โลโก้บริการบัตรกัญชาทางการแพทย์ประเทศไทย

เอกสารราชกิจจานุเบกษา

หน้า ๔๕

เล่ม ๑๔๐
ราชกิจจานุเบกษา
๒ มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๖๖
ตอนพิเศษ ๑๓๐ ง

เลม่ ๑๔๐ ตอนพิเศษ ๑๓๐ ง

๒ มิถุนายน ๒๕๖๖

ประกาศคณะกรรมการพัฒนาระบบยาแห่งชาติ

เรื่อง บัญชียาหลักแห่งชาติด้านสมุนไพร พ.ศ. 2566 เพื่อให้เกิดการขับเคลื่อนและส่งเสริมการใช้ยาจากสมุนไพรในระบบบริการสุขภาพอย่างเป็นรูปธรรม ส่งเสริมภูมิปัญญาให้ได้รับการต่อยอดโดยการใช้ประโยชน์จากทรัพยากรที่มีอยู่ในประเทศให้เกิดประโยชน์สงู สุด ผ่านกลไกการวิจัยและพัฒนายาจากสมุนไพรอย่างเป็นระบบ ส่งผลให้ประเทศไทยสามารถพึ่งพาตนเอง และเป็น การเสริมสร้างความมั่น คงทางยาให้กับประเทศ ซึ่งเป็นไปตามบทบัญญัติแห่งรัฐธรรมนูญ รวมทั้งเพื่อให้บัญชียาหลักแห่งชาติด้านสมุนไพรมีการปรับปรุงแก้ไขให้ทันต่อสถานการณ์ในปัจจุบัน อาศัยอานาจตามความในข้อ ๘ (๔) แห่งระเบียบสานักนายกรัฐมนตรีว่าด้วยคณะกรรมการ พัฒนาระบบยาแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๕๑ คณะกรรมการพัฒนาระบบยาแห่งชาติ จึงออกประกาศไว้ ดังต่อไปนี้

ข้อ 1 ให้ยกเลิก

(1) ประกาศคณะกรรมการพัฒนาระบบยาแห่งชาติ เรื่อง บัญชียาหลักแห่งชาติด้านสมุนไพร พ.ศ. 2564 ลงวันที่ 25 พฤศจิกายน 2564

(2) ประกาศคณะกรรมการพัฒนาระบบยาแห่งชาติ เรื่อง บัญชียาหลักแห่งชาติด้านสมุนไพร (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2565 ลงวันที่ 13 กันยายน 2565

ข้อ 2 ให้ ใช้รายการยาจากสมุนไพรในบัญชีแนบท้ายประกาศนี้ เป็นยาในบัญชียาหลัก แห่งชาติด้านสมุนไพร

ข้อ 3 ประกาศนี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป

ประกาศ ณ วันที่ 10 พฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๖6

อนุทิน ชาญวีรกูล

รองนายกรัฐมนตรี

ประธานกรรมการพัฒนาระบบยาแห่งชาติ

รายการบัญชียาหลักแห่งชาติด้านสมุนไพร

แนบท้ายประกาศคณะกรรมการพัฒนาระบบยาแห่งชาติ เรื่อง บัญชียาหลักแห่งชาติด้านสมุนไพร พ.ศ. 2566 ลงวันที่ 10 พฤษภาคม พ.ศ. 2566

รายการยาจากสมุนไพรที่เป็นรายการบัญชียาหลักแห่งชาติด้านสมุนไพรตามประกาศฉบับนี้ หมายถึง รายการยาจากสมุนไพรสาหรับใช้ในโรงพยาบาลและสถานบริการสาธารณสุข โดยมีสรรพคุณ/ข้อบ่งใช้ เป็นไปตามที่ หน่วยงานที่มีอานาจตามกฎหมายได้อนุมัติไว้ หรือเป็นรายการยาจากสมุนไพรที่เป็นเภสัชตารับโรงพยาบาล (รพ.) ที่ได้รั บการยกเว้นตามกฎหมาย หรื อ เป็นไปตามโครงการที่ได้รับอนุมัติโดยคณะอนุกรรมการพัฒนาบัญชียาหลั ก แห่งชาติด้านสมุนไพร ซึ่งประกอบด้วย บัญชีย่อย 3 บัญชี ได้แก่ บัญชีรายการยาพื้นฐาน บัญชีรายการยาเฉพาะ และบัญชีรายการยาพิเศษ

บัญชีรายการยาพื้นฐาน หมายความถึง รายการยาที่ผู้ประกอบวิชาชีพสั่งใช้ได้โดยทั่วไป บัญชีร ายการยาเฉพาะ หมายความถึง รายการยาที่ต้องอาศัยการตรวจวินิจฉัยและสั่งใช้ยา โดยแพทย์ แผนไทย หรื อ แพทย์ แผนไทยประยุกต์ หรือ แพทย์แผนปัจจุบันที่ผ่ านการอบรมหรือผู้ อานวยการ สถานพยาบาลนั้น ๆ มอบหมาย

บัญชีรายการยาพิเศษ หมายความถึง รายการยาที่มีหลักฐานเชิงประจักษ์ทางวิทยาศาสตร์จากัด และต้องมีการติดตามประสิทธิผล ความปลอดภัย เพื่อนามาใช้ทบทวนสถานการณ์การบรรจุรายการยาในบัญชี ยาหลักแห่งชาติด้านสมุนไพร อย่างน้อยทุก 6 เดือน หรือเมื่อมีข้อมูลหลักฐานเชิงประจักษ์ทางวิทยาศาสตร์ใหม่ ที่เปลี่ยนไปจากที่พิจารณาไว้เดิม ทั้งนี้บัญชีรายการยาพิเศษต้องมีองค์ประกอบต่อไปนี้ 1. มีหน่วยงานรับผิดชอบทั้งโครงการและงบประมาณ 2. นาเสนอโครงการเป็นลายลักษณ์อักษร ซึ่งประกอบด้วย 2.1 บทสรุปผู้บริหาร

2.2 หลักการและเหตุผลของโครงการ รวมทั้งที่มาของการพัฒนาสูตรตารับ (ถ้ามี) 2.3 มีวัตถุประสงค์

2.4 วิธีการดาเนินโครงการ


เล่ม ๑๔๐
ราชกิจจานุเบกษา
๒ มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๖๖
ตอนพิเศษ ๑๓๐ ง

2.5 กาหนดระยะเวลาเริ่มต้น-สิ้นสุดโครงการชัดเจน 2.6 ต้ อ งมี ก ารระบุ สรรพคุ ณ เฉพาะ (specific health benefits) หรื อ ข้ อ บ่ ง ใช้ (clinical indication) และกาหนดวิธีใช้ยา ให้ชัดเจน 2.7 แนวทางการติดตามประเมินผลการใช้ยาทั้งด้านประสิทธิผลและความปลอดภัย โดยมีการรายงาน ความปลอดภัยไปยังศูนย์เฝ้าระวังความปลอดภัยด้านผลิตภัณฑ์สุขภาพ (HPVC) ในทุกรายที่พบ 2.8 มีแนวทางการติดตามความร่วมมือในการใช้ยาของผู้ป่วย 2.9 มีห นั ง สื อแสดงความจ านงในการรับผิ ด ชอบและสนับสนุ นงบประมาณจาก หน่วยงานภาครัฐ

3. ให้ ร ายงานผลการด าเนิ น งานต่ อ คณะอนุ ก รรมการพั ฒ นาบั ญ ชี ย าหลั ก แห่ ง ชาติ ด้านสมุนไพรทุก 6 เดือน หรือเมื่อมีข้อมูลหลักฐานเชิงประจักษ์ทางวิทยาศาสตร์ใหม่ที่เปลี่ยนไปจากที่พิจารณา ไว้เดิม และเมื่อสิ้นสุดโครงการ

โดยรายการยาจากสมุนไพรประกอบด้วย ชื่อยา รูปแบบยา สรรพคุณ/ข้อบ่งใช้ และบัญชีย่อย ปรากฏตามภาคผนวก 1 และมีตัวยาในสูตรตารับ รายละเอียดของยาแต่ละรายการตามภาคผนวก 2

คาอธิบายรายการยาจากสมุนไพรในบัญชีสาหรับใช้ในโรงพยาบาลและสถานบริการสาธารณสุข ตามบัญชียาหลักแห่งชาติด้านสมุนไพร พ.ศ. 2566 ลงวันที่ 10 พฤษภาคม พ.ศ. 2566 “ชื่อยา” หมายความว่า ชื่อภาษาไทยที่ใช้เรียกทั่วไปจนเป็นที่รู้จัก หรือที่ระบุไว้ในตาราแพทย์แผนไทย หรือ ตามที่ คณะอนุกรรมการพัฒนาบัญชียาหลักแห่งชาติด้านสมุนไพรกาหนด “รูปแบบยา” หมายความว่า รูปแบบที่ปรากฏในตารับที่ ได้รับอนุมัติจากสานักงานคณะกรรมการอาหารและยา หรือตารับที่ผลิตโดยสถานพยาบาลในสังกัดกระทรวง ทบวง กรมที่ทาหน้าที่ป้องกัน หรือบาบัดโรค โดยในกรณีที่ เป็ น การผลิ ตในสถานพยาบาลดังกล่ าวจะระบุตัว อักษร "รพ." ไว้ในวงเล็บท้ายรูปแบบยา เช่น ยาเม็ด (รพ.) หมายถึงรูปแบบยาเม็ดที่สถานพยาบาลฯ ผลิต

“เงื่อนไขการใช้ยา” หมายความว่า เงื่อนไขที่ระบุสาหรับการใช้ยาจากสมุนไพรรายการนั้นๆ แล้วแต่กรณี เพื่อเป็น แนวทางในการสั่งใช้ หรือเพื่อประกอบการจัดระบบกากับ ติดตาม ให้เกิดการใช้อย่างสมเหตุผล เช่น คุณสมบัติ ของแพทย์ผู้สั่งใช้ สถานพยาบาล

เสนอเป็น “เงื่อนไขการใช้ยา” หมายความว่า เงื่อนไขที่ระบุสาหรับการใช้ยาจากสมุนไพรรายการนั้นๆ ตามบัญชี แล้ ว แต่ ก รณี เพื่ อ เป็ น แนวทางในการสั่ ง ใช้ หรื อ เพื่ อ ประกอบการจั ด ระบบก ากั บ ติ ด ตาม ให้ เ กิ ด การใช้ อย่างสมเหตุผล เช่น คุณสมบัติของแพทย์ผู้สั่งใช้ สถานพยาบาล “สูตรตารับ” หมายความว่า ส่วนประกอบสาคัญของยาจากสมุนไพรรายการนั้นๆ โดยแสดงปริมาณในหน่วย เมตริก ทั้งนี้ไม่รวมส่วนประกอบอื่นที่เป็นสารช่วยในการผลิตยา (pharmaceutical necessities) เช่น สารยึดเกาะ สารหล่อลื่น วัตถุกันเสีย วัตถุแต่งสี กลิ่น รส “สรรพคุณ/ข้อบ่งใช้” หมายความว่า สรรพคุณ/ข้อบ่งใช้ที่อ้างอิงมาจาก 1. สรรพคุณ/ข้อบ่งใช้ตามตารับยาที่อยู่ในตาราการแพทย์แผนไทย หรือตารายาที่เป็นที่ยอมรับในระดับชาติ หรือสากล หรือเป็นยาที่เตรียมขึ้นตามหลักการแพทย์แผนไทยและมีการใช้อย่างแพร่หลายตั้งแต่ดั้งเดิมสืบต่อกันมา เป็นเวลานาน


เล่ม ๑๔๐
ราชกิจจานุเบกษา
๒ มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๖๖
ตอนพิเศษ ๑๓๐ ง

2. สรรพคุณ/ข้อบ่งใช้ที่มีหลักฐานทางวิทยาศาสตร์จากการศึกษาฤทธิ์เภสัชวิทยาในสัตว์ทดลองหรือการศึกษา ทางคลินิกที่สนับสนุนว่ายาจากสมุนไพรนั้นสามารถบาบัดหรือบรรเทาอาการเจ็บป่วยตามที่ระบุ “ขนาดและวิธีใช้” หมายความว่า ขนาดการใช้ยาจากสมุนไพรในผู้ป่วย ทั้งผู้ใหญ่และ/หรือเด็ก ระบุปริมาณเป็น ช่วงการใช้ยา โดยมี หน่วยของน้าหนักและปริมาตรเป็นหน่วยเมตริก ยาที่ไม่ระบุการใช้ในเด็ก หมายถึงเป็นยา ส าหรั บ ผู้ ใ หญ่ เ ท่ า นั้ น ทั้ ง นี้ ก รณี ย าแผนไทยที่ ไ ม่ มี ก ารระบุ น้ ากระสายยาไว้ เ ป็ น การเฉพาะ ให้ ใ ช้ น้ าสุ ก เป็ น น้ากระสายยา

“คาเตือน” หมายความว่า ข้อมูลสาคัญที่เตือนให้ผู้ใช้ยาทราบถึงความเป็นไปได้ที่อาจจะเกิดขึ้นหลังจากใช้ยา “อันตรกริยา” หมายความว่า ปฏิกิริยาระหว่างการใช้ยามากกว่า 2 ชนิดร่วมกันทาให้เกิดการเปลี่ยนแปลงของ ระดับยาในเลือด หรือส่งผลต่อผลการรักษาและความปลอดภัยในการใช้ยา ดังนั้นจึงควรระมัดระวังในการใช้ยาที่ เกิดอันตรกริยากัน และติดตามการใช้ยาอย่างสม่าเสมอ ทั้งนี้หมายความรวมถึงทั้งการใช้ยาจากสมุนไพร ร่วมกับ ยาแผนปัจจุบัน หรือการใช้ร่วมกับยาจากสมุนไพรชนิดอื่น “ข้อห้ามใช้” หมายความว่า ข้อมูลที่อธิบายว่ายาจากสมุนไพรนี้ห้ามใช้ในกรณีใด เพื่อเป็นการป้องกันไม่ให้ได้รับ อันตรายที่อาจเกิดขึ้น เช่น ยาที่มีส่วนผสมของเจตมูลเพลิงแดง ห้ามใช้ในหญิงตั้งครรภ์ เนื่องจากอาจทาให้แท้ ง หรือเป็นอันตรายต่อทารกในครรภ์ได้

“ข้อควรระวัง” หมายความว่า ข้อมูลที่อธิบายว่ายาจากสมุนไพรนี้ ควรระวังการใช้ในกรณีใดเพื่อความปลอดภัย ในการใช้ยา

“อาการไม่พึงประสงค์” หมายความว่า การตอบสนองต่อยาจากสมุนไพรที่เป็นอันตรายและไม่ได้จงใจให้เกิดขึ้น ซึ่งเกิดขึ้นในขนาดการใช้ยาตามปกติ โดยไม่รวมถึงการใช้ยาเกินขนาด (overdose) หรือการจงใจใช้ยาในทางที่ผิด (abuse) จนเกิดอันตราย

“ข้อมูลเพิ่มเติม” หมายความว่า ข้อมูลเกี่ยวกับยาจากสมุนไพรเฉพาะบางรายการที่ควรทราบ เช่น คาแนะนา และคาอธิบายเพิ่มเติม คุณลักษณะของพืชสมุนไพร การใช้ประโยชน์และวิธีการเตรียมตารับยาในทางการแพทย์ แผนไทยหากคาอธิบายรายละเอียดยาใด ที่ไม่มีข้อมูลหรือยังไม่มีรายงานอาการไม่พึงประสงค์ ให้ ถือว่ายาจากสมุนไพรที่มีคุณสมบัติตรงตามรายการยาจากสมุนไพรในภาคผนวก 1 และ 2 เป็นยา ในบัญชียาหลักแห่งชาติด้านสมุนไพร

ภาคผนวก 1

บัญชียาจากสมุนไพร

กลุ่มที่ 1 ยารักษากลุ่มอาการทางระบบไหลเวียนโลหิต 1.1 กลุ่มยาแก้ลมกองละเอียด

1. ยาหอมเทพจิตร

บัญชี

สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้

2. ยาหอมแก้ลมวิงเวียน

บัญชี

สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้

3. ยาหอมทิพโอสถ

บัญชี

สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้

4. ยาหอมนวโกฐ

บัญชี

สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้

5. ยาหอมอินทจักร์

บัญชี

1

รูปแบบยา

ยาผง ยาเม็ด

ยาผง (รพ.) ยาเม็ด (รพ.)

รายการยาพื้นฐาน

แก้ลมกองละเอียด ได้แก่ อาการหน้ามืด ตาลาย สวิงสวาย (อาการที่รู้สึกใจหวิว วิงเวียน คลื่นไส้ ตาพร่าจะเป็นลม) ใจสั่น และบำรุงดวงจิตให้ชุ่มชื่น รูปแบบยา

ยาผง (รพ.) ยาเม็ด (รพ.)

รายการยาพื้นฐาน

แก้ลมวิงเวียน อ่อนเพลีย นอนไม่หลับ

รูปแบบยา

ยาผง ยาเม็ด

ยาผง (รพ.) ยาเม็ด (รพ.)

รายการยาพื้นฐาน

แก้ลมวิงเวียน

รูปแบบยา

ยาผง ยาเม็ด

ยาผง (รพ.) ยาเม็ด (รพ.)

รายการยาพื้นฐาน

- แก้ลมวิงเวียน คลื่นเหียน อาเจียน (ลมจุกแน่นในอก) ในผู้สูงอายุ

- แก้ลมปลายไข้ (หลังจากฟื้นไข้แล้วยังมีอาการ เช่น คลื่นเหียน วิงเวียน เบื่ออาหาร ท้องอืด และอ่อนเพลีย)

รูปแบบยา


เล่ม ๑๔๐
ราชกิจจานุเบกษา
๒ มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๖๖
ตอนพิเศษ ๑๓๐ ง

ยาผง ยาเม็ด

ยาผง (รพ.) ยาเม็ด (รพ.)

รายการยาพื้นฐาน

สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้

- แก้ลมบาดทะจิต

- แก้คลื่นเหียนอาเจียน

- แก้ลมจุกเสียด

กลุ่มที่ 2 ยารักษากลุ่มอาการทางระบบทางเดินอาหาร 2.1 กลุ่มยาขับลม บรรเทาอาการท้องอืดท้องเฟ้อ 1. ยาเบญจกูล

บัญชี

สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้

2. ยาขมิ้นชัน

บัญชี

สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้

3. ยาขิง

บัญชี

สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้

4. ยาธาตุบรรจบ

บัญชี

สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้

5. ยาธาตุอบเชย

บัญชี

สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้

6. ยาประสะเจตพังคี

บัญชี

สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้

2

รูปแบบยา

ยาแคปซูล ยาผง ยาเม็ด ยาลูกกลอน ยาแคปซูล (รพ.) ยาชง (รพ.) ยาเม็ด (รพ.)

รายการยาพื้นฐาน

บรรเทาอาการท้องอืด ท้องเฟ้อ

รูปแบบยา

ยาแคปซูล ยาเม็ด

ยาแคปซูล (รพ.) ยาเม็ด (รพ.)

รายการยาพื้นฐาน

บรรเทาอาการแน่นจุกเสียด ท้องอืด ท้องเฟ้อ รูปแบบยา

ยาแคปซูล ยาชง

ยาแคปซูล (รพ.) ยาผง (รพ.) ยาชง (รพ.)

รายการยาพื้นฐาน

บรรเทาอาการท้องอืด ขับลม แน่นจุกเสียด

รูปแบบยา

ยาแคปซูล ยาผง ยาลูกกลอน

ยาแคปซูล (รพ.) ยาผง (รพ.) ยาลูกกลอน (รพ.) รายการยาพื้นฐาน

บรรเทาอาการท้องอืด ท้องเฟ้อ

รูปแบบยา

ยาน้ำ (รพ.)

รายการยาพื้นฐาน

ขับลม บรรเทาอาการท้องอืด ท้องเฟ้อ

รูปแบบยา

ยาแคปซูล ยาผง

ยาแคปซูล (รพ.) ยาผง (รพ.) ยาเม็ด (รพ.)

รายการยาพื้นฐาน

แก้จุกเสียด ขับผายลม

7. ยาประสะเปราะใหญ่

รูปแบบยา

ยาผง ยาเม็ด

ยาแคปซูล (รพ.) ยาผง (รพ.) ยาเม็ด (รพ.)

รายการยาเฉพาะ

ถอนพิษไข้ตานซางสำหรับเด็ก ที่มีอาการไข้ต่ำ ๆ อาการปวดท้อง ท้องอืด ท้องเฟ้อ ถ่ายเหลว

กระปริบกระปรอย เบื่ออาหาร

รูปแบบยา

ยาผง ยาเม็ด

ยาแคปซูล (รพ.) ยาผง (รพ.) ยาเม็ด (รพ.)

รายการยาพื้นฐาน

บรรเทาอาการท้องอืด ท้องเฟ้อ จุกเสียด

รูปแบบยา

ยาแคปซูล ยาผง ยาเม็ด

ยาผง (รพ.)

รายการยาพื้นฐาน

บรรเทาอาการปวดท้ อ ง จุ ก เสี ย ด แน่ นเฟ้ อ จากอาหารไม่ย่อย เนื่องจากธาตุไม่ปกติ

รูปแบบยา

ยาเม็ด

ยาแคปซูล (รพ.) ยาผง (รพ.) ยาเม็ด (รพ.)

รายการยาพื้นฐาน

บรรเทาอาการท้องอืด ท้องเฟ้อ

รูปแบบยา

ยาผง ยาเม็ด

ยาแคปซูล (รพ.) ยาผง (รพ.) ยาเม็ด (รพ.)

รายการยาพื้นฐาน

บรรเทาอาการท้องอืด ท้องเฟ้อ แก้ธาตุไม่ปกติ รูปแบบยา

ยาผง

รายการยาพื้นฐาน

บรรเทาอาการท้องอืด ท้องเฟ้อ จุกเสียด

รูปแบบยา

ยาลูกกลอน ยาเม็ด

บัญชี

สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้

8. ยาประสะกะเพรา

บัญชี

สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้

9. ยาประสะกานพลู

บัญชี

สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้

10. ยามหาจักรใหญ่

บัญชี

สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้

11. ยามันทธาตุ

บัญชี

สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้

12. ยาวิสัมพยาใหญ่

บัญชี

สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้

13. ยาอภัยสาลี

3

บัญชี

สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้

2.2 กลุ่มยาบรรเทาอาการท้องผูก

1. ยาชุมเห็ดเทศ

รายการยาเฉพาะ

บำบัดโรคลม บรรเทาอาการจุกเสียดแน่น

รูปแบบยา

ยาแคปซูล ยาชง

ยาแคปซูล (รพ.) ยาชง (รพ.)

รายการยาพื้นฐาน

บรรเทาอาการท้องผูก

รูปแบบยา

ยาแคปซูล ยาเม็ด

รายการยาพื้นฐาน

ใช้บรรเทาอาการท้องผูกเฉพาะในรายที่ท้องผูก มากหรือในรายที่มีอาการท้องผูกเรื้อรังและใช้ยา อื่นแล้วไม่ได้ผล

รูปแบบยา

ยาแคปซูล ยาผง ยาเม็ด ยาลูกกลอน

ยาแคปซูล (รพ.) ยาผง (รพ.)

รายการยาเฉพาะ

แก้เถาดาน ท้องผูก

รูปแบบยา

ยาแคปซูล ยาเม็ด ยาชง

ยาแคปซูล (รพ.) ยาชง (รพ.)

รายการยาพื้นฐาน

บรรเทาอาการท้องผูก

บัญชี

สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้

2. ยาถ่ายดีเกลือฝรั่ง

บัญชี

สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้

3. ยาธรณีสันฑะฆาต

บัญชี

สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้

4. ยามะขามแขก

บัญชี

สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้

2.3 กลุ่มยาบรรเทาอาการท้องเสีย

1. ยาเหลืองปิดสมุทร

รูปแบบยา

ยาเม็ด

ยาแคปซูล (รพ.) ยาผง (รพ.) ยาเม็ด (รพ.)

รายการยาพื้นฐาน


เล่ม ๑๔๐
ราชกิจจานุเบกษา
๒ มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๖๖
ตอนพิเศษ ๑๓๐ ง

บรรเทาอาการท้องเสียชนิดที่ไม่เกิดจากการติ ดเชื้อ เช่น อุจจาระไม่เป็นมูกหรือมีเลือดปน ท้องเสียชนิด ที่ไม่มีไข้ เป็นต้น

รูปแบบยา

ยาผง (รพ.)

บัญชี

สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้

2. ยากล้วย

4

บัญชี

สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้

รายการยาพื้นฐาน

บรรเทาอาการท้องเสียชนิดที่ไม่เกิดจากการติดเชื้อ เช่น อุจจาระไม่เป็นมูก หรือมีเลือดปน

รูปแบบยา

ยาแคปซูล ยาผง ยาลูกกลอน

ยาแคปซูล (รพ.) ยาผง (รพ.) ยาลูกกลอน (รพ.) รายการยาพื้นฐาน

บรรเทาอาการอุจจาระธาตุพิการ ท้องเสียชนิดที่ ไม่เกิดจากการติดเชื้อ เช่น อุจจาระไม่เป็นมูก หรือมีเลือดปน และท้องเสียชนิดที่ไม่มีไข้ รูปแบบยา

ยาแคปซูล ยาเม็ด ยาลูกกลอน

ยาแคปซูล (รพ.) ยาลูกกลอน (รพ.)

