิทธิบัตร และให้พนักงำนเจ้ำหน้ำที่แจ้งคำสั่งไปยังผู้ขอรับสิทธิบัตร
เลม่ ๑๓๖ ตอนพิเศษ ๒๕ ง
๒๘ มกราคม ๒๕๖๒
รวมทั้งผู้คัดค้ำนในกรณีที่มีกำรคัดค้ำนตำมมำตรำ ๓๑ และให้ประกำศโฆษณำคำสั่งนั้นตำมหลักเกณฑ์ และวิธีกำรที่กำหนดในกฎกระทรวง”
ข้อ ๖ ค ำสั่ ง นี้ ใ ห้ ใ ช้ บั ง คั บ กั บ ค ำขอรั บ สิ ท ธิบั ต รที่ ไ ด้ยื่ น ไว้ก่ อ นวัน ที่ ค ำสั่ งนี้ มี ผ ลใช้ บังคับ และยังอยู่ระหว่ำงกำรพิจำรณำตำมพระรำชบัญญัติสิทธิบัตร พ.ศ. ๒๕๒๒ และที่แก้ไขเพิ่มเติมด้วย
ข้อ ๗ ในกรณี ที่ เ ห็ น สมควรนำยกรั ฐ มนตรี อ ำจเสนอให้ ค ณะรั ก ษำควำมสงบแห่ ง ชำติ แก้ไขเปลี่ยนแปลงคำสั่งนี้ได้
ข้อ ๘ คำสั่งนี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันประกำศในรำชกิจจำนุเบกษำเป็นต้นไป
สั่ง ณ วันที่ ๒๘ มกรำคม พุทธศักรำช ๒๕๖2
พลเอก ประยุทธ์ จันทร์โอชำ
หัวหน้ำคณะรักษำควำมสงบแห่งชำติ