รายการยาพื้นฐาน

บรรเทาอาการท้องเสียชนิดที่ไม่เกิดจากการติดเชื้อ เช่น อุจจาระไม่เป็นมูกหรือมีเลือดปน

3. ยาธาตุบรรจบ

บัญชี

สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้

4. ยาฟ้าทะลายโจร

บัญชี

สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้

2.4 กลุ่มยาบรรเทาริดสีดวงทวารหนัก

1. ยาทาขมิ้นชันและกัญชา

รูปแบบยา

ยาน้ำมัน / ยาผงสำหรับผสมในน้ำมัน (รพ.)

รายการยาพื้นฐาน

รักษาริดสีดวงทวารหนัก

รูปแบบยา

ยาลูกกลอน (รพ.)

รายการยาเฉพาะ

บรรเทาอาการริดสีดวงทวารหนัก

รูปแบบยา

ยาแคปซูล

ยาแคปซูล (รพ.)

รายการยาพื้นฐาน

บรรเทาอาการริดสีดวงทวารหนัก

รูปแบบยา

ยาแคปซูล (รพ.)

รายการยาพื้นฐาน

บรรเทาอาการริดสีดวงทวารหนัก

บัญชี

สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้

2. ยาบรรเทาริดสีดวงทวารหนัก

บัญชี

สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้

3. ยาผสมเพชรสังฆาตสูตรที่ 1

บัญชี

สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้

4. ยาผสมเพชรสังฆาตสูตรที่ 2

บัญชี

สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้

5

5. ยาริดสีดวงมหากาฬ

รูปแบบยา

ยาเม็ด ยาลูกกลอน

ยาแคปซูล (รพ.)

รายการยาพื้นฐาน

บรรเทาอาการริดสีดวงทวารหนัก

บัญชี

สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้

2.5 กลุ่มยารักษาโรคในกระเพาะอาหาร

1. ยากล้วย

รูปแบบยา

ยาผง (รพ.)

รายการยาพื้นฐาน

รักษาแผลในกระเพาะอาหาร

บัญชี

สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้

2.6 กลุ่มยาบรรเทาอาการคลื่นไส้ อาเจียน

1. ยาขิง

รูปแบบยา

ยาแคปซูล ยาชง

ยาแคปซูล (รพ.) ยาผง (รพ.) ยาชง (รพ.)

รายการยาเฉพาะ

- ป้องกันและบรรเทาอาการคลื ่น ไส้ อาเจียน ที่มสี าเหตุจากการเมารถ เมาเรือ

- ป้องกันอาการคลื่นไส้ อาเจียน หลังการผ่าตัด รูปแบบยา

ยาหยดในช่องปาก หรือ เยื่อบุในช่องปาก

(Oromucosal drops)

บัญชี

สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้

2. ยาน้ำมันสารสกัดกัญชาที่มี

delta-9-tetrahydrocannabinol (THC)

จำนวน 2 ความแรง ได้แก่

ไม่เกิน 0.5 มิลลิกรัม/หยด และ

ไม่เกิน 3 มิลลิกรัม/หยด

บัญชี

สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้

รายการยาเฉพาะ

ใช้ ร ั ก ษาเสริ ม หรื อ ควบรวมกั บการรั ก ษาตาม มาตรฐานในการรักษาภาวะคลื่นไส้ อาเจียนจาก เคมีบำบัด

กลุ่มที่ 3 ยารักษากลุ่มอาการสูติศาสตร์นรีเวชวิทยา 1. ยาเลือดงาม

รูปแบบยา

ยาแคปซูล (รพ.) ยาผง (รพ.)

รายการยาเฉพาะ

- บรรเทาอาการปวดประจำเดื อ น ช่ ว ยให้

ประจำเดือนมาเป็นปกติ

- แก้มุตกิด

บัญชี

สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้

6

2. ยาไฟประลัยกัลป์

รูปแบบยา

ยาแคปซูล ยาผง ยาเม็ด

ยาแคปซูล (รพ.) ยาผง (รพ.) ยาเม็ด (รพ.)

รายการยาเฉพาะ

ขับน้ำคาวปลาในเรือนไฟ ช่วยให้มดลูกเข้าอู่ รูปแบบยา

ยาผง

ยาแคปซูล (รพ.) ยาผง (รพ.) ยาเม็ด (รพ.)

รายการยาเฉพาะ

ขับน้ำคาวปลาในเรือนไฟ ช่วยให้มดลูกเข้าอู่ รูปแบบยา

ยาแคปซูล ยาผง ยาเม็ด ยาลูกกลอน

ยาแคปซูล (รพ.) ยาผง (รพ.) ยาลูกกลอน (รพ.) รายการยาเฉพาะ

- ระดูมาไม่สม่ำเสมอหรือมาน้อยกว่าปกติ

- บรรเทาอาการปวดประจำเดือน

- ขับน้ำคาวปลาในหญิงหลังคลอดบุตร

รูปแบบยา

ยาแคปซูล (รพ.) ยาลูกกลอน (รพ.)

รายการยาเฉพาะ


เล่ม ๑๔๐
ราชกิจจานุเบกษา
๒ มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๖๖
ตอนพิเศษ ๑๓๐ ง

บำรุงไฟธาตุ ขับโลหิตระดู บำรุงน้ำนม

รูปแบบยา

ยาต้ม (รพ.)

รายการยาเฉพาะ

ขับน้ำคาวปลา บำรุงเลือด ช่วยให้มดลูกเข้าอู่เร็ว ในหญิงหลังคลอด

บัญชี

สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้

3. ยาไฟห้ากอง

บัญชี

สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้

4. ยาประสะไพล

บัญชี

สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้

5. ยาปลูกไฟธาตุ

บัญชี

สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้

6. ยาสตรีหลังคลอด

บัญชี

สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้

กลุ่มที่ 4 ยารักษากลุ่มอาการไข้

4.1 กลุ่มยาแก้ไข้ / แก้ร้อนใน

1. ยาเขียวหอม

รูปแบบยา

ยาผง

ยาเม็ด (รพ.) ยาผง (รพ.)

รายการยาพื้นฐาน

- บรรเทาอาการไข้ ร้อนในกระหายน้ำ

- แก้พิษหัด พิษอีสุกอีใส (บรรเทาอาการไข้จาก

บัญชี

สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้

7

หัดและอีสุกอีใส)

รูปแบบยา

ยาแคปซูล ยาผง ยาเม็ด

ยาแคปซูล (รพ.) ยาผง (รพ.) ยาเม็ด (รพ.

รายการยาพื้นฐาน

บรรเทาอาการไข้ตัวร้อน ไข้เปลี่ยนฤดู

รูปแบบยา

ยาแคปซูล (รพ.) ยาชง (รพ.)

รายการยาพื้นฐาน

แก้ไข้ แก้ร้อนใน ช้ำใน

รูปแบบยา

ยาแคปซูล ยาผง ยาเม็ด

ยาแคปซูล (รพ.) ยาผง (รพ.) ยาเม็ด (รพ.)

รายการยาพื้นฐาน

บรรเทาอาการไข้ตัวร้อน (ไข้พิษ) แก้ร้อนใน กระหายน้ำ

รูปแบบยา

ยาเม็ด

ยาแคปซูล (รพ.) ยาผง (รพ.) ยาเม็ด (รพ.)

รายการยาเฉพาะ

- แก้ไข้กาฬ หัด อีสุกอีใส (บรรเทาอาการไข้ จากไข้กาฬ หัด และอีสุกอีใส)

- แก้ไข้ แก้ร้อนใน กระหายน้ำ

รูปแบบยา

ยาแคปซูล ยาชง ยาเม็ด

ยาแคปซูล (รพ.) ยาชง (รพ.)

รายการยาพื้นฐาน

แก้ไข้ แก้ร้อนใน เจริญอาหาร

รูปแบบยา

ยาแคปซูล (รพ.) ยาชง (รพ.)

รายการยาพื้นฐาน

ถอนพิษไข้ แก้ร้อนใน

รูปแบบยา

ยาแคปซูล (รพ.) ยาชง (รพ.)

2. ยาจันทลีลา

บัญชี

สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้

3. ยาบัวบก

บัญชี

สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้

4. ยาประสะจันทน์แดง

บัญชี

สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้

5. ยามหานิลแท่งทอง

บัญชี

สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้

6. ยามะระขี้นก

บัญชี

สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้

7. ยารางจืด

บัญชี

สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้

8. ยาหญ้าปักกิ่ง

8

บัญชี

สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้

9. ยาห้าราก

บัญชี

สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้

กลุ่มที่ 5 ยารักษากลุ่มอาการของระบบทางเดินหายใจ 5.1 กลุ่มยาบรรเทาอาการไอ / เสมหะ

1. ยาแก้ไอผสมกานพลู

บัญชี

สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้

2. ยาแก้ไอผสมมะขามป้อมสูตรตำรับที่ 1

บัญชี

สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้

3. ยาแก้ไอผสมมะขามป้อมสูตรตำรับที่ 2

บัญชี

สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้

4. ยาแก้ไอผสมมะนาวดอง

บัญชี

สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้

5. ยาแก้ไอพื้นบ้านอีสาน

บัญชี

สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้

6. ยาตรีผลา

บัญชี

สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้

7. ยาประสะมะแว้ง

9

รายการยาพื้นฐาน

แก้ไข้ แก้ร้อนใน

รูปแบบยา

ยาชง (รพ.)

รายการยาพื้นฐาน

บรรเทาอาการไข้ กระทุ้งพิษไข้

รูปแบบยา

ลูกกลอน (รพ.)

รายการยาพื้นฐาน

บรรเทาอาการไอ ขับเสมหะ ทำให้ชุ่มคอ

รูปแบบยา

ยาน้ำ (รพ.)

รายการยาพื้นฐาน

บรรเทาอาการไอ ขับเสมหะ ทำให้ชุ่มคอ

รูปแบบยา

ยาน้ำ (รพ.)

รายการยาพื้นฐาน

บรรเทาอาการไอ ขับเสมหะ ทำให้ชุ่มคอ

รูปแบบยา

ยาลูกกลอน (รพ.)

รายการยาพื้นฐาน

บรรเทาอาการไอ ขับเสมหะ ทำให้ชุ่มคอ

รูปแบบยา

ยาน้ำ (รพ.)

รายการยาพื้นฐาน

บรรเทาอาการไอ ขับเสมหะ

รูปแบบยา

ยาเม็ด ยาลูกกลอน

ยาแคปซูล (รพ.) ยาชง (รพ.)

รายการยาพื้นฐาน

บรรเทาอาการไอ ขับเสมหะ

รูปแบบยา

ยาเม็ด

ยาผง (รพ.) ยาลูกกลอน (รพ.)

รายการยาพื้นฐาน

บรรเทาอาการไอ มีเสมหะ ทำให้ชุ่มคอ

ช่วยขับเสมหะ

รูปแบบยา

ยาผง ยาลูกกลอน

ยาผง (รพ.) ยาลูกกลอน (รพ.)

รายการยาพื้นฐาน

บรรเทาอาการไอ ขับเสมหะ

บัญชี

สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้

8. ยาอำมฤควาที

บัญชี

สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้

5.2 กลุ่มยาบรรเทาอาการหวัด

1. ยาปราบชมพูทวีป

รูปแบบยา

ยาแคปซูล (รพ.) ยาลูกกลอน (รพ.)

รายการยาพื้นฐาน


เล่ม ๑๔๐
ราชกิจจานุเบกษา
๒ มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๖๖
ตอนพิเศษ ๑๓๐ ง

บรรเทาอาการหวั ด ในระยะแรก และอาการ

ที่เกิดจากการแพ้อากาศ

รูปแบบยา

ยาแคปซูล ยาเม็ด ยาลูกกลอน

ยาแคปซูล (รพ.) ยาลูกกลอน (รพ.)

รายการยาพื้นฐาน

- บรรเทาอาการเจ็บคอ

- บรรเทาอาการของโรคหวัด (common cold)

เช่น เจ็บคอ ปวดเมื่อยกล้ามเนื้อ

รูปแบบยา

ยาแคปซูล ยาเม็ด

รายการยาพื้นฐาน

บรรเทาอาการของโรคหวัด (common cold)

เช่น ไอ เจ็บคอ น้ำมูกไหล มีไข้

บัญชี

สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้

2. ยาฟ้าทะลายโจร

บัญชี

สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้

3. ยาฟ้าทะลายโจร

บัญชี

สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้

กลุ่มที่ 6 ยาบำรุงโลหิต

1. ยาบำรุงโลหิต

รูปแบบยา

ยาแคปซูล ยาผง ยาเม็ด

ยาแคปซูล (รพ.) ยาผง (รพ.) ยาเม็ด (รพ.)

รายการยาพื้นฐาน

บำรุงโลหิต

บัญชี

สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้

10

กลุ่มที่ 7 ยารักษากลุ่มอาการทางกล้ามเนื้อและกระดูก 1. ยาเถาวัลย์เปรียง

บัญชี

สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้

2. ยาแก้ลมแก้เส้น

บัญชี

สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้

3. ยาแก้ลมอัมพฤกษ์

บัญชี

สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้

4. ยาไพล

บัญชี

สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้

5. ยากษัยเส้น

บัญชี

สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้

6. ยาขี้ผึ้งไพลสูตรตำรับที่ 1

บัญชี

สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้

7. ยาขี้ผึ้งไพลสูตรตำรับที่ 2

บัญชี

สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้

8. ยาทำลายพระสุเมรุ

11

รูปแบบยา

ยาแคปซูล (รพ.)

รายการยาพื้นฐาน

บรรเทาอาการปวดกล้ามเนื้อ

ลดการอักเสบของกล้ามเนื้อ

รูปแบบยา

ยาผง

รายการยาเฉพาะ

แก้ ล มในเส้ น บรรเทาอาการปวดกล้ า มเนื้ อ ที่มีอาการมือเท้าชา

รูปแบบยา

ยาผง (รพ.)

รายการยาเฉพาะ

บรรเทาอาการปวดตามเส้ น เอ็ น กล้ า มเนื้ อ มือ เท้า ตึงหรือชา

รูปแบบยา

ยาครีม

รายการยาพื้นฐาน

บรรเทาอาการบวม ฟกช้ำ เคล็ดยอก

รูปแบบยา

ยาลูกกลอน (รพ.)

รายการยาเฉพาะ

บรรเทาอาการปวดหลัง ปวดเอว ปวดเมื่อยตาม

ร่างกาย

รูปแบบยา

ยาขี้ผึ้ง (รพ.)

รายการยาพื้นฐาน

บรรเทาอาการปวดเมื่อย

รูปแบบยา

ยาขี้ผึ้ง (รพ.)

รายการยาพื้นฐาน

บรรเทาอาการปวดเมื่อย

รูปแบบยา

ยาแคปซูล ยาผง

รายการยาเฉพาะ

แก้ล มเปลี่ยวดำ เป็นยาเสริมเพื่อฟื้นฟูอาการ กล้ามเนื้ออ่อนแรงจากโรคลมอัมพฤกษ์ อัมพาต รูปแบบยา

ยาแคปซูล ยาผง ยาเม็ด ยาลูกกลอน

ยาแคปซูล (รพ.) ยาผง (รพ.)

รายการยาเฉพาะ

แก้กษัยเส้น

รูปแบบยา

ยาน้ำมัน (รพ.)

รายการยาพื้นฐาน

บรรเทาอาการบวม ฟกช้ำ เคล็ดยอก

รูปแบบยา

ยาหยดในช่องปาก หรือ เยื่อบุในช่องปาก

(Oromucosal drops)

รายการยาพื้นฐาน

ใช้ เ สริ ม การรั ก ษาในผู ้ ป ่ ว ยที ่ ม ี อ าการปวด กล้ามเนื้อและข้อที่ใช้ยามาตรฐานแล้วไม่ได้ผล รูปแบบยา

ยาหยดในช่องปาก หรือ เยื่อบุในช่องปาก

(Oromucosal drops)

บัญชี

สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้

9. ยาธรณีสันฑะฆาต

บัญชี

สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้

10. ยาน้ำมันไพล

บัญชี

สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้

11. ยาน้ำมันกัญชาทั้งห้า

บัญชี

สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้

12. ยาน้ำมันสารสกัดกัญชาที่มี

delta-9-tetrahydrocannabinol (THC)

และ cannabidiol (CBD)

ในอัตราส่วน 1:1

บัญชี

สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้

รายการยาเฉพาะ

ใช้ ร ั ก ษาเสริ ม ในโรคภาวะปลอกประสาท

เ ส ื ่ อ ม แ ข ็ ง (Multiple Sclerosis) ใ น ร ะ ย ะ Progressive ที ่ ม ี ภ าวะกล้ า มเนื ้ อ หดเกร็ ง (Spasticity)

รูปแบบยา

ยาประคบสมุนไพรสด (รพ.) ยาประคบสมุนไพรแห้ง (รพ.)

รายการยาพื้นฐาน

ประคบเพื่อลดอาการปวด ช่วยคลายกล้ามเนื้อ

เอ็น และข้อ

13. ยาประคบ

บัญชี

สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้

12

14. ยาผสมเถาวัลย์เปรียงสูตรตำรับที่ 1

รูปแบบยา

ยาลูกกลอน (รพ.)

รายการยาเฉพาะ

บรรเทาอาการปวดเมื่อยตามร่างกาย

รูปแบบยา

ยาลูกกลอน (รพ.)

รายการยาเฉพาะ

บรรเทาอาการปวดเมื่อยตามร่างกาย

รูปแบบยา

ยาชง (รพ.)

รายการยาพื้นฐาน


เล่ม ๑๔๐
ราชกิจจานุเบกษา
๒ มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๖๖
ตอนพิเศษ ๑๓๐ ง

บรรเทาอาการปวดเมื่อยตามร่างกาย

รูปแบบยา

ยาต้ม (รพ.)

รายการยาพื้นฐาน

บรรเทาอาการปวดเมื่อยตามร่างกาย

รูปแบบยา

ยาต้ม (รพ.)

รายการยาพื้นฐาน

บรรเทาอาการปวดเมื่อยตามร่างกาย

รูปแบบยา

ยาเจล

ยาครีม (รพ.) ยาเจล (รพ.) ยาขี้ผึ้ง (รพ.) รายการยาพื้นฐาน

บรรเทาอาการปวดข้อ ปวดกล้ามเนื้อ

(musculoskeletal pain)

รูปแบบยา

ยาน้ำสำหรับพ่นผิวหนัง

รายการยาพื้นฐาน

แก้ปวดกล้ามเนื้อ แก้ฟกช้ำ แก้เคล็ดขัดยอกและ การอักเสบของกล้ามเนื้อ

รูปแบบยา

ยาแคปซูล ยาผง ยาเม็ด ยาลูกกลอน

ยาแคปซูล (รพ.) ยาลูกกลอน (รพ.)

บัญชี

สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้

15. ยาผสมเถาวัลย์เปรียงสูตรตำรับที่ 2

บัญชี

สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้

16. ยาผสมโคคลานสูตรตำรับที่ 1

บัญชี

สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้

17. ยาผสมโคคลานสูตรตำรับที่ 2

บัญชี

สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้

18. ยาผสมโคคลานสูตรตำรับที่ 3

บัญชี

สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้

19. ยาพริก

บัญชี

สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้

20. ยาสเปรย์กระดูกไก่ดำ

บัญชี

สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้

21. ยาสหัศธารา

13

บัญชี

สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้

22. ยาสารสกัดขมิ้นชัน

รายการยาเฉพาะ

ขับลมในเส้น แก้โรคลมกองหยาบ

รูปแบบยา

ยาแคปซูล

รายการยาพื้นฐาน

บรรเทาอาการปวดในโรคข้อเข่าเสื่อม

รูปแบบยา

ยาแคปซูล

รายการยาเฉพาะ

บรรเทาอาการปวดหลั ง ส่ ว นล่ า ง (low back pain) และอาการปวดจากข้อเข่าเสื่อม (Knee

Osteoarthritis)

รูปแบบยา

ยาผง (รพ.) ยาแคปซูล (รพ.)

รายการยาเฉพาะ

แก้ลมกษัย บรรเทาอาการปวดเมื่อยตึงกล้ามเนื้อ ที่เป็นเรื้อรัง

บัญชี

สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้

23. ยาสารสกัดจากเถาวัลย์เปรียง

บัญชี

สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้

24. ยาอัมฤตย์โอสถ

บัญชี

สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้

กลุ่มที่ 8 ยาบำรุงธาตุ ปรับธาตุ

1. ยาเบญจกูล

รูปแบบยา

ยาแคปซูล ยาผง ยาเม็ด ยาลูกกลอน

ยาแคปซูล (รพ.) ยาชง (รพ.) ยาเม็ด (รพ.)

รายการยาพื้นฐาน

บำรุงธาตุ แก้ธาตุให้ปกติ

รูปแบบยา

ยาชง (รพ.)

รายการยาเฉพาะ

แก้อ่อนเพลีย ปรับธาตุในผู้ป่วยที่เพิ่งฟื้ นจาก การเจ็บป่วย เช่น ไข้ ท้องเสีย

รูปแบบยา

ยาแคปซูล (รพ.)

รายการยาเฉพาะ

ปรับสมดุลธาตุ

รูปแบบยา

ยาแคปซูล (รพ.) ยาลูกกลอน (รพ.)

บัญชี

สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้

2. ยาตรีเกสรมาส

บัญชี

สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้

3. ยาตรีพิกัด

บัญชี

สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้

4. ยาปลูกไฟธาตุ

14

บัญชี

สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้

กลุ่มที่ 9 ยารักษากลุ่มอาการทางระบบผิวหนัง 1. ยาเปลือกมังคุด

รายการยาเฉพาะ

บำรุงไฟธาตุ ขับโลหิตระดู บำรุงน้ำนม

รูปแบบยา

ยาน้ำใส (รพ.)

รายการยาพื้นฐาน

ทาแผลสด และแผลเรื้อรัง

รูปแบบยา

ยาครีม

รายการยาพื้นฐาน

กำจัดเหา

รูปแบบยา

ยาน้ำแขวนตะกอน (รพ.)

รายการยาพื้นฐาน

แก้โรคเชื้อราที่เล็บ

รูปแบบยา

ยาทิงเจอร์ (รพ.)

รายการยาพื้นฐาน

ทาแก้กลากเกลื้อน โรคผิวหนังที่เกิดจากเชื้อรา น้ำกัดเท้า

รูปแบบยา

ยาทิงเจอร์ (รพ.)

รายการยาพื้นฐาน

บรรเทาอาการผิวหนังอักเสบ อาการอักเสบจาก

แมลง กัด ต่อย

รูปแบบยา

ยาครีม ยาครีม (รพ.)

รายการยาพื้นฐาน

ใช้สมานแผล

รูปแบบยา

ยาครีม ยาโลชัน สารละลาย (สำหรับป้ายปาก)

ยาโลชัน (รพ.) สารละลาย (สำหรั บ ป้ า ยปาก) (รพ.) ยาขี้ผึ้ง (รพ.) ยาทิงเจอร์ (รพ.)

รายการยาพื้นฐาน

บัญชี

สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้

2. ยาเมล็ดน้อยหน่า

บัญชี

สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้

3. ยาแก้โรคเชื้อราที่เล็บ

บัญชี

สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้

4. ยาทิงเจอร์ทองพันชั่ง

บัญชี

สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้

5. ยาทิงเจอร์พลู

บัญชี

สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้

6. ยาบัวบก (ภายนอก)

บัญชี

สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้

7. ยาพญายอ

บัญชี

15

สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้

- ยาครีม บรรเทาอาการของเริมและงูสวัด


เล่ม ๑๔๐
ราชกิจจานุเบกษา
๒ มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๖๖
ตอนพิเศษ ๑๓๐ ง

- สารละลาย (สำหรับป้ายปาก) รักษาแผลในปาก (aphthous ulcer) แผลจากการฉายรัง สีและ

เคมีบำบัด

- ยาโลชัน บรรเทาอาการผดผื่นคัน ลมพิษ ตุ่มคัน - ยาขี้ผึ้ง บรรเทาอาการอักเสบ ปวด บวม จาก แมลงกัดต่อย

- ยาทิงเจอร์ บรรเทาอาการของเริม และงูสวัด รูปแบบยา

ยาเจล ยาโลชันเตรียมสด (รพ.)

รายการยาพื้นฐาน

รักษาแผลไฟไหม้ น้ำร้อนลวก (burn)

รูปแบบยา

ยาแคปซูล (รพ.) ยาชง (รพ.)

รายการยาเฉพาะ

แก้น้ำเหลืองเสีย

8. ยาว่านหางจระเข้

บัญชี

สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้

9. ยาหญ้าปักกิ่ง

บัญชี

สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้

กลุม่ ที่ 10 ยารักษากลุ่มอาการทางระบบทางเดินปัสสาวะ 1. ยากระเจี๊ยบแดง

รูปแบบยา

ยาชง (รพ.)

บัญชี

รายการยาพื้นฐาน

สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้

ขับปัสสาวะ แก้ขัดเบา

2. ยาหญ้าหนวดแมว

รูปแบบยา

ยาชง

ยาชง (รพ.)

บัญชี

รายการยาพื้นฐาน

สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้

ขับปัสสาวะ แก้ขัดเบา ขับนิ่วขนาดเล็ก

กลุ่มที่ 11 ยาถอนพิษเบื่อเมา

1. ยารางจืด

รูปแบบยา

ยาแคปซูล (รพ.) ยาชง (รพ.)

บัญชี

รายการยาพื้นฐาน

สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้

- ถอนพิษเบื่อเมา

- บรรเทาพิษยาฆ่าแมลงหรือโลหะหนัก

กลุ่มที่ 12 ยาลดความอยากบุหรี่

1. ยาผสมหญ้าดอกขาว

รูปแบบยา

16

ยาลูกกลอน (รพ.)

รายการยาพื้นฐาน

ลดความอยากบุหรี่

รูปแบบยา

ยาชง (รพ.)

รายการยาพื้นฐาน

ลดความอยากบุหรี่

บัญชี

สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้

2. ยาหญ้าดอกขาว

บัญชี

สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้

กลุม่ ที่ 13 ยารักษากลุ่มโรคที่เกี่ยวกับกษัย 1. ยากษัยเส้น

รูปแบบยา

ยาลูกกลอน (รพ.)

รายการยาเฉพาะ

บรรเทาอาการปวดหลัง ปวดเอว ปวดเมื่อยตาม

ร่างกาย

รูปแบบยา

ยาแคปซูล ยาผง ยาเม็ด ยาลูกกลอน

ยาแคปซูล (รพ.) ยาผง (รพ.)

รายการยาเฉพาะ

แก้กษัยเส้น

รูปแบบยา

ยาผง (รพ.) ยาแคปซูล (รพ.)

รายการยาเฉพาะ

แก้ลมกษัย บรรเทาอาการปวดเมื่อยตึงกล้ามเนื้อ ที่เป็นเรื้อรัง

บัญชี

สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้

2. ยาธรณีสันฑะฆาต

บัญชี

สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้

3. ยาอัมฤตย์โอสถ

บัญชี

สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้

กลุ่มที่ 14 ยารักษากลุ่มอาการสมองและระบบประสาท 1. ยาน้ำมันสารสกัดกัญชาที่มี

cannabidiol (CBD) 100 มิลลิกรัม/มิลลิลิตร และมี delta-9-tetrahydrocannabinol

(THC) ในอัตราส่วนที่ CBD:THC

มากกว่าหรือเท่ากับ 20:1

บัญชี

สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้

กลุ่มที่ 15 ยารักษากลุ่มอาการอื่น ๆ

1. ยาน้ำมันกัญชาทั้งห้า

รูปแบบยา

ยาหยดในช่องปาก หรือ เยื่อบุในช่องปาก

(Oromucosal drops)

รายการยาพิเศษ

1. โรคลมชักรักษายาก

2. โรคลมชักที่ดื้อต่อการรักษา

รูปแบบยา

17

ยาหยดในช่องปาก หรือ เยื่อบุในช่องปาก

(Oromucosal drops)

รายการยาพื้นฐาน

ใช้เสริมการรักษาในผู้ป่วยที่มีอาการนอน

ไม่หลับที่ใช้ยามาตรฐานแล้วไม่ได้ผล

รูปแบบยา

ยาหยดในช่องปาก หรือ เยื่อบุในช่องปาก

(Oromucosal drops)

ยาหยดในช่องปาก หรือ เยื่อบุในช่องปาก (รพ.) รายการยาพื้นฐาน

บรรเทาอาการปวดเรื ้ อ รั ง ช่ ว ยให้ น อนหลั บ ช่วยให้เจริญอาหาร ในผู้ป่วยที่ได้รับการวินิจฉัย ว่าเป็นมะเร็ง

รูปแบบยา

ยาหยดในช่องปาก หรือ เยื่อบุในช่องปาก

(Oromucosal drops)

บัญชี

สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้

2. ยาน้ำมันกัญชาที่ผลิตจากช่อดอก

ซึ่งยามี delta-9-tetrahydrocannabinol

(THC) 2.0 มิลลิกรัม/มิลลิลิตร

บัญชี

สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้

3. ยาน้ำมันสารสกัดกัญชาที่มี

delta-9-tetrahydrocannabinol

(THC) และ cannabidiol (CBD)

ในอัตราส่วน 1:1

บัญชี

สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้

รายการยาเฉพาะ

- ใช้รักษาเสริมในผู้ป่วยโรคมะเร็งระยะท้ายที่มี อาการนอนไม่หลับ เบื่ออาหาร หรือมีอาการ


เล่ม ๑๔๐
ราชกิจจานุเบกษา
๒ มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๖๖
ตอนพิเศษ ๑๓๐ ง

ปวดในระดับปานกลางถึงรุนแรง ที่รักษาด้วยยา มาตรฐานไม่ได้หรือไม่ได้ผล

รูปแบบยา

ยาหยดในช่องปาก หรือ เยื่อบุในช่องปาก

(Oromucosal drops)

4. ยาน้ำมันสารสกัดกัญชาที่มี

delta-9-tetrahydrocannabinol

(THC) จำนวน 2 ความแรง ได้แก่

ไม่เกิน 0.5 มิลลิกรัม / หยด

และไม่เกิน 3 มิลลิกรัม / หยด

บัญชี

สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้

รายการยาเฉพาะ

ใช้รักษาเสริมในผู้ป่วยโรคมะเร็งระยะท้ายที่มี อาการนอนไม่หลับ เบื่ออาหาร

หรือมีอาการปวดในระดับปานกลางถึงรุนแรงที่ รักษาด้วยยามาตรฐานไม่ได้หรือไม่ได้ผล

รูปแบบยา

ยาแคปซูล

5. ยาประสะกัญชา

18

ยาผง (รพ.) ยาแคปซูล (รพ.)

รายการยาเฉพาะ

ช่วยให้นอนหลับ

รูปแบบยา

ยาแคปซูล ยาเม็ด

รายการยาพื้นฐาน

ใช้กับผู้ป่วยโรคโควิด 19 ที่มีความรุนแรงน้อย รูปแบบยา

ยาแคปซูล ยาเม็ด

รายการยาพื้นฐาน

ใช้กับผู้ป่วยโรคโควิด 19 ที่มีความรุนแรงน้อย รูปแบบยา

ยาเม็ด

ยาแคปซูล (รพ.) ยาผง (รพ.) ยาเม็ด (รพ.)

รายการยาเฉพาะ

แก้ลมซาง

รูปแบบยา

ยาแคปซูล ยาผง

รายการยาเฉพาะ

ช่วยให้นอนหลับ เจริญอาหาร

บัญชี

สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้

6. ยาฟ้าทะลายโจร

บัญชี

สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้

7. ยาฟ้าทะลายโจร

บัญชี

สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้

8. ยามหาจักรใหญ่

บัญชี

สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้

9. ยาศุขไสยาศน์

บัญชี

สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้

19

ภาคผนวก 2

บัญชียาจากสมุนไพร

กลุ่มที่ 1 ยารักษากลุ่มอาการทางระบบไหลเวียนโลหิต 1.1 กลุ่มยาแก้ลมกองละเอียด

(1) ยาหอมเทพจิตร ยาผง ยาเม็ด ยาผง (รพ.) ยาเม็ด (รพ.) บัญชีรายการยาพื้นฐาน

สูตรตำรับ

ในผงยา 366 กรัม ประกอบด้วย

1. ดอกพิกุล ดอกบุนนาค ดอกสารภี เกสรบัวหลวง ดอกบัวขม ดอกบัวเผื่อน หนักสิ่งละ 4 กรัม ดอกมะลิ หนัก 183 กรัม

2. ผิ ว มะกรู ด ผิ ว มะงั ่ ว ผิ ว มะนาว ผิ ว ส้ ม ตรั ง กานู ห รื อ ส้ ม จุ ก ผิ ว ส้ ม จี น ผิ ว ส้ ม โอ ผิวส้มเขียวหวาน หนักสิ่งละ 4 กรัม ผิวส้มซ่า หนัก 28 กรัม 3. โกฐสอ โกฐเขมา โกฐหั ว บั ว โกฐเชี ย ง โกฐจุ ฬ าลั ม พา โกฐกระดู ก โกฐก้ า นพร้าว โกฐพุงปลา โกฐชฎามังสี หนักสิ่งละ 4 กรัม

4. เทีย นดำ เทีย นแดง เทียนขาว เทียนข้าวเปลือก เทียนตาตั๊กแตน เทียนเยาวพาณี เทียนสัตตบุษย์ เทียนเกล็ดหอย เทียนตากบ หนักสิ่งละ 4 กรัม 5. ลูกจันทน์ ดอกจันทน์ ผลกระวาน ดอกกานพลู แก่นจันทน์แดงหรือแก่นลักจั่นที่มีราลง แก่ น จั น ทน์ ข าว กฤษณา กระลำพั ก ขอนดอก เปลื อ กชะลู ด เปลื อ กต้ น อบเชย หัวเปราะหอม รากแฝกหอม หนักสิ่งละ 2 กรัม

6. พิมเสน หนัก 4 กรัม การบูร หนัก 1 กรัม สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้ แก้ลมกองละเอียด ได้แก่ อาการหน้ามืด ตาลาย สวิงสวาย (อาการที่รู้สึกใจหวิว วิงเวียน คลื่นไส้ ตาพร่าจะเป็นลม) ใจสั่น และบำรุงดวงจิตให้ชุ่มชื่น ขนาดและวิธีใช้

ชนิดผง

รับประทานครั้งละ 1 - 1.4 กรัม ละลายน้ำต้มสุกที่ยังอุ่นอยู่ เมื่อมีอาการทุก 3 - 4 ชั่วโมง ไม่ควรเกินวันละ 3 ครั้ง

ชนิดเม็ด

รับประทานครั้งละ 1 - 1.4 กรัม เมื่อมีอาการ ทุก 3 - 4 ชัว่ โมง ไม่ควรเกินวันละ 3 ครั้ง ข้อห้ามใช้

คำเตือน

ข้อควรระวัง

- ควรระวังการรับประทานร่วมกับยาในกลุ่มสารกันเลือดเป็นลิ่ม (anticoagulants) และ ยาต้านการจับตัวของเกล็ดเลือด (antiplatelets) - ควรระวังการใช้ยาอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะอย่างยิ่งในผู้ป่วยที่มีความผิดปกติของตับ ไต เนื่องจากอาจเกิดการสะสมของการบูรและเกิดพิษได้ - ควรระวังการใช้ยาในผู้ป่วยที่แพ้ละอองเกสรดอกไม้ อาการไม่พึงประสงค์ ข้อมูลเพิ่มเติม


เล่ม ๑๔๐
ราชกิจจานุเบกษา
๒ มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๖๖
ตอนพิเศษ ๑๓๐ ง

(2) ยาหอมแก้ลมวิงเวียน ยาผง (รพ.) ยาเม็ด (รพ.) บัญชีรายการยาพื้นฐาน

สูตรตำรับ

ในผงยา 225 กรัมประกอบด้วย

1. รากชะเอมเทศ หนัก 32 กรัม แก่นจันทน์เทศ หนัก 24 กรัม 2. ดอกกานพลู โกฐเชียง โกฐหัวบัว รากแฝกหอม เกสรบัวหลวง หนักสิ่งละ 12 กรัม 1

3. เปลือกต้น สมุล แว้ง หนัก 10 กรัม เปลือกอบเชยญวน เปลือกอบเชยเทศ กฤษณา กระลำพัก โกฐจุฬาลัมพา โกฐพุงปลา เปลือกชะลูด หนักสิ่งละ 8 กรัม 4. พิมเสน ขอนดอก ดอกบุนนาค ดอกพิกุล ดอกสารภี หนักสิ่งละ 6 กรัม 5. เถามวกแดง 5 กรัม น้ำประสานทองสะตุ แก่นจันทน์แดงหรือแก่นลักจั่นที่มีราลง หนักสิ่งละ 4 กรัม

ข้อบ่งใช้ / สรรพคุณ แก้ลมวิงเวียน อ่อนเพลีย นอนไม่หลับ ขนาดและวิธีใช้

ชนิดผง

รับประทานครั้งละ 600 มิลลิกรัม – 1 กรัม ละลายน้ำต้มสุกที่ยังอุ่นอยู่ เมื่อมีอ าการ ทุก 3 – 4 ชั่วโมง ไม่ควรเกินวันละ 3 ครั้ง ชนิดเม็ด

รับประทานครั้งละ 600 มิลลิกรัม – 1 กรัม เมื่อมีอาการ ทุก 3 – 4 ชั่วโมง ไม่ควรเกิน วันละ 3 ครั้ง

ข้อห้ามใช้

คำเตือน

ข้อควรระวัง

- ควรระวังการรับประทานร่วมกับยาในกลุ่มสารกันเลือดเป็นลิ่ม (anticoagulants) และ ยาต้านการจับตัวของเกล็ดเลือด (antiplatelets) - ควรระวังการใช้กับผู้ป่วยที่มีประวัติแพ้เกสรดอกไม้ อาการไม่พึงประสงค์ ข้อมูลเพิ่มเติม

(3) ยาหอมทิพโอสถ ยาผง ยาเม็ด ยาผง (รพ.) ยาเม็ด (รพ.) บัญชีรายการยาพื้นฐาน

สูตรตำรับ

ในผงยา 142 กรัม ประกอบด้วย

1. ดอกพิกุล ดอกบุนนาค ดอกสารภี ดอกมะลิ เกสรบัวหลวง ดอกกระดังงา ดอกจำปา ดอกบัวจงกลนี หัวแห้วไทย กระจับ แก่นฝางเสน แก่นจันทน์แดงหรือแก่นลักจั่นที่มีรา ลง แก่นจันทน์ขาว แก่นจันทน์เทศ กฤษณา เปลือกชะลูด เปลือกต้นอบเชย เปลือกต้น สมุลแว้ง แก่นสนเทศ เหง้าว่านน้ำ เหง้ากระชาย หัวเปราะหอม ดอกคำไทย รากชะเอม เทศ แก่นสุรามฤต ลำต้นข่าต้น ลูกจันทน์ ดอกจันทน์ หนักสิ่งละ 4 กรัม 2. โกฐสอ โกฐเขมา โกฐหั ว บั ว โกฐเชี ย ง โกฐจุ ฬ าลั ม พา โกฐกระดู ก โกฐก้ า นพร้าว โกฐพุงปลา โกฐชฎามังสี หนักสิ่งละ 2 กรัม

3. เทีย นดำ เทีย นแดง เทียนขาว เทียนข้าวเปลือก เทียนตาตั๊กแตน เทียนเยาวพาณี เทียนสัตตบุษย์ เทียนเกล็ดหอย เทียนตากบ หนักสิ่งละ 1 กรัม 4. พิมเสน หนัก 2 กรัม การบูร หนัก 1 กรัม สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้ แก้ลมวิงเวียน

ขนาดและวิธีใช้

ชนิดผง

รับประทานครั้งละ 1 – 1.4 กรัม ละลายน้ำกระสายยา ควรดื่มขณะยังอุ่นอยู่ เมื่อมีอาการ ทุก 3 - 4 ชั่วโมง ไม่ควรเกินวันละ 3 ครั้ง น้ำกระสายยาที่ใช้

น้ำดอกไม้หรือน้ำต้มสุกที่ยังอุ่นอยู่

ชนิดเม็ด

รับประทานครั้งละ 1 – 1.4 กรัม เมื่อมีอาการ ทุก 3 - 4 ชั่วโมง ไม่ควรเกินวันละ 3 ครั้ง 2

ข้อห้ามใช้

คำเตือน

ข้อควรระวัง

- ควรระวังการรับประทานร่วมกับยาในกลุ่มสารกันเลือดเป็นลิ่ม (anticoagulants) และ ยาต้านการจับตัวของเกล็ดเลือด (antiplatelets) - ควรระวังการใช้ยาอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะอย่างยิ่งในผู้ป่วยที่มีความผิดปกติของตับ ไต เนื่องจากอาจเกิดการสะสมของการบูรและเกิดพิษได้ - ควรระวังการใช้ยาในผู้ป่วยที่แพ้ละอองเกสรดอกไม้ อาการไม่พึงประสงค์ ข้อมูลเพิม่ เติม

(4) ยาหอมนวโกฐ ยาผง ยาเม็ด ยาผง (รพ.) ยาเม็ด (รพ.) บัญชีรายการยาพื้นฐาน

สูตรตำรับ

ในผงยา 212 กรัม ประกอบด้วย

1. โกฐสอ โกฐเขมา โกฐหั ว บั ว โกฐเชี ย ง โกฐจุ ฬ าลั ม พา โกฐกระดู ก โกฐก้ า นพร้ า ว โกฐพุงปลา โกฐชฎามังสี หนักสิ่งละ 4 กรัม


เล่ม ๑๔๐
ราชกิจจานุเบกษา
๒ มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๖๖
ตอนพิเศษ ๑๓๐ ง

2. เทีย นดำ เทีย นแดง เทียนขาว เทียนข้าวเปลือก เทียนตาตั๊กแตน เทียนเยาวพาณี เทียนสัตตบุษย์ เทียนเกล็ดหอย เทียนตากบ หนักสิ่งละ 4 กรัม 3. เปลือกต้นสมุลแว้ง หญ้าตีนนก รากแฝกหอม เปลือกชะลูด หัวเปราะหอม กระลำพัก ขอนดอก กฤษณา หนักสิ่งละ 4 กรัม

4. เหง้าขิงแห้ง ดอกดีปลี รากเจตมูลเพลิงแดง เถาสะค้าน รากช้าพลู หนักสิ่งละ 3 กรัม 5. หั ว แห้ ว หมู ผลกระวาน ดอกกานพลู ดอกจั น ทน์ ลู ก จั น ทน์ เปลื อ กอบเชยญวน ลูกผักชีลา แก่นสน หนักสิ่งละ 4 กรัม

6. แก่นสักขี ลูกราชดัด ลูกสารพัดพิษ แก่นจันทน์เทศ แก่นจันทน์แดงหรือแก่นลักจั่นที่มรี าลง ลูกกระดอม เถาบอระเพ็ด หนักสิ่งละ 4 กรัม

7. เกสรบัวหลวง ดอกบุนนาค ดอกพิกุล ดอกสารภี ดอกมะลิ หนักสิ่งละ 4 กรัม 8. เนื้อผลมะขามป้อม เนื้อผลสมอพิเภก รากชะเอมเทศ หนักสิ่งละ 4 กรัม 9. พิมเสน หนัก 1 กรัม

สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้ 1. แก้ลมวิงเวียน คลื่นเหียน อาเจียน (ลมจุกแน่นในอก) ในผู้สูงอายุ 2. แก้ลมปลายไข้ (หลังจากฟื้นไข้แล้วยังมีอาการ เช่น คลื่นเหียน วิงเวียน เบื่ออาหาร ท้องอืด และอ่อนเพลีย)

ขนาดและวิธีใช้

ชนิดผง

รับประทานครั้งละ 1 - 2 กรัม ละลายน้ำกระสาย หรือน้ำต้มสุกที่ยังอุ่นอยู่ เมื่อมีอาการ ทุก 3 - 4 ชั่วโมง ไม่ควรเกินวันละ 3 ครั้ง น้ำกระสายยาที่ใช้

- กรณีแก้ลมวิงเวียน คลื่นเหียน อาเจียน (ลมจุกแน่นในอก) ในผู้สูงอายุ ใช้น้ำ ลูกผักชี (15 กรัม) หรือเทียนดำ (15 กรัม) ต้มเป็นน้ำกระสายยา - กรณีแก้ลมปลายไข้ ใช้ก้านสะเดา (33 ก้าน หรือ 15 กรัม) ลูกกระดอม (7 ลูก หรือ 15 กรัม) และเถาบอระเพ็ด (7 องคุลี หรือ 15 กรัม) ต้มเป็นน้ำกระสายยา ชนิดเม็ด

รับประทานครั้งละ 1 - 2 กรัม หรือน้ำต้มสุกที่ยังอุ่นอยู่ ทุก 3 - 4 ชั่วโมง เมื่อมีอาการ ไม่ควรเกินวันละ 3 ครั้ง

3

ข้อห้ามใช้

คำเตือน

ข้อควรระวัง

ห้ามใช้ในหญิงตั้งครรภ์ และผู้ที่มีไข้

- ควรระวังการรับประทานร่วมกับยาในกลุ่มสารกันเลือดเป็นลิ่ม (anticoagulants) และ ยาต้านการจับตัวของเกล็ดเลือด (antiplatelets) - ควรระวังการใช้ยาในผู้ป่วยที่แพ้ละอองเกสรดอกไม้ อาการไม่พึงประสงค์ ข้อมูลเพิม่ เติม

ในสูตรตำรับได้ตัดไคร้เครือออก เนื่องจากมีข้อมูลงานวิจัยบ่งชี้ว่าไคร้เครือที่ใช้และมีการ จำหน่ายในท้องตลาด เป็นพืชในสกุล Aristolochia ซึ่งพืชในสกุล Aristolochia มีรายงาน พบว่าก่อให้เกิดความเป็นพิษต่อไต (nephrotoxicity) และเมื่อปี ค.ศ. 2002 องค์การ อนามัยโลกได้ประกาศให้พืชสกุล Aristolochia เป็นสารก่อมะเร็งในมนุษย์

(5) ยาหอมอินทจักร์ ยาผง ยาเม็ด ยาผง (รพ.) ยาเม็ด (รพ.) บัญชีรายการยาพื้นฐาน

สูตรตำรับ

ในผงยา 98 กรัม ประกอบด้วย

เถาสะค้าน รากช้าพลู เหง้าขิง ดอกดีปลี รากเจตมูลเพลิงแดง ลูกผักชีลา โกฐสอ โกฐเขมา โกฐก้านพร้าว โกฐพุงปลา โกฐจุฬาลัมพา โกฐเชียง โกฐกักกรา โกฐน้ำเต้า โกฐกระดูก เทียนดำ เทียนขาว เทียนแดง เทียนข้าวเปลือก เทียนเยาวพาณี แก่นจันทน์แดงหรือแก่น ลักจั่นที่มีราลง แก่นจันทน์เทศ เถามวกแดง เถามวกขาว รากย่านาง เปลือกชะลูด เปลือกต้น อบเชย เปลือกต้นสมุลแว้ง กฤษณา กระลำพัก เถาบอระเพ็ด ลูกกระดอม กำยาน ขอนดอก ลูกจันทน์ ดอกจันทน์ ลูกกระวาน ดอกกานพลู ลำพันแดง ดอกสารภี ดอกพิกุล ดอกบุนนาค ดอกจำปา ดอกกระดังงา ดอกมะลิ ดอกคำไทย แก่นฝางเสน ดีวัว พิมเสน หนักสิ่งละ 2 กรัม สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้ 1. แก้ลมบาดทะจิต

2. แก้คลื่นเหียนอาเจียน

3. แก้ลมจุกเสียด

ขนาดและวิธีใช้


เล่ม ๑๔๐
ราชกิจจานุเบกษา
๒ มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๖๖
ตอนพิเศษ ๑๓๐ ง

ชนิดผง

รับประทานครั้งละ 1 – 2 กรัม ละลายน้ำกระสายยา ควรดื่มขณะยังอุ่นอยู่ หรือละลาย น้ำต้มสุกที่ยังอุ่นอยู่ เมื่อมีอาการ ทุก 3 – 4 ชั่วโมง ไม่ควรเกินวันละ 3 ครั้ง น้ำกระสายยาที่ใช้

- กรณีแก้ลมบาดทะจิต ใช้น้ำดอกมะลิ

- กรณีแก้คลื่นเหียนอาเจียน ใช้น้ำลูกผักชี เทียนดำต้ม - กรณีแก้ลมจุกเสียด ใช้น้ำขิงต้ม

ชนิดเม็ด

รับประทานครั้งละ 1 - 2 กรัม ทุก 3 - 4 ชั่วโมง ไม่ควรเกินวันละ 3 ครั้ง ข้อห้ามใช้

ห้ามใช้ในหญิงตั้งครรภ์

คำเตือน

ข้อควรระวัง

- ควรระวังการรับประทานร่วมกับยาในกลุ่มสารกันเลือดเป็นลิ่ม (anticoagulants) และ ยาต้านการจับตัวของเกล็ดเลือด (antiplatelets) - ควรระวังการใช้กับผู้ป่วยที่มีประวัติแพ้เกสรดอกไม้ อาการไม่พึงประสงค์ ข้อมูลเพิ่มเติม

ในสูตรตำรับได้ตัดไคร้เครือออก เนื่องจากมีข้อมูลงานวิจัยบ่งชี้ว่าไคร้เครือที่ใช้และมีการ จำหน่ายในท้องตลาด เป็นพืชในสกุล Aristolochia ซึ่งพืชในสกุล Aristolochia มีรายงาน 4

พบว่าก่อให้เกิดความเป็นพิษต่อไต (nephrotoxicity) และเมื่อปี ค.ศ. 2002 องค์การ อนามัยโลกได้ประกาศให้พืชสกุล Aristolochia เป็นสารก่อมะเร็งในมนุษย์ กลุ่มที่ 2 ยารักษากลุ่มอาการทางระบบทางเดินอาหาร 2.1 กลุ่มยาขับลม บรรเทาอาการท้องอืดท้องเฟ้อ

(1) ยาเบญจกูล ยาแคปซูล ยาผง ยาเม็ด ยาลูกกลอน ยาแคปซูล (รพ.) บัญชีรายการยาพื้นฐาน

ยาชง (รพ.) ยาเม็ด (รพ.)

สูตรตำรับ

ในผงยา 100 กรัม ประกอบด้วย ดอกดีปลี รากช้าพลู เถาสะค้าน รากเจตมูลเพลิงแดง เหง้าขิงแห้ง หนักสิ่งละ 20 กรัม

สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้ บรรเทาอาการท้องอืด ท้องเฟ้อ ขนาดและวิธีใช้

ชนิดชง

รับประทานครั้งละ 1.5 – 2 กรัม วันละ 3 ครั้ง หลังอาหาร เช้า กลางวัน เย็น ชนิดผง

รับ ประทานครั้งละ 800 มิล ลิกรัม – 1 กรัม วันละ 3 เวลา หลังอาหาร เช้า กลางวัน เย็น

ชนิดแคปซูล ชนิดเม็ด และชนิดลูกกลอน

รับประทานครั้งละ 800 มิลลิกรัม – 1 กรัม วันละ 3 ครั้ง หลังอาหาร เช้า กลางวัน เย็น ข้อห้ามใช้

ห้ามใช้ในหญิงตั้งครรภ์ ผู้ที่มีไข้ และเด็กเล็ก คำเตือน

ข้อควรระวัง

- ควรระมัดระวังการใช้ในผู้ที่ร้อนในง่าย และการใช้ในฤดูร้อน เนื่องจากอาจทำให้ธาตุ ไฟกำเริบ

- ไม่ควรรับประทานติดต่อกันนานเกิน 7 วัน

อาการไม่พึงประสงค์ ข้อมูลเพิ่มเติม

(2) ยาขมิ้นชัน ยาแคปซูล ยาเม็ด ยาแคปซูล (รพ.) ยาเม็ด (รพ.) บัญชีรายการยาพื้นฐาน

สูตรตำรับ

ผงเหง้ า ขมิ ้ น ชั น [Curcuma longa L.] มี ส ารสำคั ญ curcuminoids ไม่ น ้ อ ยกว่ า ร้อยละ 5.0 โดยน้ำหนัก (w/w) และน้ำมันระเหยง่ายไม่น้อยกว่าร้อยละ 6.0 โดย ปริมาตรต่อน้ำหนัก

สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้

บรรเทาอาการแน่นจุกเสียด ท้องอืด ท้องเฟ้อ ขนาดและวิธีใช้

รับประทานครั้งละ 500 มิลลิกรัม - 1 กรัม วันละ 4 ครั้ง หลังอาหารและก่อนนอน ข้อห้ามใช้

ห้ามใช้กับผู้ที่ท่อน้ำดีอุดตัน หรือผู้ที่ไวต่อยานี้ คำเตือน

อันตรกิริยา

- ควรระวังการใช้ยานี้ร่วมกับสารกันเลือดเป็นลิ่ม (anticoagulants) และยาต้านการ จับตัวของเกล็ดเลือด (antiplatelets)

- ควรระวังการใช้ยานี้ร่วมกับยาที่กระบวนการเมแทบอลิซึม ผ่านเอนไซม์ Cytochrome P450 (CYP 450) เนื่องจากสาร curcumin ยับยั้ง CYP 3A4, CYP 1A2 แต่กระตุ้น เอนไซม์ CYP 2A6

- ควรระวั ง การใช้ ร ่ ว มกั บ ยารั ก ษาโรคมะเร็ ง บางชนิ ด เช่ น doxorubicin, chlormethine, cyclophosphamide และ camptothecin เนื่องจาก curcumin อาจมีผลต้านฤทธิ์ยาดังกล่าว

5

ข้อควรระวัง


เล่ม ๑๔๐
ราชกิจจานุเบกษา
๒ มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๖๖
ตอนพิเศษ ๑๓๐ ง

- ควรระวังการใช้กับผู้ป่วยโรคนิ่วในถุงน้ำดี ยกเว้นภายใต้การดูแลของแพทย์ - ควรระวังการใช้กับหญิงตั้งครรภ์ ยกเว้นภายใต้การดูแลของแพทย์ - ควรระวังการใช้กับเด็ก เนื่องจากยังไม่มีข้อมูลด้านประสิทธิผลและความปลอดภัย อาการไม่พึงประสงค์

ผิวหนังอักเสบจากการแพ้

(3) ยาขิง ยาแคปซูล ยาชง ยาแคปซูล (รพ.) ยาผง (รพ.) ยาชง (รพ.) บัญชีรายการยาพื้นฐาน

สูตรตำรับ

ผงเหง้าขิงแก่ (Zingiber officinale Rosc.) ที่มีน้ำมันหอมระเหย ไม่น้อยกว่าร้อยละ 2.0 โดยปริมาตรต่อน้ำหนัก (v/w)

สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้

บรรเทาอาการท้องอืด ขับลม แน่นจุกเสียด

ขนาดและวิธีใช้

รับประทานวันละ 2 – 4 กรัม

ข้อห้ามใช้

คำเตือน

ข้อควรระวัง

- ควรระวังการใช้ยานี้ ร่วมกับสารกันเลือดเป็นลิ่ม (anticoagulants) และยาต้านการ จับตัวของเกล็ดเลือด (antiplatelets)

- ควรระวังการใช้กับผู้ป่วยโรคนิ่วในถุงน้ำดี ยกเว้นภายใต้การดูแลของแพทย์ - ไม่แนะนำให้รับประทานในเด็กอายุต่ำกว่า 6 ขวบ อาการไม่พึงประสงค์

อาการแสบร้อนบริเวณทางเดินอาหาร อาการระคายเคืองบริเวณปากและคอ

(4) ยาธาตุบรรจบ ยาแคปซูล ยาผง ยาลูกกลอน ยาแคปซูล (รพ.) บัญชีรายการยาพื้นฐาน

ยาผง (รพ.) ยาลูกกลอน (รพ.)

สูตรตำรับ

ในผงยา 104 กรัม ประกอบด้วย

1. เนื้อผลสมอไทย หนัก 16 กรัม

2. โกฐก้านพร้าว หนัก 8 กรัม

3. เหง้าขิง โกฐเขมา โกฐพุงปลา โกฐเชียง โกฐสอ เทียนดำ เทียนขาว เทียนสัตตบุษย์ เทียนเยาวพาณี เทียนแดง ลูกจันทน์ ดอกจันทน์ ดอกกานพลู เปลือกต้นสมุล แว้ง ลูกกระวาน ลูกผักชีลา ใบพิมเสนต้น ดอกดีปลี หัวเปราะหอม การบูร หนักสิ่งละ 4 กรัม สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้ บรรเทาอาการท้องอืด ท้องเฟ้อ ขนาดและวิธีใช้

ชนิดผง

ผู้ใหญ่

รับ ประทานครั ้งละ 1 กรัม ละลายน้ำกระสายยา ควรดื่มขณะยั ง อุ่ นอยู่ หรือละลาย น้ำต้มสุก ที่ยังอุ่นอยู่ วันละ 3 ครั้ง ก่อนอาหาร เช้า กลางวัน เย็น เมื่อมีอาการ เด็ก อายุ 6 - 12 ปี

รับประทานครั้งละ 500 มิลลิกรัม ละลายน้ำกระสายยา ควรดื่มขณะยังอุ่นอยู่ หรือละลาย น้ำต้มสุกที่ยังอุ่นอยู่ วันละ 3 ครั้ง ก่อนอาหาร เช้า กลางวัน เย็น เมื่อมีอาการ น้ำกระสายยาที่ใช้

- กรณีแก้ท้องอืด ท้องเฟ้อ ใช้กระเทียม 3 กลีบ ทุบชงน้ำร้อนหรือใช้ใบกะเพรา ต้มเป็นน้ำกระสาย

- กรณีบรรเทาอาการอุจจาระธาตุพิการ ท้องเสียชนิดที่ไม่เกิดจากการติดเชื้อ ใช้เปลือกแคหรือเปลือกสะเดา หรือเปลือกลูกทับทิมต้ม แทรกกับน้ำปูนใสเป็น น้ำกระสายยา

6

ชนิดแคปซูลและชนิดลูกกลอน

ผู้ใหญ่

รับประทานครั้งละ 1 กรัม วันละ 3 ครั้ง ก่อนอาหาร เช้า กลางวัน เย็น เมื่อมีอาการ เด็ก อายุ 6 - 12 ปี

รับประทานครั้งละ 500 มิลลิกรัม วันละ 3 ครั้ง ก่อนอาหาร เช้า กลางวัน เย็น เมื่อมีอาการ ข้อห้ามใช้

ห้ามใช้ในหญิงตั้งครรภ์ และผู้ที่มีไข้

คำเตือน

ข้อควรระวัง

- ควรระวังการรับประทานร่วมกับยาในกลุ่มสารกันเลือดเป็นลิ่ม (anticoagulants) และ ยาต้านการจับตัวของเกล็ดเลือด (antiplatelets) - ควรระวังการใช้ยาอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะอย่างยิ่งในผู้ป่วยที่มีความผิดปกติของตับ ไต เนื่องจากอาจเกิดการสะสมของการบูรและเกิดพิษได้ - ในกรณี ท ้ อ งเสี ย ชนิ ด ที ่ ไ ม่ เ กิ ด จากการติ ด เชื ้ อ ใช้ ไ ม่ เ กิ น 1 วั น หากอาการไม่ ด ี ขึ้ น ควรปรึกษาแพทย์

อาการไม่พึงประสงค์ ข้อมูลเพิม่ เติม


เล่ม ๑๔๐
ราชกิจจานุเบกษา
๒ มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๖๖
ตอนพิเศษ ๑๓๐ ง

ในสูตรตำรับได้ตัดไคร้เครือออก เนื่องจากมีข้อมูลงานวิจัยบ่งชี้ว่าไคร้เครือที่ใช้และมีการ จำหน่ายในท้องตลาด เป็นพืชในสกุล Aristolochia ซึ่งพืชในสกุล Aristolochia มีรายงาน พบว่าก่อให้เกิดความเป็นพิษต่อไต (nephrotoxicity) และเมื่อปี ค.ศ. 2002 องค์การ อนามัยโลกได้ประกาศให้พืชสกุล Aristolochia เป็นสารก่อมะเร็งในมนุษย์

(5) ยาธาตุอบเชย ยาน้ำ (รพ.)

บัญชีรายการยาพื้นฐาน

สูตรตำรับ

ในยาน้ำ 100 มิลลิลิตร ประกอบด้วย

1. เปลือกอบเชยเทศ เปลือกต้นสมุลแว้ง ลูกกระวาน ดอกกานพลู รากชะเอมเทศ หนักสิ่งละ 800 มิลลิกรัม

2. เกล็ดสะระแหน่ การบูร หนักสิ่งละ 50 มิลลิกรัม สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้ ขับลม บรรเทาอาการท้องอืด ท้องเฟ้อ ขนาดและวิธีใช้

รับประทานครั้งละ 15 - 30 มิลลิลิตร วันละ 3 ครั้ง หลังอาหาร เช้า กลางวัน เย็น ข้อห้ามใช้

คำเตือน

ข้อควรระวัง

ควรระวังการใช้ยาอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะอย่างยิ่งในผู้ป่วยที่มีความผิดปกติของตับ ไต เนื่องจากอาจเกิดการสะสมของการบูรและเกิดพิษได้ อาการไม่พึงประสงค์ ข้อมูลเพิ่มเติม

(6) ยาประสะเจตพังคี ยาแคปซูล ยาผง ยาแคปซูล (รพ.) ยาผง (รพ.) ยาเม็ด (รพ.) บัญชีรายการยาพื้นฐาน

สูตรตำรับ

ในผงยา 66 กรัม ประกอบด้วย

1. รากเจตพังคี หนัก 33 กรัม

2. เหง้าข่า หนัก 16 กรัม

3. รากระย่อม พริกไทยล่อน เถาบอระเพ็ด หนักสิ่งละ 2 กรัม 4. ดอกจันทน์ ลูกจันทน์ ลูกกระวาน ใบกระวาน ดอกกานพลู รากกรุงเขมา เนื้อผลสมอทะเล รากพญารากขาว เปลือกต้นหว้า เกลือสินเธาว์ การบูร หนักสิ่งละ 1 กรัม สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้ แก้จุกเสียด ขับผายลม 7

ขนาดและวิธีใช้

ชนิดผง

รับประทานครั้งละ 1 กรัม ละลายน้ำต้มสุกที่ยังอุ่นอยู่ วันละ 2 ครั้ง ก่อนอาหาร เช้าและเย็น ชนิดแคปซูลและชนิดเม็ด

รับประทานครั้งละ 1 กรัม วันละ 2 ครั้ง ก่อนอาหาร เช้าและเย็น ข้อห้ามใช้

ห้ามใช้ในหญิงตั้งครรภ์ และผู้ที่มีไข้

คำเตือน

ข้อควรระวัง

ควรระวังการใช้ยาอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะอย่างยิ่งในผู้ป่วยที่มีความผิดปกติของตับ ไต เนื่องจากอาจเกิดการสะสมของการบูรและเกิดพิษได้ อาการไม่พึงประสงค์ ข้อมูลเพิ่มเติม

ในสูตรตำรับได้ตัดไคร้เครือออก เนื่องจากมีข้อมูลงานวิจัยบ่งชี้ว่าไคร้เครือที่ใช้และมีการ จำหน่ายในท้องตลาด เป็นพืชในสกุล Aristolochia ซึ่งพืชในสกุล Aristolochia มีรายงาน พบว่าก่อให้เกิดความเป็นพิษต่อไต (nephrotoxicity) และเมื่อปี ค.ศ. 2002 องค์การ อนามัยโลกได้ประกาศให้พืชสกุล Aristolochia เป็นสารก่อมะเร็งในมนุษย์

(7) ยาประสะเปราะใหญ่ ยาผง ยาเม็ด ยาแคปซูล (รพ.) ยาผง (รพ.) ยาเม็ด (รพ.) บัญชีรายการยาเฉพาะ

เงื่อนไขการใช้ยา ให้ส ั่งใช้ย าโดยแพทย์แผนไทย แพทย์แผนไทยประยุกต์ หรือผู้ประกอบวิชาชีพเวชกรรมที่ ผู้อำนวยการหรือหัวหน้าสถานพยาบาลมอบหมาย

สูตรตำรับ

ในผงยา 80 กรัม ประกอบด้วย

1. หัวเปราะหอม หนัก 40 กรัม

2. โกฐสอ โกฐเขมา โกฐหัวบัว โกฐเชียง โกฐจุฬาลัมพา เทียนดำ เทียนแดง เทียนขาว เทียนข้าวเปลือก เทียนตาตั๊กแตน ลูกจันทน์ ดอกจันทน์ ลูกกระวาน ดอกกานพลู แก่น จัน ทน์เ ทศ แก่นจันทน์แดงหรื อแก่ นลั กจั่น ที ่ มีร าลง ดอกบุนนาค ดอกสารภี ดอกพิกุล เกสรบัวหลวง หนักสิ่งละ 2 กรัม

สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้ ถอนพิษไข้ต านซางสำหรับ เด็ ก ที่มีอาการไข้ต่ ำ ๆ อาการปวดท้อง ท้องอืด ท้องเฟ้ อ ถ่ายเหลวกระปริบกระปรอย เบื่ออาหาร

ขนาดและวิธีใช้

ชนิดผงและชนิดเม็ด (แบบอัดเปียก)

เด็ก อายุ 1 – 5 ปี


เล่ม ๑๔๐
ราชกิจจานุเบกษา
๒ มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๖๖
ตอนพิเศษ ๑๓๐ ง

รับประทานครั้งละ 500 มิลลิกรัม – 1 กรัม ละลายน้ำกระสายยา ควรดื่มขณะยังอุ่นอยู่ วันละ 3 ครั้ง ก่อนอาหาร เช้า กลางวัน เย็น น้ำกระสายยาที่ใช้

น้ำดอกไม้เทศหรือน้ำต้มสุกที่ยังอุ่นอยู่

ชนิดแคปซูลและชนิดเม็ด

เด็ก อายุ 6 – 12 ปี

รับประทานครั้งละ 1 กรัม วันละ 3 ครั้ง ก่อนอาหาร เช้า กลางวัน เย็น ข้อห้ามใช้

ห้ามใช้ในเด็กที่มีไข้สูง ที่มีไข้ 38.0 องศาเซลเซียส ขึ้นไป คำเตือน

ข้อควรระวัง

- ควรระวังในการรับประทานร่วมกับยาในกลุ่มสารกันเลือดเป็นลิ่ม (anticoagulants) และ ยาต้านการจับตัวของเกล็ดเลือด (antiplatelets) - ควรระวังการใช้ยาในผู้ป่วยที่แพ้ละอองเกสรดอกไม้ 8

- ไม่แนะนำให้ใช้ในผู้ที่สงสัยว่าเป็นไข้เลือดออก เนื่องจากอาจบดบังอาการของไข้เลือดออก - หากใช้ยาเป็นเวลานานเกิน 3 วัน แล้วอาการไม่ดีขึ้น ควรปรึกษาแพทย์ อาการไม่พึงประสงค์ ข้อมูลเพิม่ เติม

(8) ยาประสะกะเพรา ยาผง ยาเม็ด ยาแคปซูล (รพ.) ยาผง (รพ.) ยาเม็ด (รพ.) บัญชีรายการยาพื้นฐาน

สูตรตำรับ

ในผงยา 90 กรัม ประกอบด้วย

1. ใบกะเพราแดง หนัก 45 กรัม

2. ผิวมะกรูด หนัก 20 กรัม

3. รากชะเอมเทศ มหาหิงคุ์ หนักสิ่งละ 8 กรัม 4. พริกไทยล่อน เหง้าขิง ดอกดีปลี หัวกระเทียม หนักสิ่งละ 2 กรัม 5. เกลือสินเธาว์ หนัก 1 กรัม

สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้ บรรเทาอาการท้องอืด ท้องเฟ้อ จุกเสียด ขนาดและวิธีใช้

ชนิดผงและชนิดเม็ด (แบบอัดเปียก)

เด็กอายุ 1 – 3 เดือน รับประทานครั้งละ 100 – 200 มิลลิกรัม อายุ 4 – 6 เดือน

รับประทานครั้งละ 200 – 300 มิลลิกรัม

อายุ 7 – 12 เดือน

รับประทานครั้งละ 400 – 600 มิลลิกรัม

โดยนำยาละลายน้ำกระสายยา ควรดื่มขณะยังอุ่นอยู่ (ทิ้งไว้ให้ตกตะกอน แล้วใช้หลอดหยด ดูดส่วนน้ำใส) รับประทานวันละ 2 ครั้ง เช้าและเย็น เมื่อมีอาการ น้ำกระสายยาที่ใช้

- กรณีแก้ท้องอืด ท้องเฟ้อ ใช้น้ำต้มสุกที่ยังอุ่นอยู่ หรือน้ำใบกะเพราต้ม - กรณีแก้จุกเสียด ใช้ไพลเผาไฟพอสุก ฝนกับน้ำต้มสุกที่ยังอุ่นอยู่ ชนิดแคปซูลและชนิดเม็ด

เด็ก อายุ 6 - 12 ปี

รับประทานครั้งละ 1 กรัม วันละ 2 ครั้ง เช้าและเย็น เมื่อมีอาการ ข้อห้ามใช้

ห้ามใช้ในหญิงตั้งครรภ์ และผู้ที่มีไข้

คำเตือน

ข้อควรระวัง

อาการไม่พึงประสงค์ ข้อมูลเพิ่มเติม

สู ต รตำรั บ ยาประสะกะเพราตามประกาศยาสามั ญ ประจำบ้ า น พ.ศ. 2537 มี ต ั ว ยา “น้ ำ ประสานทองสะตุ ” เป็ น ส่ ว นประกอบแต่ ไ ด้ ต ั ด ออกจากสู ต รตำรั บ ตามประกาศ ยาประจำบ้านแผนโบราณ พ.ศ. 2542 แล้ว

(9) ยาประสะกานพลู ยาแคปซูล ยาผง ยาเม็ด ยาผง (รพ.) บัญชีรายการยาพื้นฐาน

สูตรตำรับ

ในผงยา 250 กรัม ประกอบด้วย

1. ดอกกานพลู หนัก 125 กรัม

2. เปลื อ กซิ ก หนั ก 10 กรั ม เหง้ า ขมิ ้ น ชั น หนั ก 8 กรั ม เปลื อ กเพกา เปลื อ กขี ้ อ ้ า ย หนักสิ่งละ 4 กรัม

3. เหง้าขิงแห้ง ดอกดีปลี หนักสิ่งละ 3 กรัม เหง้าไพล รากเจตมูลเพลิงแดง เถาสะค้ าน รากช้าพลู หนักสิ่งละ 2 กรัม พริกไทยล่อน หนักสิ่งละ 1 กรัม เหง้าว่านน้ำ หัวกระชาย การบูร หนักสิ่งละ 4 กรัม

9

4. รากแฝกหอม หั ว เปราะหอม รากกรุ ง เขมา ใบกระวาน ลู ก กระวาน ลู ก ผั ก ชี ล า หนักสิ่งละ 4 กรัม กฤษณา ลูกจันทน์ หนักสิ่งละ 8 กรัม 5. เทียนดำ เทียนขาว โกฐสอ โกฐกระดูก หนักสิ่งละ 4 กรัม 6. รากข้าวสาร หนัก 8 กรัม รากแจง หนัก 4 กรัม 7. กำมะถันเหลือง หนัก 4 กรัม

สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้ บรรเทาอาการปวดท้อง จุกเสียด แน่นเฟ้อจากอาหารไม่ย่อย เนื่องจากธาตุไม่ปกติ ขนาดและวิธีใช้


เล่ม ๑๔๐
ราชกิจจานุเบกษา
๒ มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๖๖
ตอนพิเศษ ๑๓๐ ง

ชนิดผง

รับ ประทานครั้งละ 1 กรัม ละลายน้ำกระสายยา ควรดื่มขณะยัง อุ่น อยู่ หรือละลาย น้ำต้มสุกที่ยังอุ่นอยู่ วันละ 3 ครั้ง หลังอาหาร เช้า กลางวัน เย็น เมื่อมีอาการ น้ำกระสายยาที่ใช้

ใช้ไพลเผาไฟพอสุกฝนกับน้ำปูนใสเป็นน้ำกระสาย ชนิดแคปซูลและชนิดเม็ด

รับประทานครั้งละ 1 กรัม วันละ 3 ครั้ง หลังอาหารเช้า กลางวัน เย็น เมื่อมีอาการ ข้อห้ามใช้

ห้ามใช้ในหญิงตั้งครรภ์ และผู้ที่มีไข้

คำเตือน

ข้อควรระวัง

ควรระวังการใช้ยาอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะอย่างยิ่งในผู้ป่วยที่มีความผิดปกติของตับ ไต เนื่องจากอาจเกิดการสะสมของการบูรและเกิดพิษได้ อาการไม่พึงประสงค์ ข้อมูลเพิ่มเติม

ในสูตรตำรับได้ตัดไคร้เครือออก เนื่องจากมีข้อมูลงานวิจัยบ่งชี้ว่าไคร้เครือที่ใช้และมีการ จำหน่ายในท้องตลาด เป็นพืชในสกุล Aristolochia ซึ่งพืชในสกุล Aristolochia มีรายงาน พบว่าก่อให้เกิดความเป็นพิษต่อไต (nephrotoxicity) และเมื่อปี ค.ศ. 2002 องค์การ อนามัยโลกได้ประกาศให้พืชสกุล Aristolochia เป็นสารก่อมะเร็งในมนุษย์

(10) ยามหาจักรใหญ่ ยาเม็ด ยาแคปซูล (รพ.) ยาผง (รพ.) ยาเม็ด (รพ.) บัญชีรายการยาพื้นฐาน

สูตรตำรับ

ในผงยา 114 กรัม ประกอบด้วย

1. ใบกระพังโหม หนัก 60 กรัม

2. ยาดำสะตุ หนัก 8 กรัม

3. โกฐสอ โกฐเขมา โกฐพุงปลา โกฐก้านพร้าว โกฐกระดูก เทียนดำ เทียนแดง เทียนขาว เทียนข้าวเปลือก เทียนเยาวพาณี เนื้อผลสมอไทย เนื้อผลสมอพิเภก เนื้อผลมะขามป้อม ลูกจันทน์ ดอกจันทน์ ลูกกระวาน ดอกกานพลู รากชะเอมเทศ เมล็ดโหระพา ลูกผักชีลา สารส้มสะตุ เหง้าขมิ้นอ้อย หัวกระเทียม หนักสิ่งละ 2 กรัม สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้ บรรเทาอาการท้องอืด ท้องเฟ้อ ขนาดและวิธีใช้

ชนิดผงและชนิดเม็ด (แบบอัดเปียก)

เด็ก อายุ 1 – 5 ขวบ

รับประทานครั้งละ 500 มิลลิกรัม – 1.5 กรัม ละลายน้ำต้มสุกที่ยังอุ่นอยู่ เพิ่มและลดได้ตามส่วน วันละ 2 ครั้ง ก่อนอาหาร เช้าและเย็น ชนิดเม็ดและชนิดแคปซูล

เด็ก อายุ 6 – 12 ปี

รับประทานครั้งละ 1.5 กรัม วันละ 2 ครั้ง ก่อนอาหาร เช้าและเย็น ข้อห้ามใช้

10

คำเตือน

ข้อควรระวัง

- ควรระวังการรับประทานร่วมกับยาในกลุ่มสารกันเลือดเป็นลิ่ม (anticoagulants) และ ยาต้านการจับตัวของเกล็ดเลือด (antiplatelets) - ยาจะมีฤทธิ์ระบาย หากรับประทานแล้วมีอาการท้องเสีย ควรหยุดรับประทานยา อาการไม่พึงประสงค์ ข้อมูลเพิ่มเติม

(11) ยามันทธาตุ ยาผง ยาเม็ด ยาแคปซูล (รพ.) ยาผง (รพ.) ยาเม็ด (รพ.) บัญชีรายการยาพื้นฐาน

สูตรตำรับ

ในผงยา 93 กรัม ประกอบด้วย

1. เหง้าขิง ลูกเบญกานี หนักสิ่งละ 9 กรัม 2. โกฐสอ โกฐเขมา โกฐหัวบัว โกฐเชียง โกฐจุฬาลัมพา เทียนดำ เทียนแดง เทียนขาว เทียนข้าวเปลือก เทียนตาตั๊กแตน ลูกผักชีล้อม ลูกผักชีลา หัวกระเทียม เปลือกต้น สมุ ล แว้ ง เปลื อ กโมกมั น แก่ น จั น ทน์ แ ดงหรื อ แก่ นลัก จั่ น ที่ ม ีร าลง แก่ น จั น ทน์เทศ ดอกกานพลู ดอกดีปลี รากช้าพลู เถาสะค้า น รากเจตมูล เพลิ งแดง พริกไทยล่ อ น ลูกจันทน์ การบูร หนักสิ่งละ 3 กรัม

สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้ บรรเทาอาการท้องอืด ท้องเฟ้อ แก้ธาตุไม่ปกติ ขนาดและวิธีใช้

ชนิดผง

ผู้ใหญ่

รั บ ประทานครั ้ ง ละ 1 กรั ม ละลายน้ ำ ต้ ม สุ ก ที ่ ย ั ง อุ ่ น อยู ่ วั น ละ 3 ครั ้ ง ก่ อ นอาหาร เช้า กลางวัน เย็น

เด็ก อายุ 6 - 12 ปี

รับประทานครั้งละ 500 มิลลิกรัม ละลายน้ำต้มสุกที่ยังอุ่นอยู่ วันละ 3 ครั้ง ก่อนอาหาร เช้า กลางวัน เย็น

ชนิดแคปซูลและชนิดเม็ด

ผู้ใหญ่


เล่ม ๑๔๐
ราชกิจจานุเบกษา
๒ มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๖๖
ตอนพิเศษ ๑๓๐ ง

รับประทานครั้งละ 1 กรัม วันละ 3 ครั้ง ก่อนอาหาร เช้า กลางวัน เย็น เด็ก อายุ 6 - 12 ปี

รับประทานครั้งละ 500 มิลลิกรัม วันละ 3 ครั้ง ก่อนอาหาร เช้า กลางวัน เย็น ข้อห้ามใช้

- ห้ามใช้ในเด็กอายุต่ำกว่า 1 ขวบ เนื่องจากเป็นยารสร้อน ทำให้ลิ้น ปากแสบร้อนได้ - ห้ามใช้ในหญิงตั้งครรภ์ และผู้ที่มีไข้

คำเตือน

ข้อควรระวัง

- ควรระวังการรับประทานร่วมกับยาในกลุ่มสารกันเลือดเป็นลิ่ม (anticoagulants) และ ยาต้านการจับตัวของเกล็ดเลือด (antiplatelets) - ควรระวังการใช้ยาอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะอย่างยิ่งในผู้ป่วยที่มีความผิดปกติของตับ ไต เนื่องจากอาจเกิดการสะสมของการบูรและเกิดพิษได้ อาการไม่พึงประสงค์ ข้อมูลเพิ่มเติม

ในสูตรตำรับได้ตัดไคร้เครือออก เนื่องจากมีข้อมูลงานวิจัยบ่งชี้ว่าไคร้เครือที่ใช้และมีการ จำหน่ายในท้องตลาด เป็นพืชในสกุล Aristolochia ซึ่งพืชในสกุล Aristolochia มีรายงาน พบว่าก่อให้เกิดความเป็นพิษต่อไต (nephrotoxicity) และเมื่อปี ค.ศ. 2002 องค์การ อนามัยโลกได้ประกาศให้พืชสกุล Aristolochia เป็นสารก่อมะเร็งในมนุษย์ 11

(12) ยาวิสัมพยาใหญ่ ยาผง

บัญชีรายการยาพื้นฐาน

สูตรตำรับ

ในผงยา 108 กรัม ประกอบด้วย

1. ดอกดีปลี หนัก 54 กรัม

2. ลูกผักชีลา ลูกจันทน์ ดอกจันทน์ หนักสิ่งละ 8 กรัม 3. ลู ก กระวาน ดอกกานพลู โกฐสอ โกฐเขมา โกฐหั ว บั ว โกฐเชี ย ง โกฐจุ ฬ าลั ม พา เปลือกต้นอบเชย เปลือกต้นสมุลแว้ง เนื้อผลสมอเทศ เนื้อผลสมอไทย เหง้าว่านน้ำ เถาบอระเพ็ด เหง้าขิงแห้ง รากพญารากขาว หนักสิ่งละ 2 กรัม สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้ บรรเทาอาการท้องอืด ท้องเฟ้อ จุกเสียด ขนาดและวิธีใช้

รับประทานครั้งละ 1 กรัม ละลายน้ำต้มสุกที่ยังอุ่นอยู่ หรือผสมน้ำผึ้งปั้นเป็นลูกกลอน ทุก 4 ชั่วโมง

ข้อห้ามใช้

ห้ามใช้ในหญิงตั้งครรภ์ และผู้ที่มีไข้

คำเตือน

ข้อควรระวัง

- ควรระวังการรับประทานร่วมกับยาในกลุ่มสารกันเลือดเป็นลิ่ม (anticoagulants) และ ยาต้านการจับตัวของเกล็ดเลือด (antiplatelets) - ควรระวั ง การใช้ ย านี ้ ร่ ว มกั บ ยา phenytoin, propranolol, theophylline และ rifampicin เนื่องจากตํารับนี้มีดีปลีในปริมาณสูง อาการไม่พึงประสงค์ ข้อมูลเพิ่มเติม

ในสูตรตำรับได้ตัดไคร้เครือออก เนื่องจากมีข้อมูลงานวิจัยบ่งชี้ว่าไคร้เครือที่ใช้และมีการ จำหน่ายในท้องตลาด เป็นพืชในสกุล Aristolochia ซึ่งพืชในสกุล Aristolochia มีรายงาน พบว่าก่อให้เกิดความเป็นพิษต่อไต (nephrotoxicity) และเมื่อปี ค.ศ. 2002 องค์การ อนามัยโลกได้ประกาศให้พืชสกุล Aristolochia เป็นสารก่อมะเร็งในมนุษย์

(13) ยาอภัยสาลี ยาลูกกลอน ยาเม็ด

บัญชีรายการยาเฉพาะ

เงื่อนไขการใช้ยา ให้สั่งใช้ยาโดยแพทย์แผนไทย หรือแพทย์แผนไทยประยุกต์ หรือผู้ที่ได้รับมอบหมายจาก ผู้อำนวยการของสถานพยาบาลนั้น ๆ โดยใช้องค์ความรู้การแพทย์แผนไทย สูตรตำรับ

ในผงยา 187 กรัม ประกอบด้วย

1. หั ศ คุ ณ เทศ หนั ก 24 กรั ม พริ ก ไทยล่ อ น แก่ น จั น ทน์ เ ทศ หนั ก สิ ่ ง ละ 16 กรั ม รากเจตมูลเพลิงแดง หนัก 12 กรัม

2. หัวบุกรอ หนัก 15 กรัม เนื้อผลสมอไทย เนื้อผลสมอเทศ หนักสิ่งละ 13 กรัม 3. เทียนแดง หนัก 11 กรัม เทียนข้าวเปลือก หนัก 10 กรัม เทียนตาตั๊ก แตน หนัก 9 กรัม เทียนขาว หนัก 8 กรัม


เล่ม ๑๔๐
ราชกิจจานุเบกษา
๒ มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๖๖
ตอนพิเศษ ๑๓๐ ง

4. โกฐเขมา หนัก 9 กรัม โกฐสอ หนัก 8 กรัม 5. เหง้าว่านน้ำ หนัก 7 กรัม ดอกกานพลู หนัก 4 กรัม ลูกกระวาน หนัก 3 กรัม ดอกจันทน์ หนัก 2 กรัม ลูกจันทน์ หนัก 1 กรัม

6. ลูกพิลังกาสา หนัก 6 กรัม

ข้อบ่งใช้ / สรรพคุณ บำบัดโรคลม บรรเทาอาการจุกเสียดแน่น ขนาดและวิธีใช้

รับประทานครั้งละ 1.5 – 2 กรัม วันละ 2 ครั้ง ก่อนอาหาร เช้าและเย็น ข้อห้ามใช้

ห้ามใช้ในหญิงตั้งครรภ์ และผู้ที่มีไข้

คำเตือน

12

ข้อควรระวัง

อาการไม่พึงประสงค์

ข้อมูลเพิ่มเติม

ควรระวังในการรับประทานร่วมกับยาในกลุ่มสารกันเลือดเป็นลิ่ม (anticoagulants) และ ยาต้านการจับตัวของเกล็ดเลือด (antiplatelets)

2.2 กลุ่มยาบรรเทาอาการท้องผูก

(1) ยาชุมเห็ดเทศ ยาแคปซูล ยาชง ยาแคปซูล (รพ.) ยาชง (รพ.) บัญชีรายการยาพื้นฐาน

สูตรตำรับ

ผงใบชุมเห็ดเทศ [Senna alata (L.) Roxb., Cassia alata L. (ชื่อพ้อง)] ที่มีสารสำคัญ hydroxyanthracene derivatives โดยคำนวณเป็น rhein-8-glucoside ไม่น้อยกว่า ร้อยละ 1.0 โดยน้ำหนัก (w/w)

สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้

บรรเทาอาการท้องผูก

ขนาดและวิธีใช้

ชนิดชง

รับประทานครั้งละ 3 – 6 กรัม แช่น้ำร้อนประมาณ 120 - 200 มิลลิลิตร นาน 10 นาที วันละ 1 ครั้ง ก่อนนอน

ชนิดแคปซูล

รับประทานครั้งละ 3 – 6 กรัม วันละ 1 ครั้ง ก่อนนอน ข้อห้ามใช้

ผู้ป่วยที่มีภาวะทางเดินอาหารอุดตัน (gastrointestinal obstruction) หรือปวดท้อง โดยไม่ทราบสาเหตุ

คำเตือน

อันตรกิริยา

ข้อควรระวัง

- ควรระวังการใช้ในเด็กอายุต่ำกว่า 12 ปี หรือผู้ป่วย inflammatory bowel disease - การรับประทานยานี้ในขนาดสูงอาจทำให้เกิดไตอักเสบ (nephritis) - ไม่ควรใช้ยานี้ติดต่อกันเป็นระยะเวลานาน เพราะจะทำให้ท้องเสีย ซึ่งส่งผลให้มีการ สูญเสียน้ำและเกลือแร่มากเกินไปโดยเฉพาะโพแทสเซียม และทำให้ลำไส้ใหญ่ชินต่อยา ถ้าไม่ใช้ยาจะไม่ถ่าย

- ควรระวังการใช้ในหญิงตั้งครรภ์และหญิงให้นมบุตร อาการไม่พึงประสงค์

อาจทำให้เกิดอาการปวดมวนท้อง เนื่องจากการบีบตัวของลำไส้ใหญ่

(2) ยาถ่ายดีเกลือฝรั่ง ยาแคปซูล ยาเม็ด

บัญชีรายการยาพื้นฐาน

สูตรตำรับ

ในผงยา 117 กรัม ประกอบด้วย

1. ดีเกลือฝรั่ง หนัก 60 กรัม ยาดำสะตุ หนัก 12 กรัม 2. ใบมะกา ใบมะขาม ใบส้มป่อย เนื้อในฝักคูน รากขี้กาแดง รากขี้กาขาว รากตองแตก ฝักส้มป่อย เนื้อผลสมอไทย เนื้อผลสมอดีงู เถาวัลย์เปรียง หนักสิ่งละ 3 กรัม ขี้เหล็กทั้ง 5 หนัก 3 กรัม

3. หัวหอม หนัก 3 กรัม

4. หญ้าไทร ใบไผ่ป่า หนักสิ่งละ 3 กรัม

สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้ ใช้บรรเทาอาการท้องผูกเฉพาะในรายที่ท้องผูกมากหรือในรายที่มีอาการท้องผูกเรื้อรังและ ใช้ยาอื่นแล้วไม่ได้ผล

ขนาดและวิธีใช้

ชนิดแคปซูลและชนิดเม็ด

ครั้งแรก รับประทาน 1 กรัม วันละ 1 ครั้ง ก่อนนอน ถ้าไม่ถ่าย วันต่อไป รับประทานเพิ่มเป็น 1.5 กรัม 13

แต่ไม่เกิน 2.5 กรัม ต่อวัน (ตามธาตุหนักธาตุเบา) ข้อห้ามใช้

- ห้ามใช้ในหญิงตั้งครรภ์ และเด็ก

- ห้ามใช้ในผู้ป่วยที่มีภาวะทางเดินอาหารอุดตัน (gastrointestinal obstruction/ileus) - ห้ามใช้ในผู้ป่วยที่มีภาวะผิดปกติเฉียบพลันที่ทางเดินอาหาร (acute gastro-intestinal conditions) เช่น คลื่นไส้ อาเจียน

คำเตือน

ข้อควรระวัง


เล่ม ๑๔๐
ราชกิจจานุเบกษา
๒ มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๖๖
ตอนพิเศษ ๑๓๐ ง

- เนื่องจากเป็นยาถ่ายอย่างแรง ไม่ควรใช้ยานี้ในผู้ป่วยอ่อนเพลียมากหรือมีภาวะขาดน้ำ - เมื่อถ่ายแล้ว ให้เว้นอย่างน้อย 2 วัน แล้วจึงใช้ยานี้อีกครั้ง - ควรระวังการใช้ ย าในผู้ ส ู ง อายุ และผู้ป่ว ยที ่ มี ความผิ ดปกติ ข องไตหรื อ ตั บ (renal/ hepatic impairment) เนื่องจากยามีส่วนประกอบของแมกนีเซียม อาการไม่พึงประสงค์ ปวดเสียดท้อง

ข้อมูลเพิม่ เติม

(3) ยาธรณีสันฑะฆาต ยาแคปซูล ยาผง ยาเม็ด ยาลูกกลอน บัญชีรายการยาเฉพาะ

ยาแคปซูล (รพ.) ยาผง (รพ.)

เงื่อนไขการใช้ยา ให้ส ั่งใช้ย าโดยแพทย์แผนไทย แพทย์แผนไทยประยุกต์ หรือผู้ประกอบวิช าชีพเวชกรรมที่ ผู้อำนวยการหรือหัวหน้าสถานพยาบาลมอบหมาย

สูตรตำรับ

ในผงยา 160 กรัม ประกอบด้วย

1. พริกไทยล่อน หนัก 96 กรัม

2. ยาดำสะตุ หนัก 20 กรัม

3. เนื้อผลสมอไทย มหาหิงคุ์ การบูร หนักสิ่งละ 6 กรัม 4. รงทอง (ประสะ) หนัก 4 กรัม

5. ผักแพวแดง (ทั้งต้น) เนื้อผลมะขามป้อม หนักสิ่งละ 2 กรัม 6. ลูกจันทน์ ดอกจันทน์ ลูกกระวาน ดอกกานพลู เทียนดำ เทียนขาว หัวดองดึง หัวบุก หั ว กลอย หั ว กระดาดขาว หั ว กระดาดแดง ลู ก เร่ ว เหง้ า ขิ ง รากชะเอมเทศ รากเจตมูลเพลิงแดง โกฐกระดูก โกฐเขมา โกฐน้ำเต้า หนักสิ่งละ 1 กรัม สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้ แก้เถาดาน ท้องผูก

ขนาดและวิธีใช้

ชนิดผง

รับประทานครั้งละ 500 มิลลิกรัม - 1 กรัม ละลายน้ำต้มสุกที่ยังอุ่นอยู่ หรือผสมน้ำผึ้ง ปั้นเป็นลูกกลอน วันละ 1 ครั้ง ก่อนอาหาร เช้าหรือก่อนนอน ชนิดแคปซูล ชนิดเม็ด และชนิดลูกกลอน

รับประทานครั้งละ 500 มิลลิกรัม - 1 กรัม วันละ 1 ครั้ง ก่อนอาหาร เช้าหรือก่อนนอน ข้อห้ามใช้

ห้ามใช้ในหญิงตั้งครรภ์ ผู้ที่มีไข้ และเด็ก คำเตือน

ข้อควรระวัง

- ควรระวังการรับประทานร่วมกับยาในกลุ่มสารกันเลือดเป็นลิ่ม (anticoagulants) และ ยาต้านการจับตัวของเกล็ดเลือด (antiplatelets) - ควรระวังการใช้ยาอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะอย่างยิ่งในผู้ป่วยที่มีความผิดปกติของตับ ไต เนื่องจากอาจเกิดการสะสมของการบูรและเกิดพิษได้ - ควรระวั ง การใช้ ย านี ้ ร่ ว มกั บ ยา phenytoin, propranolol, theophylline และ rifampicin เนื่องจากตํารับนี้มีพริกไทยในปริมาณสูง 14

- ควรระวังการใช้ในผู้สูงอายุ

อาการไม่พึงประสงค์ ข้อมูลเพิม่ เติม

(4) ยามะขามแขก ยาแคปซูล ยาเม็ด ยาชง ยาแคปซูล (รพ.) ยาชง (รพ.) บัญชีรายการยาพื้นฐาน

สูตรตำรับ

ผงใบ หรื อ ผงใบและฝั ก มะขามแขก [Senna alexandrina Mill.] โดยมี ส ารสำคั ญ hydroxyanthracene glycoside ไม่น้อยกว่าร้อยละ 2.5 คำนวณเป็น sennoside B สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้ บรรเทาอาการท้องผูก

ขนาดและวิธีใช้

ชนิดชง

รับประทานครั้งละ 2 กรัม แช่น้ำร้อนประมาณ 120 - 200 มิลลิลิตร นาน 10 นาที ก่อนนอน

ชนิดแคปซูลและชนิดเม็ด

รับประทานครั้งละ 800 มิลลิกรัม – 1.2 กรัม ก่อนนอน ข้อห้ามใช้

ผู้ป่วยที่มีภาวะทางเดินอาหารอุดตัน (gastrointestinal obstruction) หรือปวดท้อง โดยไม่ทราบสาเหตุ

คำเตือน

อันตรกิริยา

ข้อควรระวัง

- ควรระวังการใช้ยานี้ในเด็กอายุต่ำกว่า 12 ปี หรือในผู้ป่วย inflammatory bowel disease


เล่ม ๑๔๐
ราชกิจจานุเบกษา
๒ มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๖๖
ตอนพิเศษ ๑๓๐ ง

- การรับประทานยาในขนาดสูง อาจทำให้เกิดไตอักเสบ (nephritis) - ไม่ควรใช้ยานี้ติดต่อกันเป็นเวลานาน เพราะจะทำให้ท้องเสีย ซึ่งส่งผลให้มีการสูญเสีย น้ำและเกลือแร่มากเกินไปโดยเฉพาะโพแทสเซียม และการใช้ติดต่อกัน เป็น ระยะ เวลานาน จะทำให้ลำไส้ใหญ่ชินต่อยา ถ้าไม่ใช้ยาจะไม่ถ่าย - ควรระวังการใช้ยานี้กับหญิงตั้งครรภ์และหญิงให้นมบุตร อาการไม่พึงประสงค์ ปวดมวนท้อง ผื่นคัน

2.3 กลุ่มยาบรรเทาอาการท้องเสีย

(1) ยาเหลืองปิดสมุทร ยาเม็ด ยาแคปซูล (รพ.) ยาผง (รพ.) ยาเม็ด (รพ.) บัญชีรายการยาพื้นฐาน

สูตรตำรับ

ในผงยา 90 กรัม ประกอบด้วย

1. เหง้าขมิ้นชัน หนัก 30 กรัม

2. ชันย้อย ครั่ง สีเสียดเทศ เปลือกสีเสียดไทย ใบเทียน ใบทับทิม หัวแห้วหมู เหง้าขมิ้นอ้อย เปลือกเพกา รากกล้วยตีบ หัวกระเทียมคั่ว ดอกดีปลี หนักสิ่งละ 5 กรัม สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้ บรรเทาอาการท้องเสียชนิดที่ไม่เกิดจากการติดเชื้อ เช่น อุจจาระไม่เป็นมูกหรือมีเลือดปน ท้องเสียชนิดที่ไม่มีไข้ เป็นต้น

ขนาดและวิธีใช้

ชนิดผงและชนิดเม็ด (แบบอัดเปียก)

ผู้ใหญ่

รับประทานครั้งละ 1 กรัม ละลายน้ำกระสายยา ควรดื่มขณะยังอุ่นอยู่ หรือน้ำต้มสุ ก ที่ยังอุ่นอยู่ ทุก 3 – 5 ชั่วโมง เมื่อมีอาการ เด็ก

อายุ 3 – 5 เดือน

รับประทานครั้งละ 200 มิลลิกรัม

อายุ 6 – 12 เดือน

รับประทานครั้งละ 300 – 400 มิลลิกรัม

15

อายุ 1 – 5 ขวบ

รับประทานครั้งละ 500 – 700 มิลลิกรัม

อายุ 6 – 12 ปี

รับประทานครั้งละ 800 มิลลิกรัม – 1 กรัม

ละลายน้ำกระสายยา ควรดื่มขณะยังอุ่นอยู่ หรือน้ำต้มสุกที่ยังอุ่นอยู่ ทุก 3 – 5 ชั่วโมง เมื่อมีอาการ

น้ำกระสายยาที่ใช้

ใช้น้ำเปลือกลูกทับทิมหรือเปลือกแคต้ม แทรกกับน้ำปูนใสเป็นน้ำกระสายยา สำหรับเด็กเล็กให้บดผสมกับน้ำกระสายยา ใช้รับประทานหรือกวาดก็ได้ ชนิดแคปซูลและชนิดเม็ด

เด็ก อายุ 6 – 12 ปี

รับประทานครั้งละ 800 มิลลิกรัม – 1 กรัม ทุก 3 – 5 ชั่วโมง เมื่อมีอาการ ผู้ใหญ่

รับประทานครั้งละ 1 กรัม ทุก 3 – 5 ชั่วโมง ทุก 3 - 5 ชั่วโมง เมื่อมีอาการ ข้อห้ามใช้

คำเตือน

ข้อควรระวัง

ใช้ไม่เกิน 1 วัน หากอาการไม่ดีขึ้น ควรปรึกษาแพทย์ อาการไม่พึงประสงค์ (2) ยากล้วย ยาผง (รพ.) บัญชีรายการยาพื้นฐาน

สูตรตำรับ

ผงจากผลกล้วยน้ำว้าดิบชนิดแก่จัด [Musa sp. (ABB group) "kluai namwa"] หรื อ ผงจากผลกล้ ว ยหั ก มุ ก ดิ บ ชนิ ด แก่ จ ั ด [Musa sp. (ABB group ) “kluai hakmuk”]

สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้

บรรเทาอาการท้องเสียชนิดที่ไม่เกิดจากการติดเชื้อ เช่น อุจจาระไม่เป็นมูก หรือมี เลือดปน

ขนาดและวิธีใช้

รับประทาน ครั้งละ 10 กรัม ชงในน้ำร้อน 120 - 200 มิลลิลิตร วันละ 3 ครั้ง ก่อนอาหาร เช้า กลางวัน และเย็น

ข้อห้ามใช้

คำเตือน

อันตรกิริยา

ข้อควรระวัง

- ไม่ควรใช้กับผู้ที่ท้องผูก หรือผู้ที่มีภาวะลำไส้อุดตัน - การรับประทานยานี้ ติดต่อกันนาน ๆ อาจทำให้ท้องอืดได้ อาการไม่พึงประสงค์

ท้องอืด

(3) ยาธาตุบรรจบ ยาแคปซูล ยาผง ยาลูกกลอน ยาแคปซูล (รพ.) บัญชีรายการยาพื้นฐาน

ยาผง (รพ.) ยาลูกกลอน (รพ.)

สูตรตำรับ

ในผงยา 104 กรัม ประกอบด้วย

1. เนื้อผลสมอไทย หนัก 16 กรัม

2. โกฐก้านพร้าว หนัก 8 กรัม

3. เหง้าขิง โกฐเขมา โกฐพุงปลา โกฐเชียง โกฐสอ เทียนดำ เทียนขาว เทียนสัตตบุษย์ เทียนเยาวพาณี เทียนแดง ลูกจันทน์ ดอกจันทน์ ดอกกานพลู เปลือกต้นสมุล แว้ง ลูกกระวาน ลูกผักชีลา ใบพิมเสนต้น ดอกดีปลี หัวเปราะหอม การบูร หนักสิ่งละ 4 กรัม 16

สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้


เล่ม ๑๔๐
ราชกิจจานุเบกษา
๒ มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๖๖
ตอนพิเศษ ๑๓๐ ง

บรรเทาอาการอุจจาระธาตุพิการ ท้องเสียชนิดที่ไม่เกิดจากการติดเชื้อ เช่น อุจจาระไม่เป็นมูก หรือมีเลือดปน และท้องเสียชนิดที่ไม่มีไข้ ขนาดและวิธีใช้

ชนิดผง

ผู้ใหญ่

รับ ประทานครั ้งละ 1 กรัม ละลายน้ำกระสายยา ควรดื่มขณะยั ง อุ่ นอยู่ หรือละลาย น้ำต้มสุกที่ยังอุ่นอยู่ วันละ 3 ครั้ง ก่อนอาหาร เช้า กลางวัน เย็น เมื่อมีอาการ เด็ก อายุ 6 - 12 ปี

รับประทานครั้งละ 500 มิลลิกรัม ละลายน้ำกระสายยา ควรดื่มขณะยังอุ่นอยู่ หรือละลาย น้ำต้มสุกที่ยังอุ่นอยู่ วันละ 3 ครั้ง ก่อนอาหาร เช้า กลางวัน เย็น เมื่อมีอาการ น้ำกระสายยาที่ใช้

- กรณีแก้ท้องอืด ท้องเฟ้อ ใช้กระเทียม 3 กลีบ ทุบชงน้ำร้อนหรือใช้ใบกะเพรา ต้มเป็นน้ำกระสาย

- กรณีบรรเทาอาการอุจจาระธาตุพิการ ท้องเสียชนิดที่ไม่เกิดจากการติดเชื้อ ใช้เปลือกแคหรือเปลือกสะเดา หรือเปลือกลูกทับทิมต้ม แทรกกับน้ำปูนใสเป็น น้ำกระสายยา

ชนิดแคปซูลและชนิดลูกกลอน

ผู้ใหญ่

รับประทานครั้งละ 1 กรัม วันละ 3 ครั้ง ก่อนอาหาร เช้า กลางวัน เย็น เมื่อมีอาการ เด็ก อายุ 6 - 12 ปี

รับประทานครั้งละ 500 มิลลิกรัม วันละ 3 ครั้ง ก่อนอาหาร เช้า กลางวัน เย็น เมื่อมีอาการ ข้อห้ามใช้

ห้ามใช้ในหญิงตั้งครรภ์ และผู้ที่มีไข้

คำเตือน

ข้อควรระวัง

- ควรระวังการรับประทานร่วมกับยาในกลุ่มสารกันเลือดเป็นลิ่ม (anticoagulants) และ ยาต้านการจับตัวของเกล็ดเลือด (antiplatelets) - ควรระวังการใช้ยาอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะอย่างยิ่งในผู้ป่วยที่มีความผิดปกติของตับ ไต เนื่องจากอาจเกิดการสะสมของการบูรและเกิดพิษได้ - ในกรณีท้องเสียชนิดที่ไม่เกิดจากการติดเชื้อ ใช้ไม่เกิน 1 วัน หากอาการไม่ดีขึ้น ควร ปรึกษาแพทย์

อาการไม่พึงประสงค์ ข้อมูลเพิม่ เติม

ในสูตรตำรับได้ตัดไคร้เครือออก เนื่องจากมีข้อมูลงานวิจัยบ่งชี้ว่าไคร้เครือที่ใช้และมีการ จำหน่ายในท้องตลาด เป็นพืชในสกุล Aristolochia ซึ่งพืชในสกุล Aristolochia มีรายงาน พบว่าก่อให้เกิดความเป็นพิษต่อไต (nephrotoxicity) และเมื่อปี ค.ศ. 2002 องค์การ อนามัยโลกได้ประกาศให้พืชสกุล Aristolochia เป็นสารก่อมะเร็งในมนุษย์

(4) ยาฟ้าทะลายโจร ยาแคปซูล ยาเม็ด ยาลูกกลอน

บัญชีรายการยาพื้นฐาน

ยาแคปซูล (รพ.) ยาลูกกลอน (รพ.)

สูตรตำรับ

ผงจากส่ ว นเหนื อ ดิ น ของฟ้ า ทะลายโจร [Andrographis paniculata (Burm.f.) Wall.ex Nees] ที่มีสารสำคัญ total lactone โดยคำนวณเป็น andrographolide ไม่น้อยกว่าร้อยละ 6.0 โดยน้ำหนัก (w/w) และปริมาณ andrographolide ไม่น้อย กว่าร้อยละ 1.0 โดยน้ำหนัก (w/w)

17

สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้

ขนาดและวิธีใช้

ข้อห้ามใช้

คำเตือน

อันตรกิริยา

ข้อควรระวัง

อาการไม่พึงประสงค์

บรรเทาอาการท้องเสียชนิดที่ไม่เกิดจากการติดเชื้อ เช่น อุจจาระไม่เป็นมูกหรือมีเลือดปน รับประทานครั้งละ 500 มิลลิกรัม – 2 กรัม วันละ 4 ครั้ง หลังอาหารและก่อนนอน - ห้ามใช้ในผู้ที่มีอาการแพ้ฟ้าทะลายโจร เช่น มีผื่น ปากบวม ตาบวม หน้าบวม - ห้ามใช้ในหญิงตั้งครรภ์และหญิงให้นมบุตร เนื่องจากอาจทำให้เกิดทารกวิรูปได้ - ห้ามใช้ฟ้าทะลายโจรสำหรับแก้เจ็บคอในกรณีต่าง ๆ ต่อไปนี้ 1. ผู้ป่วยที่มีอาการเจ็บคอเนื่องจากติดเชื้อ Streptococcus group A 2. ผู้ป่วยที่มีประวัติเป็นโรคไตอักเสบ เนื่องจากเคยติดเชื้อ Streptococcus group A


เล่ม ๑๔๐
ราชกิจจานุเบกษา
๒ มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๖๖
ตอนพิเศษ ๑๓๐ ง

3. ผู้ป่วยที่มีประวัติเป็นโรคหัวใจรูห์มาติค 4. ผู้ป่วยที่มีอาการเจ็บคอเนื่องจากมีการติดเชื้อแบคทีเรีย และมีอาการ รุนแรง เช่น มีตุ่มหนองในคอ มีไข้สูง และหนาวสั่น - หากใช้ยานี้แล้วมีผื่น ปากบวม ตาบวม หน้าบวม ให้หยุดทันที และพบแพทย์ - หากใช้ติดต่อกันเป็นเวลานาน อาจทำให้แขนขามีอาการชาหรืออ่อนแรง - หากใช้ติดต่อกันเกิน 3 วัน แล้วไม่ดีขึ้น หรืออาการรุนแรงขึ้น ระหว่างการใช้ยา ควรหยุดใช้และพบแพทย์

- ควรระวังการใช้ยานี้ร่วมกับสารกันเลือดเป็นลิ่ม (anticoagulants) และยาต้านการ จับตัวของเกล็ดเลือด (antiplatelets)

- ควรระวังการใช้ยานี้ร่วมกับยาลดความดันเลือดเพราะอาจเสริมฤทธิ์กันได้ - ควรระวั ง การใช้ ย านี ้ ร ่ ว มกั บ ยาที ่ ก ระบวนการเมแทบอลิ ซ ึ ม ผ่ า นเอนไซม์ Cytochrome P450 (CYP 450) เนื ่ อ งจากฟ้ า ทะลายโจรมี ฤ ทธิ ์ ย ั บ ยั ้ ง เอนไซม์ CYP 1A2, CYP 2C9 และ CYP 3A4

- ควรระวังการใช้ในผู้ป่วยที่มีอาการของตับผิดปกติ อาจทำให้เกิดอาการผิดปกติของทางเดินอาหาร เช่ น ปวดท้อง ท้องเสีย คลื่นไส้ เบื่ออาหาร วิงเวียนศีรษะ ใจสั่น และอาจเกิดลมพิษได้

2.4 กลุ่มยาบรรเทาริดสีดวงทวารหนัก

(1) ยาทาขมิ้นชันและกัญชา ยาน้ำมัน ยาผงสำหรับผสมในน้ำมัน (รพ.) บัญชีรายการยาพื้นฐาน

สูตรตำรับ

ยาผง 30 กรัม เตรียมจาก เหง้าขมิ้นชัน 15 กรัม ใบกัญชา 15 กรัม สำหรับนำไปผสมกับน้ำมันเมล็ดฝ้าย 30 กรัม

สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้ รักษาริดสีดวงทวารหนัก ขนาดและวิธีใช้

ก่อนใช้ให้นำยาผงผสมกับส่วนน้ำมันให้เข้ากัน ทาวันละ 2 ครั้ง หลังอาบน้ำ เช้า และ เย็น ข้อห้ามใช้

คำเตือน

ข้อควรระวัง

ควรระวังการใช้กับผู้ที่แพ้ส่วนประกอบของตำรับ อาการไม่พึงประสงค์ อาจทำให้มีอาการระคายเคืองผิวหนังผื่นคัน แดงร้อน ได้ ข้อมูลเพิ่มเติม

- ในทางปฏิบัติ กรณีรูปแบบยาผงสำหรับผสมในน้ำมัน จะมีการจ่ายยาผงพร้อมน้ำมันเมล็ดฝ้าย เพื่อให้คนไข้เตรียมเอง (freshly prepared) - ควรระวังยาเลอะเสื้อผ้า

18

(2) ยาบรรเทาริดสีดวงทวารหนัก ยาลูกกลอน (รพ.) บัญชีรายการยาเฉพาะ

เงื่อนไขการใช้ยา ให้สั่งใช้ยาโดยแพทย์แผนไทย หรือแพทย์แผนไทยประยุกต์ หรือผู้ที่ได้รับมอบหมายจาก ผู้อำนวยการของสถานพยาบาลนั้น ๆ โดยใช้องค์ความรู้การแพทย์แผนไทย สูตรตำรับ

ในผงยา 156 กรัม ประกอบด้วย

1. ใบเหงือกปลาหมอ เถาเพชรสังฆาต เนื้อผลสมอไทย เมล็ดพริกไทยล่อน หนักสิ่งละ 30 กรัม 2. ผลราชดัด โกฐน้ำเต้า หนักสิ่งละ 15 กรัม 3. เหง้าขมิ้นชัน หนักสิ่งละ 6 กรัม

สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้ บรรเทาอาการริดสีดวงทวารหนัก ขนาดและวิธีใช้

รับประทานครั้งละ 0.75 – 1.25 กรัม วันละ 4 ครั้ง ก่อนอาหารเช้า กลางวัน เย็ น และ ก่อนนอน

ข้อห้ามใช้

คำเตือน

ข้อควรระวัง

- ควรระวังการใช้ยาในหญิงตั้งครรภ์ และหญิงให้นมบุตร - ควรระวังในผู้ป่วยที่มีภาวะไตบกพร่อง

อาการไม่พึงประสงค์ ข้ อ มู ล เพิ ่ ม เติ ม - เนื ่ อ งจากเถาเพชรสั ง ฆาตมี ป ริ ม าณ Oxalate สู ง อาจก่ อ ให้ เ กิ ด นิ ่ ว ในไตได้ ห ากใช้ เป็นเวลานาน

- มีรายงานในสัตว์ทดลองว่า สาร anthraquinone จากโกฐน้ำเต้า เมื่อใช้เป็นระยะเวลา 3 เดือน พบว่า เกิดพิษต่อไต

- ในการรักษา ผู้ป่วยควรงด หรือหลี กเลี่ยงอาหารแสลง เช่น เหล้า เบียร์ ของหมักดอง อาหารทะเล

(3) ยาผสมเพชรสังฆาตสูตรที่ 1 ยาแคปซูล ยาแคปซูล (รพ.) บัญชีรายการยาพื้นฐาน

สูตรตำรับ

ในผงยา 100 กรัม ประกอบด้วย


เล่ม ๑๔๐
ราชกิจจานุเบกษา
๒ มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๖๖
ตอนพิเศษ ๑๓๐ ง

เถาเพชรสังฆาต หนัก 70 กรัม รากอัคคีทวาร หนัก 20 กรัม โกฐน้ำเต้า หนัก 10 กรัม สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้ บรรเทาอาการริดสีดวงทวารหนัก ขนาดและวิธีใช้

รับประทานครั้งละ 1.2 กรัม วันละ 3 ครั้ง หลังอาหารทันที เช้า กลางวัน เย็น ข้อห้ามใช้

คำเตือน

ข้อควรระวัง

- ควรระวังการใช้ยาในหญิงตั้งครรภ์และหญิงให้นมบุตร - ควรระวังในผู้ป่วยที่มีภาวะไตบกพร่อง

อาการไม่พึงประสงค์ ท้องเสีย

ข้อมูลเพิ่มเติม

- เนื่องจากเถาเพชรสังฆาตมีปริมาณ Oxalate สูง อาจก่อให้เกิดนิ่วในไตได้หากใช้เป็น เวลานาน

- มีรายงานในสัตว์ทดลองว่า สาร anthraquinone จากโกฐน้ำเต้า เมื่อใช้เป็นระยะเวลา 3 เดือน พบว่า เกิดพิษต่อไต

- ในการรักษา ผู้ป่วยควรงด หรือหลีกเลี่ยงอาหารแสลง เช่น เหล้า เบียร์ ของหมักดอง อาหารทะเล

19

(4) ยาผสมเพชรสังฆาตสูตรที่ 2 ยาแคปซูล (รพ.)

บัญชีรายการยาพื้นฐาน

สูตรตำรับ

ในผงยา 85 กรัม ประกอบด้วย

เถาเพชรสังฆาต หนัก 50 กรัม กะเม็ง (ทั้งต้น) หนัก 15 กรัม โกฐน้ำเต้า หัวกระชาย หนักสิ่งละ 10 กรัม

สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้ บรรเทาอาการริดสีดวงทวารหนัก ขนาดและวิธีใช้

รับประทานครั้งละ 500 มิลลิกรัม – 1 กรัม วันละ 3 ครั้ง หลังอาหารทันที เช้า กลางวัน เย็น ข้อห้ามใช้

คำเตือน

ข้อควรระวัง

- ควรระวังการใช้ยาในหญิงตั้งครรภ์และหญิงให้นมบุตร - ควรระวังในผู้ป่วยที่มีภาวะไตบกพร่อง

อาการไม่พึงประสงค์ ท้องเสีย มวนท้อง

ข้อมูลเพิ่มเติม

- เนื่องจากเถาเพชรสังฆาตมีปริมาณ Oxalate สูง อาจก่อให้เกิดนิ่วในไตได้ หากใช้เป็น เวลานาน

- มีรายงานในสัตว์ทดลองว่า สาร anthraquinone จากโกฐน้ำเต้า เมื่อใช้เป็นระยะเวลา 3 เดือน พบว่า เกิดพิษต่อไต

- ในการรักษา ผู้ป่วยควรงด หรือหลีกเลี่ยงอาหารแสลง เช่น เหล้า เบียร์ ของหมักดอง อาหารทะเล

(5) ยาริดสีดวงมหากาฬ ยาเม็ด ยาลูกกลอน ยาแคปซูล (รพ.) บัญชีรายการยาพื้นฐาน

สูตรตำรับ

ในผงยา 110 กรัม ประกอบด้วย

1. มดยอบคั่ว หนัก 5 กรัม

2. ขอบชะนางแดง (ทั้งต้น) ขอบชะนางขาว (ทั้งต้น) หนักสิ่งละ 5 กรัม 3. โกฐกักกรา โกฐสอ โกฐจุฬาลำพา โกฐก้านพร้าว โกฐพุงปลา หนักสิ่งละ 5 กรัม 4. เทียนดำ เทียนแดง เทียนขาว เทียนข้าวเปลือก เทียนตาตั๊กแตน หนักสิ่งละ 5 กรัม 5. แก่นสนเทศ ลูกจันทน์ ดอกจันทน์ เถาสะค้าน เปลือกต้นสมุลแว้ง ดอกดีปลี พริกไทยล่อน เหง้าขิง เปลือกอบเชยเทศ หนักสิ่งละ 5 กรัม สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้ บรรเทาอาการริดสีดวงทวารหนัก ขนาดและวิธีใช้

รับประทานครั้งละ 800 มิลลิกรัม - 1 กรัม วันละ 3 ครั้ง ก่อนอาหาร ข้อห้ามใช้

คำเตือน

ข้อควรระวัง

- ควรระวังการรับประทานร่วมกับยาในกลุ่มสารกันเลือดเป็นลิ่ม (anticoagulants) และ ยาต้านการจับตัวของเกล็ดเลือด (antiplatelets) - ควรระวังการใช้ยาในหญิงตั้งครรภ์และหญิงให้นมบุตร อาการไม่พึงประสงค์ ข้อมูลเพิ่มเติม

2.5 กลุ่มยารักษาโรคในกระเพาะอาหาร

(1) ยากล้วย ยาผง (รพ.)

บัญชีรายการยาพื้นฐาน

สูตรตำรับ

ผงจากผลกล้ว ยน้ำว้า ดิ บชนิด แก่จั ด [Musa sp. (ABB group) "kluai namwa"] หรื อ ผงจากผลกล้ ว ยหั ก มุ ก ดิ บ ชนิ ด แก่ จ ั ด [Musa sp. (ABB group ) “kluai hakmuk”]

20

สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้

ขนาดและวิธีใช้

ข้อห้ามใช้

คำเตือน

อันตรกิริยา

ข้อควรระวัง

อาการไม่พึงประสงค์

รักษาแผลในกระเพาะอาหาร

รับ ประทาน ครั้งละ 10 กรัม ชงในน้ำร้อน 120 - 200 มิล ลิล ิตร วันละ 3 ครั้ง ก่อนอาหาร เช้า กลางวัน และเย็น


เล่ม ๑๔๐
ราชกิจจานุเบกษา
๒ มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๖๖
ตอนพิเศษ ๑๓๐ ง

- ไม่ควรใช้กับผู้ที่ท้องผูก หรือผู้ที่มีภาวะลำไส้อุดตัน - การรับประทานยานี้ ติดต่อกันนาน ๆ อาจทำให้ท้องอืดได้ ท้องอืด

2.6 กลุ่มยาบรรเทาอาการคลื่นไส้ อาเจียน

(1) ยาขิง ยาแคปซูล ยาชง ยาแคปซูล (รพ.) ยาผง (รพ.) ยาชง (รพ.) บัญชีรายการยาเฉพาะ

เงื่อนไขการใช้ยา กรณีใช้ป้องกันอาการคลื่นไส้ อาเจียน หลังการผ่าตัด ให้สั่งใช้ยาโดยผู้ประกอบวิชาชีพเวชกรรม สูตรตำรับ

ผงเหง้าขิงแก่ (Zingiber officinale Rosc.) ที่มีน้ำมันหอมระเหย ไม่น้อยกว่าร้อยละ 2.0 โดยปริมาตรต่อน้ำหนัก (v/w)

สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้

1. ป้องกันและบรรเทาอาการคลื่นไส้ อาเจียน ที่มีสาเหตุจากการเมารถ เมาเรือ 2. ป้องกันอาการคลื่นไส้ อาเจียน หลังการผ่าตัด ขนาดและวิธีใช้

ป้องกันและบรรเทาอาการคลื่นไส้ อาเจียน ที่มีสาเหตุจากการเมารถ เมาเรือ รับประทานวันละ 1 – 2 กรัม ก่อนเดินทาง 30 นาที – 1 ชั่วโมง หรือเมื่อมีอาการ ป้องกันอาการคลื่นไส้ อาเจียน หลังการผ่าตัด รับประทานครั้งละ 1 กรัม ก่อนการผ่าตัด 1 ชั่วโมง ข้อห้ามใช้

คำเตือน

ข้อควรระวัง

- ควรระวังการใช้ยานี้ ร่วมกับสารกันเลือดเป็นลิ่ม (anticoagulants) และยาต้ า น การจับตัวของเกล็ดเลือด (antiplatelets)

- ควรระวังการใช้กับผู้ป่วยโรคนิ่วในถุงน้ำดี ยกเว้นภายใต้การดูแลของแพทย์ - ไม่แนะนำให้รับประทานในเด็กอายุต่ำกว่า 6 ขวบ อาการไม่พึงประสงค์

อาการแสบร้อนบริเวณทางเดินอาหาร อาการระคายเคืองบริเวณปากและคอ

(2) ยาน้ำมันสารสกัดกัญชาที่มี delta-9-tetrahydrocannabinol (THC) บัญชีรายการยาเฉพาะ

จำนวน 2 ความแรง ได้แก่ ไม่เกิน 0.5 มิลลิกรัม/หยด และ ไม่เกิน 3 มิลลิกรัม/หยด ยาหยดในช่องปาก หรือ เยื่อบุในช่องปาก (Oromucosal drops) เงื่อนไขการใช้ยา

1. กรณีใช้เสริมหรือควบรวมกับการรักษาตามมาตรฐานในการรักษาภาวะคลื่นไส้ อาเจียนจากเคมีบำบัด ให้สั่งใช้ยาโดยผู้ประกอบวิชาชีพเวชกรรมแผนปัจจุบันที่ เกี่ยวข้องกับการสั่งใช้ เคมีบำบัดเพื่อการบำบัดรักษา และเป็นผู้ที่ผ่านการอบรม หลักสูตรการใช้กัญชาทางการแพทย์ที่กระทรวงสาธารณสุขรับรอง 2. ยาความแรง 3 มิลลิกรัม/หยด

2.1 ช่วยเพิ่มความสะดวกให้กับผู้ป่วยที่ต้องใช้น้ำมันสารสกัดกัญชาที่มี THC ไม่เกิน 0.5 มิลลิกรัม/หยด ในปริมาณสูง

2.2 ใช้สำหรับผู้ป่วยที่เคยใช้น้ำมันสารสกัดกัญชาที่มี THC ไม่เกิน 0.5 มิลลิกรัม/หยด มาก่อนและทราบปริมาณยาที่เหมาะสมแล้วเท่านั้น 21

สูตรตำรับ

สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้

ขนาดและวิธีใช้

ข้อห้ามใช้

คำเตือน

อันตรกริยา

ข้อควรระวัง

สารสกัดจากกัญชา (Cannabis sativa L.) ที่มีสารสำคัญ Delta-9-Tetrahydrocannabinol

ไม่เกิน 0.5 มิลลิกรัม/หยด หรือ ไม่เกิน 3 มิลลิกรัม/หยด ใช้รักษาเสริมหรือควบรวมกับการรักษาตามมาตรฐานในการรักษาภาวะ คลื่นไส้อาเจียนจากเคมีบำบัด

- กรณี THC ไม่เกิน 0.5 มิลลิกรัม/หยด

หยดใต้ลิ้น 1 หยด (THC 0.5 มิลลิกรัม) ทุกวันก่อนนอน ปรับขนาดยาทุก 48 ชั่วโมง โดยปรับขนาดยาอย่างช้า ๆ ขนาดยาสูงสุดไม่ควรเกินวันละ 10 หยด (THC 5 มิลลิกรัม ต่อวัน) - กรณี THC ไม่เกิน 3 มิลลิกรัม/หยด

หยดใต้ลิ้น 1 หยด (THC 3 มิลลิกรัม) ทุกวันก่อนนอน สําหรับผู้ที่เคยใช้น้ำมันสารสกัดกัญชาที่มี THC ไม่เกิน 0.5 มิลลิกรัม/หยด ให้คํานวณปริมาณของ THC ในขนาดที่เทียบเท่ากัน โดยขนาดยาสูงสุดไม่เกิน วันละ 20 มิลลิกรัม

- ผู้ที่เคยแพ้กัญชา


เล่ม ๑๔๐
ราชกิจจานุเบกษา
๒ มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๖๖
ตอนพิเศษ ๑๓๐ ง

- ผู้ที่เป็นโรคหัวใจและหลอดเลือดที่รุนแรง หรือโรคหลอดเลือดสมองที่รุนแรง เนื่องจาก อาจทำให้ความดันเลือดต่ำ บางครั้งอาจทำให้ความดันเลือดสูง เป็นลมหมดสติ หัวใจเต้นเร็วผิดปกติ กล้ามเนื้อหัวใจตายและโรคหลอดเลือดสมอง - ผู้ที่เป็นโรคจิตเภทหรือโรคอารมณ์สองขั้ว - ไม่ควรใช้ยานี้ในบุคคลที่อายุต่ำกว่า 25 ปี ยกเว้นในกรณีที่แพทย์พิจารณาแล้วว่า ผู้ป่วยได้รับประโยชน์ มากกว่าความเสี่ยง

- ควรหลีกเลี่ยงการใช้ยานี้ในสตรีมีครรภ์ สตรีให้นมบุตร รวมถึงสตรีวัยเจริญพันธุ์ที่มิได้ คุมกำเนิดหรือสตรีที่วางแผนจะตั้งครรภ์

- ยานี้อาจทำให้ง่วงซึม จึงไม่ควรขับขี่ยานพาหนะ หรือทำงานเกี่ยวกับเครื่องจักรกล หรือ ทำงานที่เสี่ยงอันตราย

- ควรหลีกเลี่ยงการใช้ยานี้ร่วมกับเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ - ระมัดระวังการใช้ยานี้ร่วมกับยาที่มีกระบวนการเมแทบอลิซึม ผ่านเอนไซม์ CYP2C9, CYP2C19 หรือ CYP3A4 เช่น amiodarone, carbamazepine, phenytoin, warfarin หรือ valproic acid

- ระมัดระวังการใช้ยานี้ร่วมกับยาที่เป็น highly protein-bound เช่น warfarin, cyclosporine และ amphotericin B

- ระมัดระวังการใช้ยาในผู้ป่วยที่มีภาวะการทำงานของตับหรือไตบกพร่องรุนแรง - หลีกเลี่ยงการสั่งใช้ยากับผู้ป่วยเป็นเวลานาน และควรติดตามอาการติดยาอย่าง สม่ำเสมอก่อนหยุดใช้ยา ต้องปรับลดขนาดยาลงทีละน้อยเพื่อป้องกันไม่ให้เกิดอาการ ถอนยา

- ระมัดระวังการใช้ในผู้ป่วยที่ได้รับการรักษาร่วมกับยากล่อมประสาทหรือ ยาที่ออก ฤทธิ์ทางจิตอื่น ๆ เนื่องจากเสริมฤทธิ์กดประสาทส่วนกลางหรือเพิ่มผลกระทบทางจิต ประสาท

- ระมัดระวังการใช้ในผู้ป่วยที่มีประวัติของการใช้สารเสพติด รวมถึงผู้มีประวัติติดสุรา 22

อาการไม่พึงประสงค์

- ผู้ชายที่บริโภคกัญชา อาจส่งผลให้มีบุตรยาก เพราะ THC อาจมีผลทำให้ต่อมสร้าง น้ำอสุจิมีขนาดเล็กลง น้ำอสุจิลดลง และลดการสร้างตัวอสุจิ ปากแห้ง คอแห้ง วิงเวียนศีรษะ ง่วงซึม เคลิ้มสุข (euphoria) คลื่นไส้ อาเจียน ตาพร่า ประสาทหลอน ภาวะพุทธิปัญญาบกพร่อง (cognitive impairment)

กลุ่มที่ 3 ยารักษากลุ่มอาการสูติศาสตร์นรีเวชวิทยา

(1) ยาเลือดงาม ยาแคปซูล (รพ.) ยาผง (รพ.)

บัญชีรายการยาเฉพาะ

เงื่อนไขการใช้ยา กรณีใช้แก้มุตกิด ให้สั่งใช้ยาโดย แพทย์แผนไทย แพทย์แผนไทยประยุกต์ หรือผู้ประกอบวิชาชีพ เวชกรรมที่ผู้อำนวยการหรือหัวหน้าสถานพยาบาลมอบหมาย สูตรตำรับ

ในผงยา 102 กรัม ประกอบด้วย

1. เหง้าขิงแห้ง ตะไคร้บ้าน (ลำต้น) สะระแหน่ (ทั้งต้น) เหง้ากระชาย เหง้ากระทือ ผิวมะกรูด ใบมะนาว รากและใบกะเพรา หัวกระเทียม เปลือกเพกา โกฐจุฬาลัมพา ช้าพลู (ทั้งต้น) ลูกเร่วหอม ลูกจันทน์ ดอกกานพลู ดอกดีปลี เหง้าไพล พริกไทยล่อน รากเจตมูลเพลิงแดง รากชะเอมเทศ หนักสิ่งละ 5 กรัม

2. พิมเสน การบูร หนักสิ่งละ 1 กรัม

สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้ 1. บรรเทาอาการปวดประจำเดือน ช่วยให้ประจำเดือนมาเป็นปกติ 2. แก้มุตกิด

ขนาดและวิธีใช้

ชนิดผง

รับประทานครั้งละ 1 – 2 กรัม ละลายน้ำต้มสุกที่ยังอุ่นอยู่ วันละ 3 ครั้ง ก่อนอาหาร เช้า กลางวัน เย็น

ชนิดแคปซูล

รับประทานครั้งละ 1 – 2 กรัม วันละ 3 ครั้ง ก่อนอาหาร เช้า กลางวัน เย็น ข้อห้ามใช้

ห้ามใช้ในผู้ที่มีไข้ และหญิงตั้งครรภ์ หญิงที่ผ ่าคลอด และหญิงที่มีเลือดออกมาผิ ดปกติ หลังคลอด

คำเตือน

ข้อควรระวัง


เล่ม ๑๔๐
ราชกิจจานุเบกษา
๒ มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๖๖
ตอนพิเศษ ๑๓๐ ง

ควรระวังการใช้ยาอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะอย่างยิ่งในผู้ป่วยที่มีความผิดปกติของตับ ไต เนื่องจากอาจเกิดการสะสมของการบูรและเกิดพิษได้ อาการไม่พึงประสงค์ ข้อมูลเพิ่มเติม

(2) ยาไฟประลัยกัลป์ ยาแคปซูล ยาผง ยาเม็ด ยาแคปซูล (รพ.) บัญชีรายการยาเฉพาะ

ยาผง (รพ.) ยาเม็ด (รพ.)

เงื่อนไขการใช้ยา ให้ส ั่งใช้ย าโดยแพทย์แผนไทย แพทย์แผนไทยประยุกต์ หรือผู้ประกอบวิช าชีพเวชกรรมที่ ผู้อำนวยการหรือหัวหน้าสถานพยาบาลมอบหมาย

สูตรตำรับ

ในผงยา 71 กรัม ประกอบด้วย

1. รากเจตมูลเพลิงแดง สารส้มสะตุ แก่นแสมทะเล ผิวมะกรูด การบูร หนักสิ่งละ 6 กรัม 2. เหง้าขมิ้นอ้อย เหง้ากระทือ เหง้าข่า เหง้าไพล เปลือกมะรุม หนักสิ่งละ 5 กรัม 3. พริกไทยล่อน เหง้าขิง ดอกดีปลี หัวกระเทียม หนักสิ่งละ 4 กรัม สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้ ขับน้ำคาวปลาในเรือนไฟ ช่วยให้มดลูกเข้าอู่

23

ขนาดและวิธีใช้

ชนิดผง

รับประทานครั้งละ 1 กรัม ละลายละลายน้ำต้มสุกที่ยังอุ่นอยู่ วันละ 3 ครั้ง ก่อนอาหาร เช้า กลางวัน เย็น ให้รับประทานจนกว่าน้ำคาวปลาจะหมด แต่ไม่ควรเกิน 15 วัน ชนิดแคปซูลและชนิดเม็ด

รับประทานครั้งละ 1 กรัม วันละ 3 ครั้ง ก่อนอาหาร เช้า กลางวัน เย็น ให้รับประทาน จนกว่าน้ำคาวปลาจะหมด แต่ไม่ควรเกิน 15 วัน ข้อห้ามใช้

ห้ามใช้ในผู้ที่มีไข้ หญิงตั้งครรภ์ หญิงผ่าคลอด และหญิงที่มีเลือดออกมากผิดปกติหลังคลอด คำเตือน

ข้อควรระวัง

ควรระวังการใช้ยาอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะอย่างยิ่งในผู้ป่วยที่มีความผิดปกติของตับ ไต เนื่องจากอาจเกิดการสะสมของการบูรและเกิดพิษได้ อาการไม่พึงประสงค์ ข้อมูลเพิม่ เติม

(3) ยาไฟห้ากอง ยาผง ยาแคปซูล (รพ.) ยาผง (รพ.) ยาเม็ด (รพ.) บัญชีรายการยาเฉพาะ

เงื่อนไขการใช้ยา ให้ส ั่งใช้ย าโดยแพทย์แผนไทย แพทย์แผนไทยประยุกต์ หรือผู้ประกอบวิช าชีพเวชกรรมที่ ผู้อำนวยการหรือหัวหน้าสถานพยาบาลมอบหมาย

สูตรตำรับ

ในผงยา 100 กรัม ประกอบด้วย

รากเจตมูลเพลิงแดง เหง้าขิง พริกไทยล่อน สารส้มสะตุ ฝักส้มป่อย หนักสิ่งละ 20 กรัม สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้ ขับน้ำคาวปลาในเรือนไฟ ช่วยให้มดลูกเข้าอู่ ขนาดและวิธีใช้

ชนิดผง

รับประทานครั้ งละ 1 – 1.5 กรัม ละลายน้ำต้มสุกที่ ยังอุ่ น วันละ 3 ครั้ง ก่อนอาหาร เช้า กลางวัน เย็น ให้รับประทานจนกว่าน้ำคาวปลาจะหมด แต่ไม่ควรเกิน 15 วัน ชนิดแคปซูลและชนิดเม็ด

รั บ ประทานครั ้ ง ละ 1 – 1.5 กรั ม วั น ละ 3 ครั ้ ง ก่ อ นอาหาร เช้ า กลางวั น เย็ น ให้รับประทานจนกว่าน้ำคาวปลาจะหมด แต่ไม่ควรเกิน 15 วัน ข้อห้ามใช้

ห้ามใช้ในผู้ที่มีไข้ หญิงตั้งครรภ์ หญิงผ่าคลอด และหญิงที่มีเลือดออกมากผิดปกติหลังคลอด คำเตือน

ข้อควรระวัง

อาการไม่พึงประสงค์ ข้อมูลเพิ่มเติม

(4) ยาประสะไพล ยาแคปซูล ยาผง ยาเม็ด ยาลูกกลอน บัญชีรายการยาเฉพาะ

ยาแคปซูล (รพ.) ยาผง (รพ.) ยาลูกกลอน (รพ.) เงื่อนไขการใช้ยา กรณีใช้ขับน้ำคาวปลาในหญิงหลังคลอดบุตร ให้สั่งใช้ยาโดย แพทย์แผนไทย แพทย์แผนไทย ประยุกต์ หรือผู้ประกอบวิชาชีพเวชกรรมที่ผู้อำนวยการหรือหัวหน้าสถานพยาบาลมอบหมาย สูตรตำรับ

ในผงยา 162 กรัม ประกอบด้วย

1. เหง้าไพล หนัก 81 กรัม

2. ผิ ว มะกรู ด เหง้ า ว่ า นน้ ำ หั ว กระเที ย ม หั ว หอม พริ ก ไทยล่ อ น ดอกดี ป ลี เหง้ า ขิ ง เหง้าขมิ้นอ้อย เทียนดำ เกลือสินเธาว์ หนักสิ่งละ 8 กรัม 3. การบูร หนัก 1 กรัม

สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้ 1. ระดูมาไม่สม่ำเสมอหรือมาน้อยกว่าปกติ 24

2. บรรเทาอาการปวดประจำเดือน


เล่ม ๑๔๐
ราชกิจจานุเบกษา
๒ มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๖๖
ตอนพิเศษ ๑๓๐ ง

3. ขับน้ำคาวปลาในหญิงหลังคลอดบุตร

ขนาดและวิธีใช้

กรณีระดูมาไม่สม่ำเสมอหรือมาน้อยกว่าปกติ

ชนิดผง

รับประทานครั้งละ 1 กรัม ละลายน้ำต้มสุกที่ยังอุ่นอยู่ วันละ 3 ครั้ง ก่อนอาหาร เช้า กลางวัน เย็น เป็นเวลา 3 - 5 วัน เมื่อระดูมา ให้หยุดรับประทาน ชนิดแคปซูล ชนิดเม็ด และชนิดลูกกลอน

รับประทานครั้งละ 1 กรัม วันละ 3 ครั้ง ก่อนอาหาร เช้า กลางวัน เย็น เป็นเวลา 3 - 5 วัน เมื่อระดูมา ให้หยุดรับประทาน

กรณีปวดประจำเดือน

ในกรณีที่มี อ าการปวดประจำเดื อนเป็ นประจำ ให้รับประทานยาก่ อนมีป ระจำเดื อ น 2 - 3 วันไปจนถึงวันแรกและวันที่สองที่มีประจำเดือน ชนิดผง

รับประทานครั้งละ 1 กรัม ละลายน้ำต้มสุกที่ยังอุ่นอยู่ วันละ 3 ครั้ง ก่อนอาหาร เช้า กลางวัน เย็น

ชนิดแคปซูล ชนิดเม็ด และชนิดลูกกลอน

รับประทานครั้งละ 1 กรัม วันละ 3 ครั้ง ก่อนอาหารเช้า กลางวัน เย็น กรณีขับน้ำคาวปลาในหญิงหลังคลอดบุตร

ชนิดผง

รับประทานครั้งละ 1 กรัม ละลายน้ำต้มสุกที่ยังอุ่นอยู่ วันละ 3 ครั้ง ก่อนอาหาร เช้า กลางวัน เย็น ให้รับประทานจนกว่าน้ำคาวปลาจะหมด แต่ไม่เกิน 15 วัน แคปซูล ชนิดเม็ด และชนิดลูกกลอน

รั บ ประทานครั ้ ง ละ 1 กรั ม วั น ละ 3 ครั ้ ง ก่ อ นอาหาร เช้ า กลางวั น เย็ น ให้รับประทานจนกว่าน้ำคาวปลาจะหมด แต่ไม่เกิน 15 วัน ข้อห้ามใช้

- ห้ามใช้ในผู้ที่มีไข้ หญิงตั้งครรภ์ หญิงผ่าคลอด และหญิงที่มีเลือดออกมากผิดปกติ หลังคลอด

- ห้ามรับประทานในหญิงที่มีระดูมากกว่าปกติ เพราะจะทำให้มีการขับระดูออกมามากขึ้น คำเตือน

ข้อควรระวัง

- ควรระวังการใช้ยาอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะอย่างยิ่งในผู้ป่วยที่มีความผิดปกติของตับ ไต เนื่องจากอาจเกิดการสะสมของการบูรและเกิดพิษได้ - กรณีระดูมาไม่สม่ำเสมอหรือมาน้อยกว่าปกติ ไม่ควรใช้ติดต่อกันนานเกิน 1 เดือน - กรณีขับน้ำคาวปลาในหญิงหลังคลอดบุตร ไม่ควรใช้ติดต่อกันนานเกิน 15 วัน อาการไม่พึงประสงค์ ข้อมูลเพิม่ เติม

(5) ยาปลูกไฟธาตุ ยาแคปซูล (รพ.) ยาลูกกลอน (รพ.) บัญชีรายการยาเฉพาะ

เงื่อนไขการใช้ยา ให้ส ั่งใช้ย าโดยแพทย์แผนไทย แพทย์แผนไทยประยุกต์ หรือผู้ประกอบวิชาชีพเวชกรรมที่ ผู้อำนวยการหรือหัวหน้าสถานพยาบาลมอบหมาย

สูตรตำรับ

ในผงยา 100 กรัม ประกอบด้วย

1. พริกไทยล่อน หนัก 50 กรัม

25

2. ดอกดี ป ลี รากช้ า พลู ผั ก แพวแดง (ทั ้ ง ต้ น ) เถาสะค้ า น เหง้ า ขิ ง แห้ ง ลู ก ผั ก ชี ล ้ อ ม เหง้าว่านน้ำ หัวแห้วหมู ผิวมะกรูด ลูกพิลังกาสา หนักสิ่งละ 5 กรัม สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้ บำรุงไฟธาตุ ขับโลหิตระดู บำรุงน้ำนม ขนาดและวิธีใช้

รับประทานครั้งละ 500 มิลลิกรัม – 1.5 กรัม วันละ 3 ครั้ง ก่อนอาหาร เช้า กลางวัน เย็น ข้อห้ามใช้

ห้ามใช้ในผู้ที่มีไข้ หญิงตั้งครรภ์ หญิงที่ผ่าคลอด และหญิงที่มีเลือดออกมากผิดปกติหลังคลอด คำเตือน

ข้อควรระวัง

- ควรระวั ง การใช้ ย านี ้ ร่ ว มกั บ ยา phenytoin, propranolol, theophylline และ rifampicin เนื่องจากตํารับนี้มีพริกไทยในปริมาณสูง อาการไม่พึงประสงค์ แสบร้อนยอดอก

ข้อมูลเพิ่มเติม

- แพทย์แผนไทยดั้งเดิมใช้เป็นยาแทนการอยู่ไฟของหญิงหลังคลอด - คั ม ภี ร ์ ม หาโชตรั ต น์ ยาปลู ก ไฟธาตุ ใ ช้ส ำหรับ ปลูก ไฟธาตุใ ห้โ ลหิ ต งาม ถ้ า ไม่ ม ี ระดู ให้ระดูมีมา ถ้าแม่ลูกอ่อนกินทำให้น้ำนมมาก ทั้งหาโทษมิได้เลย ดีนักแล

(6) ยาสตรีหลังคลอด ยาต้ม (รพ.)

บัญชีรายการยาเฉพาะ


เล่ม ๑๔๐
ราชกิจจานุเบกษา
๒ มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๖๖
ตอนพิเศษ ๑๓๐ ง

เงื่อนไขการใช้ยา ให้สั่งใช้ยาโดยแพทย์แผนไทย แพทย์แผนไทยประยุกต์ หรือผู้ประกอบวิชาชีพเวชกรรมที่ ผู้อำนวยการหรือหัวหน้าสถานพยาบาลมอบหมาย

สูตรตำรับ

ในยา 130 กรัม ประกอบด้วย

1. แก่นแกแล แก่นขนุน ว่านชักมดลูก แก่นฝางเสน เถาสะค้าน รากเจตมูลเพลิ ง แดง ดอกดีปลี โกฐเชียง เถากำแพงเจ็ดชั้น หนักสิ่งละ 10 กรัม 2. พริกไทยล่อน รากช้าพลู ดอกคำฝอย ดอกมะลิ ดอกพิกุล ดอกบุนนาค ดอกสารภี เกสรบัวหลวง หนักสิ่งละ 5 กรัม

สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้ ขับน้ำคาวปลา บำรุงเลือด ช่วยให้มดลูกเข้าอู่เร็วในหญิงหลังคลอด ขนาดและวิธีใช้

1. วิธีการเตรียมยาต้ม

1) นำถุงผ้าขาวบางที่บรรจุสมุนไพรใส่ในหม้อต้ม 2) เติมน้ำพอท่วม (โดยใช้มือกดบนยาเบา ๆ ให้ตัวยาจมอยู่ใต้น้ำ และให้น้ำท่วมหลังมือ) นำไปตั้งบนเตา ต้มจนเดือด แล้วหรี่ไฟลง ต้มต่ออีก 10-15 นาที แล้วยกลงจากเตา 2. วิธีใช้

ริ นเอาน้ำดื่ มครั้ งละ 250 มิ ลลิ ล ิ ตร วั นละ 3 ครั ้ ง ก่ อนอาหาร เช้ า กลางวั น และเย็น กินติดต่อกัน 1 สัปดาห์ หรือจนกว่าน้ำคาวปลาจะหมด แต่ไม่ควรเกิน 15 วัน โดยควรดื่ม ขณะยังอุ่นอยู่ ยา 1 ห่อ ใช้ติดต่อกันได้ 5-7 วัน โดยเติมน้ำ แล้วนำมาต้มกินทุกวัน ข้อห้ามใช้

ห้ามใช้ในผู้ที่มีไข้ หญิงตั้งครรภ์ หญิงผ่าคลอด และหญิงที่มีเลือดออกมากผิดปกติหลังคลอด คำเตือน

ข้อควรระวัง

- ควรระวังในการรับประทานร่วมกับยาในกลุ่มสารกันเลือดเป็นลิ่ม (anticoagulants) และ ยาต้านการจับตัวของเกล็ดเลือด (antiplatelets) - ควรระวังการใช้ยาในผู้ป่วยที่แพ้ละอองเกสรดอกไม้ อาการไม่พึงประสงค์ ข้อมูลเพิ่มเติม

แพทย์แผนไทยดั้งเดิมใช้เป็นยาแทนการอยู่ไฟของหญิงหลังคลอด

26

กลุ่มที่ 4 ยารักษากลุ่มอาการไข้

4.1 กลุ่มยาแก้ไข้ / แก้ร้อนใน

(1) ยาเขียวหอม ยาผง ยาเม็ด (รพ.) ยาผง (รพ.)

บัญชีรายการยาพื้นฐาน

สูตรตำรับ

ในผงยา 90 กรัม ประกอบด้วย

ใบพิ ม เสน ใบผั ก กระโฉม ใบหมากผู ้ ใบหมากเมี ย ใบสั น พร้ า หอม รากแฝกหอม หัว เปราะหอม แก่น จันทน์ขาว แก่นจันทน์แดงหรือแก่นลั กจั่ นที่ มีราลง ว่านกีบแรด ว่ า นร่ อ นทอง เนระพู ส ี พิ ษ นาศน์ มหาสดำ ดอกพิ ก ุ ล ดอกบุ น นาค ดอกสารภี เกสรบัวหลวง หนักสิ่งละ 5 กรัม

สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้ 1. บรรเทาอาการไข้ ร้อนในกระหายน้ำ 2. แก้พิษหัด พิษอีสุกอีใส (บรรเทาอาการไข้จากหัดและอีสุกอีใส) ขนาดและวิธีใช้

ชนิดผง

ผู้ใหญ่

รับประทานครั้งละ 1 กรัม ละลายน้ำกระสายยา ควรดื่มขณะยังอุ่นอยู่ ทุก 4 – 6 ชั่วโมง เมื่อมีอาการ

เด็ก อายุ 6 – 12 ปี

รับประทานครั้งละ 500 มิลลิกรัม ละลายน้ำกระสายยา ควรดื่มขณะยังอุ่นอยู่ ทุก 4 – 6 ชั่วโมง เมื่อมีอาการ

น้ำกระสายยาที่ใช้

- กรณีบรรเทาอาการไข้ ร้อนในกระหายน้ำ ใช้น้ำต้มสุกที่ยังอุ่นอยู่ หรือน้ำดอกมะลิ เป็นน้ำกระสายยา

- กรณีแก้พิษหัด พิษอีสุกอีใส ละลายน้ำรากผักชีต้ม เป็นน้ำกระสายยา ทั้งรับประทานและชโลม

หมายเหตุ

การชโลมใช้ยาผงละลายน้ำ 1 ต่อ 3 แล้วชโลม (ประพรม) ทั่วตามตัวบริเวณที่ตุ่มใสยังไม่แตก ชนิดเม็ด

ผู้ใหญ่

รับประทานครั้งละ 1 กรัม ทุก 4 – 6 ชั่วโมง เมื่อมีอาการ เด็ก อายุ 6 - 12 ปี

รับประทานครั้งละ 500 มิลลิกรัม ทุก 4 – 6 ชั่วโมง เมื่อมีอาการ ข้อห้ามใช้

คำเตือน

ข้อควรระวัง


เล่ม ๑๔๐
ราชกิจจานุเบกษา
๒ มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๖๖
ตอนพิเศษ ๑๓๐ ง

- ควรระวังการใช้ยาในผู้ป่วยที่แพ้ละอองเกสรดอกไม้ - ไม่แนะนำให้ใช้ในผู้ที่สงสัยว่าเป็นไข้เลือดออก เนื่องจากอาจบดบังอาการของไข้เลือดออก - หากใช้ยาเป็นเวลานานเกิน 3 วัน แล้วอาการไม่ดีขึ้น ควรปรึกษาแพทย์ อาการไม่พึงประสงค์ ข้อมูลเพิ่มเติม

- ทางการแพทย์แผนไทย แนะนำให้ผู้ป่วยหัด อีสุกอีใส ห้ามรับประทานอาหารทะเล ไข่ และน้ำเย็น เนื่องจากผิดสำแดง

- ในเด็กอายุ 2 - 6 ขวบ อาจให้ยาโดยการชโลม ใช้ยาผงละลายน้ำ 1 ต่อ 3 แล้วชโลม (ประพรม) ตามตัว ขณะมีไข้ ตัวร้อน

27

- ในสูตรตำรับได้ตัดไคร้เครือออก เนื่องจากมีข้อมูลงานวิจัยบ่งชี้ว่าไคร้เครือที่ใช้และมีการ จำหน่ายในท้องตลาด เป็นพืชในสกุล Aristolochia ซึ่งพืชในสกุล Aristolochia มี รายงานพบว่าก่อให้เกิดความเป็นพิษต่อไต (nephrotoxicity) และเมื่อปี ค.ศ. 2002 องค์การอนามัยโลกได้ประกาศให้พืชสกุล Aristolochia เป็นสารก่อมะเร็งในมนุษย์

(2) ยาจันทลีลา ยาแคปซูล ยาผง ยาเม็ด ยาแคปซูล (รพ.) ยาผง (รพ.) ยาเม็ด (รพ.) บัญชีรายการยาพื้นฐาน

สูตรตำรับ

ในผงยา 99 กรัม ประกอบด้วย

โกฐสอ โกฐเขมา โกฐจุฬาลัมพา แก่นจันทน์ขาว แก่นจันทน์แดงหรือแก่นลักจั่นที่มีราลง ลูกกระดอม เถาบอระเพ็ด รากปลาไหลเผือก หนักสิ่งละ 12 กรัม พิมเสน หนัก 3 กรัม สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้ บรรเทาอาการไข้ตัวร้อน ไข้เปลี่ยนฤดู ขนาดและวิธีใช้

ชนิดผง

ผู้ใหญ่

รับประทานครั้งละ 1 - 2 กรัม ละลายน้ำต้มสุกที่ยังอุ่นอยู่ ทุก 3 - 4 ชั่วโมง เมื่อมีอาการ เด็ก อายุ 6 - 12 ปี

รับประทานครั้งละ 500 มิลลิกรัม – 1 กรัม ละลายน้ำต้มสุกที่ยังอุ่นอยู่ ทุก 3 - 4 ชั่วโมง เมื่อมีอาการ

ชนิดแคปซูลและชนิดเม็ด

ผู้ใหญ่

รับประทานครั้งละ 1 - 2 กรัม ทุก 3 - 4 ชั่วโมง เมื่อมีอาการ เด็ก อายุ 6 - 12 ปี

รับประทานครั้งละ 500 มิลลิกรัม – 1 กรัม ทุก 3 - 4 ชั่วโมง เมื่อมีอาการ ข้อห้ามใช้

คำเตือน

ข้อควรระวัง

- ไม่แนะนำให้ใช้ในผู้ที่สงสัยว่าเป็นไข้เลือดออก เนื่องจากอาจบดบังอาการของไข้เลือดออก - หากใช้ยาเป็นเวลานานเกิน 3 วัน แล้วอาการไม่ดีขึ้น ควรปรึกษาแพทย์ อาการไม่พึงประสงค์ ข้อมูลเพิ่มเติม

แนะนำให้ใช้ยาจันทน์ลีลาได้ในหญิงที่มีไข้ทับระดูหรือไข้ระหว่างมีประจำเดือน

(3) ยาบัวบก ยาแคปซูล (รพ.) ยาชง (รพ.)

บัญชีรายการยาพื้นฐาน

สูตรตำรับ

ผงจากส่วนเหนือดินของบัวบก [Centella asiatica (L.) Urb.] สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้

แก้ไข้ แก้ร้อนใน ช้ำใน

ขนาดและวิธีใช้

ชนิดชง

รับประทานครั้งละ 2 - 4 กรัม ชงแช่น้ำร้อนประมาณ 120 - 200 มิลลิลิตร นาน 10 นาที รับประทานวันละ 3 ครั้ง หลังอาหาร เช้า กลางวัน เย็น ชนิดแคปซูล

รับประทานครั้งละ 400 มิลลิกรัม วันละ 3 ครั้ง หลังอาหาร เช้า กลางวัน เย็น ข้อห้ามใช้

- ห้ามใช้ในผู้ป่วยที่แพ้พืชในวงศ์ Apiaceae (Umbelliferae) เช่น ยี่หร่า ผักชี คำเตือน

อันตรกิริยา

- ควรระวังการใช้ยานี้ร่วมกับยาที่มีผลต่อตับ ยาขับปัสสาวะ และยาที่มีผลข้างเคียง ทำให้ง่วงนอน เพราะอาจเสริมฤทธิ์กันได้

28

- บัวบกอาจเพิ่มระดับน้ำตาลและคอเลสเตอรอลในเลือด และทำให้ประสิทธิผลของ ยาลดน้ำตาลและยาลดคอเลสเตอรอลลดลง

- ควรระวังการใช้ร่วมกับยาที่มีกระบวนการเมแทบอลิซึมผ่าน Cytochrome P450 (CYP 450) เนื่องจากบัวบกมีฤทธิ์ยับยั้งเอนไซม์ CYP 2C9 และ CYP 2C19 ข้อควรระวัง

- ไม่แนะนำให้ใช้กับผู้ที่สงสัยว่าเป็นไข้เลือดออกเนื่ องจากอาจบดบังอาการของ ไข้เลือดออก


เล่ม ๑๔๐
ราชกิจจานุเบกษา
๒ มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๖๖
ตอนพิเศษ ๑๓๐ ง

- หากใช้ยาเป็นเวลานานเกิน 3 วัน แล้วอาการไม่ดีขึ้นควรปรึกษาแพทย์ - หลีกเลี่ยงการใช้ยานี้ติดต่อกันเป็นเวลานาน เพราะอาจทำให้เกิดพิษต่อตับได้ ในผู้ป่วยบางราย

อาการไม่พึงประสงค์ ง่วงนอน คลื่นไส้ อาเจียน แสบท้อง มวนท้อง ท้องอืด และปัสสาวะบ่อย

(4) ยาประสะจันทน์แดง ยาแคปซูล ยาผง ยาเม็ด ยาแคปซูล (รพ.) บัญชีรายการยาพื้นฐาน

ยาผง (รพ.) ยาเม็ด (รพ.)

สูตรตำรับ

ในผงยา 64 กรัม ประกอบด้วย

1. แก่นจันทน์แดงหรือแก่นลักจั่นที่มีราลง หนัก 32 กรัม 2. รากเหมือดคน รากมะปรางหวาน รากมะนาว หัวเปราะหอม โกฐหัวบัว แก่นจันทน์เทศ แก่นฝางเสน หนักสิ่งละ 4 กรัม

3. เกสรบัวหลวง ดอกบุนนาค ดอกสารภี ดอกมะลิ หนักสิ่งละ 1 กรัม สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้ บรรเทาอาการไข้ตัวร้อน (ไข้พิษ) แก้ร้อนในกระหายน้ำ ขนาดและวิธีใช้

ชนิดผง

ผู้ใหญ่

รับประทานครั้งละ 1 กรัม ละลายน้ำกระสายยา ควรดื่มขณะยังอุ่นอยู่ ทุก 3 - 4 ชั่วโมง เด็ก อายุ 6 - 12 ปี

รับประทานครั้งละ 500 มิลลิกรัม ละลายน้ำกระสายยา ควรดืม่ ขณะยังอุ่นอยู่ ทุก 3 – 4 ชัว่ โมง น้ำกระสายที่ใช้

ใช้น้ำต้มสุกที่ยังอุ่นอยู่ หรือน้ำดอกมะลิ ชนิดแคปซูลและชนิดเม็ด

ผู้ใหญ่

รับประทานครั้งละ 1 กรัม ทุก 3 - 4 ชั่วโมง เด็ก อายุ 6 - 12 ปี

รับประทานครั้งละ 500 มิลลิกรัม ทุก 3 - 4 ชั่วโมง ข้อห้ามใช้

คำเตือน

ข้อควรระวัง

- ควรระวังการใช้ยาในผู้ป่วยที่แพ้ละอองเกสรดอกไม้ - ไม่แนะนำให้ใช้ในผู้ที่สงสัยว่าเป็นไข้เลือดออก เนื่องจากอาจบดบังอาการของไข้เลือดออก - กรณี บ รรเทาอาการไข้ ร้ อ นในกระหายน้ ำ หากใช้ ย าเป็ น เวลานานเกิ น 3 วั น แล้ ว อาการไม่ดีขึ้น ควรปรึกษาแพทย์

อาการไม่พึงประสงค์ ข้อมูลเพิ่มเติม

29

(5) ยามหานิลแท่งทอง ยาเม็ด ยาแคปซูล (รพ.) ยาผง (รพ.) ยาเม็ด (รพ.) บัญชีรายการยาเฉพาะ

เงื่อนไขการใช้ยา กรณีแก้ไข้กาฬ (บรรเทาอาการไข้จากไข้กาฬ) ให้สั่งใช้ยาโดย แพทย์แผนไทย แพทย์แผนไทย ประยุกต์ หรือผู้ประกอบวิชาชีพเวชกรรมที่ผู้อำนวยการหรือหัวหน้าสถานพยาบาลมอบหมาย สูตรตำรับ

ในผงยา 103 กรัม ประกอบด้วย

1. เนื้อในเมล็ดสะบ้ามอญ (สุม) หวายตะค้า (สุม) เมล็ดมะกอก (สุม) ลูกมะคำดีควาย (สุม) ถ่านไม้สัก แก่นจันทน์แดงหรือแก่นลักจั่นที่มีราลง แก่นจันทน์เทศ ใบพิมเสน ใบย่านาง หมึกหอม หนักสิ่งละ 10 กรัม

2. เบี้ยจั่นเผา 3 กรัม

สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้ 1. แก้ไข้กาฬ หัด อีสุกอีใส (บรรเทาอาการไข้จากไข้กาฬ หัด และอีสุกอีใส) 2. แก้ไข้ แก้ร้อนใน กระหายน้ำ

ขนาดและวิธีใช้

ชนิดผง

ผู้ใหญ่

รับประทานครั้งละ 1.5 - 2 กรัม ละลายน้ำต้มสุกที่ยังอุ่นอยู่ วันละ 2 ครั้ง ก่อนอาหาร เช้าและเย็น

เด็ก อายุ 6 - 12 ปี

รับประทานครั้งละ 500 มิลลิกรัม - 1 กรัม ละลายน้ำต้มสุกที่ยังอุ่นอยู่ วันละ 2 ครั้ง ก่อนอาหาร เช้าและเย็น

น้ำกระสายยา

กรณีแก้หัด และอีสุกอีใส ให้ละลายน้ำรากผักชีต้ม เป็นกระสาย ชนิดแคปซูลและชนิดเม็ด

ผู้ใหญ่

รับประทานครั้งละ 1.5 - 2 กรัม วันละ 2 ครั้ง ก่อนอาหาร เช้าและเย็น เด็ก อายุ 6 - 12 ปี

รับประทานครั้งละ 500 มิลลิกรัม - 1 กรัม วันละ 2 ครั้ง ก่อนอาหาร เช้าและเย็น ข้อห้ามใช้

คำเตือน

ข้อควรระวัง

- ไม่แนะนำให้ใช้ในผู้ที่สงสัยว่าเป็นไข้เลือดออก เนื่องจากอาจบดบังอาการของไข้เลือดออก - หากใช้ยาเป็นเวลานานเกิน 3 วัน แล้วอาการไม่ดีขึ้น ควรปรึกษาแพทย์ อาการไม่พึงประสงค์ ข้อมูลเพิ่มเติม


เล่ม ๑๔๐
ราชกิจจานุเบกษา
๒ มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๖๖
ตอนพิเศษ ๑๓๐ ง

(6) ยามะระขี้นก ยาแคปซูล ยาชง ยาเม็ด ยาแคปซูล (รพ.) ยาชง (รพ.) บัญชีรายการยาพื้นฐาน

สูตรตำรับ

ผงจากเนื้อผลแก่ที่ยังไม่สุกของมะระขี้นก [Momordica charantia L.] สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้

แก้ไข้ แก้ร้อนใน เจริญอาหาร

ขนาดและวิธีใช้

ชนิดชง

รั บ ประทานครั ้ ง ละ 1 – 2 กรั ม แช่ น ้ ำ ร้ อ นประมาณ 120 - 200 มิ ล ลิ ล ิ ต ร นาน 10 นาที วันละ 3 ครั้ง ก่อนอาหารเช้า กลางวัน และเย็น ชนิดแคปซูลและชนิดเม็ด

รับประทานครั้งละ 500 มิลลิกรัม - 1 กรัม วันละ 3 ครั้ง ก่อนอาหาร 30

ข้อห้ามใช้

ห้ามใช้ในเด็กหรือหญิงให้นมบุตร เนื่องจากมีรายงานว่าทำให้ระดับน้ำตาลในเลือด ลดลงอย่างมากจนเกิดอาการชักได้

คำเตือน

อันตรกิริยา

- ค ว ร ร ะ ว ั ง ก า ร ใ ช้ ยานี ้ ร ่ ว มกั บ ยาลดน้ ำตาลในเลื อดชนิ ดรั บประทาน (Oral Hypoglycemic Agents) อื่น ๆ หรือร่วมกับการฉีดอินซูลิน เพราะอาจทำให้ เกิดการ เสริมฤทธิ์กันได้

ข้อควรระวัง

- ไม่แนะนำให้ใช้กับผู้ที่ส งสัยว่าเป็นไข้เลือดออก เนื่องจากอาจบดบังอาการของ ไข้เลือดออก

- หากใช้ยาเป็นเวลานานเกิน 3 วันแล้ว อาการไม่ดีขึ้น ควรปรึกษาแพทย์ - ควรระวังการใช้ยานี้ในผู้ป่วยโรคตับ เพราะเคยมีรายงานว่าทำให้การเกิดตับอักเสบได้ อาการไม่พึงประสงค์

คลื ่ น ไส้ วิ ง เวี ย น ชาปลายมื อ ปลายเท้ า hypoglycemic coma อาการชั ก ในเด็ ก ท้ อ งเดิ น ท้ อ งอื ด ปวดศี ร ษะ และอาจเพิ ่ ม ระดั บ เอนไซม์ gamma-glutamyl transferase และ alkaline phosphatase ในเลือดได้

(7) ยารางจืด ยาแคปซูล (รพ.) ยาชง (รพ.)

บัญชีรายการยาพื้นฐาน

สูตรตำรับ

ผงใบรางจืดโตเต็มที่ [Thunbergia laurifolia Lindl.] สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้

ถอนพิษไข้ แก้ร้อนใน

ขนาดและวิธีใช้

ชนิดชง

รับ ประทานครั้งละ 2 - 3 กรัม แช่น้ำร้อน 120 - 200 มิล ลิล ิตร วันละ 3 ครั้ง ก่อนอาหารเช้า กลางวัน และเย็น หรือเมื่อมีอาการ ชนิดแคปซูล

รับประทานครั้งละ 500 มิลลิกรัม - 1 กรัม วันละ 3 ครั้ง ก่อนอาหาร ข้อห้ามใช้

คำเตือน

อันตรกิริยา

ข้อควรระวัง

- ไม่แนะนำให้ใช้ในผู้ที่สงสัยว่าเป็นไข้เลือดออก เนื่องจากอาจบดบังอาการของ ไข้เลือดออก

- หากใช้ยาเป็นเวลานานเกิน 3 วันแล้ว อาการไม่ดีขึ้น ควรปรึกษาแพทย์ - ควรระวังการใช้ยานี้กับผู้ป่วยเบาหวาน เพราะอาจเกิดภาวะน้ำตาลในเลือดต่ำ - ควรระวังการใช้ยานี้กับผู้ป่วยที่ต้องใช้ยารักษาโรคอย่างต่อเนื่อง เพราะยารางจืด อาจเร่งการขับยาเหล่านั้นออกจากร่างกาย ทำให้ประสิทธิผลของยาลดลง อาการไม่พึงประสงค์

(8) ยาหญ้าปักกิ่ง ยาแคปซูล (รพ.) ยาชง (รพ.)

บัญชีรายการยาพื้นฐาน

สูตรตำรับ

ผงหญ้าปักกิ่ง [Murdannia loriformis (Hassk.) R.S. Rao & Kammathy] สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้

แก้ไข้ แก้ร้อนใน

ขนาดและวิธีใช้

ชนิดชง

รับประทานครั้งละ 2 – 3 กรัม แช่น้ำร้อนประมาณ 120 – 200 มิลลิลิตร รับประทาน วันละ 3 ครั้ง ก่อนอาหาร เช้า กลางวัน และเย็น ชนิดแคปซูล

รับประทานครั้งละ 400 มิลลิกรัม วันละ 3 ครั้ง ก่อนอาหาร เช้า กลางวัน และเย็น 31

ข้อห้ามใช้

คำเตือน

อันตรกิริยา

ข้อควรระวัง

- ไม่แนะนำให้ ใช้ ในผู้ ที ่ส งสัยว่ าเป็น ไข้ เลื อดออกเนื ่ องจากอาจบดบัง อาการของ ไข้เลือดออก

- หากใช้ยาเป็นเวลานานเกิน 3 วัน แล้วอาการไม่ดีขึ้นควรปรึกษาแพทย์ อาการไม่พึงประสงค์

(9) ยาห้าราก ยาชง (รพ.)

บัญชีรายการยาพื้นฐาน

สูตรตำรับ

ในผงยา 100 กรัม ประกอบด้วย


เล่ม ๑๔๐
ราชกิจจานุเบกษา
๒ มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๖๖
ตอนพิเศษ ๑๓๐ ง

รากย่านาง รากคนทา รากมะเดื่อชุมพร รากชิงชี่ รากไม้เท้ายายม่อม หนักสิ่งละ 20 กรัม สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้ บรรเทาอาการไข้ กระทุ้งพิษไข้ ขนาดและวิธีใช้

ชนิดผง

ผู้ใหญ่

รับประทานครั้งละ 1 – 1.5 กรัม ละลายน้ำต้มสุกที่ยังอุ่นอยู่ วันละ 3 ครั้ง ก่อนอาหาร เช้า กลางวัน เย็น เมื่อมีอาการ

เด็ก อายุ 6 - 12 ปี

รับประทานครั้งละ 500 มิลลิกรัม – 1 กรัม ละลายน้ำต้มสุกที่ยังอุ่นอยู่ วันละ 3 ครั้ง ก่อนอาหาร เช้า กลางวัน เย็น เมื่อมีอาการ ชนิดแคปซูลและชนิดเม็ด

ผู้ใหญ่

รับประทานครั้งละ 1 – 1.5 กรัม วันละ 3 ครั้ง ก่อนอาหาร เช้า กลางวัน เย็น เมื่อมีอาการ เด็ก อายุ 6 - 12 ปี

รับประทานครั้งละ 500 มิลลิกรัม – 1 กรัม วันละ 3 ครั้ง ก่อนอาหาร เช้า กลางวัน เย็น เมื่อมีอาการ

ข้อห้ามใช้

คำเตือน

ข้อควรระวัง

- ไม่แนะนำให้ใช้ในผู้ที่สงสัยว่าเป็นไข้เลือดออก เนื่องจากอาจบดบังอาการของไข้เลือดออก - หากใช้ยาเป็นเวลานานเกิน 3 วัน แล้วอาการไม่ดีขึ้น ควรปรึกษาแพทย์ - ไม่แนะนำให้ใช้ในหญิงที่มีไข้ทับระดูหรือไข้ระหว่างมีประจำเดือน อาการไม่พึงประสงค์ ข้อมูลเพิ่มเติม

กลุ่มที่ 5 ยารักษากลุ่มอาการของระบบทางเดินหายใจ 5.1 กลุ่มยาบรรเทาอาการไอ / เสมหะ

(1) ยาแก้ไอผสมกานพลู ลูกกลอน (รพ.)

บัญชีรายการยาพื้นฐาน

สูตรตำรับ

ในผงยา 100 กรัม ประกอบด้วย

รากชะเอมเทศ หนั ก 48 กรั ม บ๊ ว ย หนั ก 16 กรั ม มะนาวดองแห้ ง หนั ก 10 กรั ม น้ำตาลกรวด หนัก 4 กรัม พิมเสน เกล็ดสะระแหน่ หนักสิ่งละ 3 กรัม เหง้าว่านน้ ำ ผลมะแว้งเครือ ดอกกานพลู เนื้อผลสมอพิเภก เปลือกต้นอบเชย เนื้อผลมะขามป้ อม ดอกเก็กฮวย หล่อฮั่งก๊วย ผิวส้มจีน หนักสิ่งละ 2 กรัม 32

สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้ บรรเทาอาการไอ ขับเสมหะ ทำให้ชุ่มคอ ขนาดและวิธีใช้

อมครั้งละ 200 - 300 มิลลิกรัม เมื่อมีอาการไอ ทุก 4 ชั่วโมง ข้อห้ามใช้

คำเตือน

ข้อควรระวัง

อาการไม่พึงประสงค์ ท้องเสีย

ข้อมูลเพิ่มเติม

(2) ยาแก้ไอผสมมะขามป้อมสูตรตำรับที่ 1 ยาน้ำ (รพ.) บัญชีรายการยาพื้นฐาน

สูตรตำรับ

ในยา 100 มิลลิลิตร ประกอบด้วย

สารสกั ด น้ ำ มะขามป้ อ มเข้ ม ข้ น (ความเข้ ม ข้ น 40 เปอร์ เ ซ็ น ต์ ) 60 มิ ล ลิ ล ิ ต ร สารสกัดใบเสนียด (ความเข้มข้น 10 เปอร์เซ็นต์) 10 มิลลิลิตร กลีเซอรีน 5 มิลลิลิตร สารสกัดรากชะเอมเทศ 0.45 มิลลิลิตร เกลือแกง 0.5 กรัม เกล็ดสะระแหน่ 0.01 มิลลิกรัม สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้ บรรเทาอาการไอ ขับเสมหะ ทำให้ชุ่มคอ ขนาดและวิธีใช้

จิบเมื่อมีอาการไอ ทุก 4 ชั่วโมง

ข้อห้ามใช้

คำเตือน

ข้อควรระวัง

- ควรระวังการใช้ในผู้ป่วยที่ท้องเสียง่าย เนื่องจากมะขามป้อมมีฤทธิ์เป็นยาระบาย - ควรระวังการใช้ในผู้ป่วยเบาหวานที่ไม่สามารถควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดได้ เนื่องจาก ในสูตรตำรับมีน้ำตาลเป็นสารแต่งรส

อาการไม่พึงประสงค์ ข้อมูลเพิ่มเติม

(3) ยาแก้ไอผสมมะขามป้อมสูตรตำรับที่ 2 ยาน้ำ (รพ.) บัญชีรายการยาพื้นฐาน

สูตรตำรับ

ในยา 100 มิลลิลิตร ประกอบด้วย

สารสกัดน้ำมะขามป้อมเข้มข้น (ความเข้มข้น 25 เปอร์เซ็นต์) 30 มิลลิลิตร มะนาวดองแห้ง 8 มิลลิกรัม สารสกัดรากชะเอมเทศ 5 มิลลิลิตร ผิวส้มจีน 3.3 มิลลิกรัม บ๊วย 3 มิลลิกรัม เนื้อผลสมอพิเภก 3 มิล ลิกรัม เนื้อผลสมอไทย 1 มิล ลิกรัม หล่อฮังก๊ว ย 2 มิล ลิกรัม เกล็ดสะระแหน่ 0.08 มิลลิกรัม น้ำตาลทรายแดง 40 มิลลิกรัม สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้ บรรเทาอาการไอ ขับเสมหะ ทำให้ชุ่มคอ ขนาดและวิธีใช้

จิบเมื่อมีอาการไอ ทุก 4 ชั่วโมง


เล่ม ๑๔๐
ราชกิจจานุเบกษา
๒ มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๖๖
ตอนพิเศษ ๑๓๐ ง

ข้อห้ามใช้

คำเตือน

ข้อควรระวัง

- ควรระวังการใช้ในผู้ป่วยที่ท้องเสียง่าย เนื่องจากมะขามป้อมมีฤทธิ์เป็นยาระบาย - ควรระวังการใช้ในผู้ป่วยเบาหวานที่ไม่สามารถควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดได้ เนื่องจาก ในสูตรตำรับมีน้ำตาลเป็นสารแต่งรส

อาการไม่พึงประสงค์ ข้อมูลเพิ่มเติม

33

(4) ยาแก้ไอผสมมะนาวดอง ยาลูกกลอน (รพ.)

บัญชีรายการยาพื้นฐาน

สูตรตำรับ

ในผงยา 99 กรัม ประกอบด้วย

1. มะนาวดองแห้ง บ๊วย หนักสิ่งละ 35 กรัม รากชะเอมเทศ หนัก 17 กรัม รากชะเอมไทย หนักสิ่งละ 3 กรัม ผลมะแว้งเครือ หนักสิ่งละ 2 กรัม เนื้อผลมะขามป้อม หนัก 1 กรัม 2. เปลือกอบเชยญวณ หนัก 3 กรัม ดอกกานพลู หนัก 1 กรัม 3. เกล็ดสะระแหน่ หนัก 2 กรัม

สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้ บรรเทาอาการไอ ขับเสมหะ ทำให้ชุ่มคอ ขนาดและวิธีใช้

อมครั้งละ 200 - 300 มิลลิกรัม เมื่อมีอาการไอ ทุก 4 ชั่วโมง ข้อห้ามใช้

คำเตือน

ข้อควรระวัง

- ควรระวั ง การใช้ ใ นผู ้ ป ่ ว ยที ่ ต ้ อ งจำกั ด การได้ ร ั บ โซเดี ย มต่ อ วั น เช่ น ผู ้ ป ่ ว ยโรคไต ผู้ป่วยโรคความดันโลหิตสูง หากใช้ติดต่อกันเป็นเวลานาน - ไม่ควรใช้ติดต่อกันนานเกิน 15 วัน หากอาการไม่ดีขึ้นควรปรึกษาแพทย์ อาการไม่พึงประสงค์ ข้อมูลเพิ่มเติม

(5) ยาแก้ไอพื้นบ้านอีสาน ยาน้ำ (รพ.)

บัญชีรายการยาพื้นฐาน

สูตรตำรับ

ในยาน้ำ 100 มิลลิลิตร ประกอบด้วย

1. เนื้อผลมะขามป้อมแห้ง 2 กรัม รากชะเอมไทย 1.8 กรัม เนื้อ ผลสมอไทย 1.6 กรัม รากชะเอมเทศ หนัก 600 มิลลิกรัม

2. เหง้าขมิ้น อ้อย กะเพราแดง (ทั้งต้น) หนักสิ่งละ 600 มิล ลิกรัม ดอกดีปลี เหง้าขิง 200 มิลลิกรัม พริกไทยล่อน ช้าพลู (ทั้งต้น) หนักสิ่งละ 100 มิลลิกรัม ดอกกานพลู 60 มิลลิกรัม

3. เกลือสินเธาว์สะตุ 400 มิลลิกรัม สารส้มสะตุ 140 มิลลิกรัม 4. โกฐจุฬาลัมพา หนัก 100 มิลลิกรัม

5. น้ำตาลทรายแดง 5 กรัม เกล็ดสะระแหน่ 30 มิลลิกรัม น้ำผึ้ง 5 มิลลิกรัม สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้ บรรเทาอาการไอ ขับเสมหะ ขนาดและวิธีใช้

จิบเมื่อมีอาการไอ ทุก 4 ชั่วโมง

ข้อห้ามใช้

คำเตือน

ข้อควรระวัง

- ควรระวังการใช้ในผู้ป่วยที่ต้องจำกัดการได้รับโซเดียมต่อวัน เช่น ผู้ป่วยโรคไต ผู้ป่วยโรคความดันโลหิตสูง หากใช้ติดต่อกันเป็นเวลานาน - ไม่ควรใช้ติดต่อกันนานเกิน 15 วัน หากอาการไม่ดีขึ้น ควรปรึกษาแพทย์ อาการไม่พึงประสงค์ ข้อมูลเพิ่มเติม

(6) ยาตรีผลา ยาเม็ด ยาลูกกลอน ยาแคปซูล (รพ.) ยาชง (รพ.) บัญชีรายการยาพื้นฐาน

สูตรตำรับ

ในผงยา 90 กรัม ประกอบด้วย

เนื้อผลสมอไทย เนื้อผลสมอพิเภก เนื้อผลมะขามป้อม หนักสิ่งละ 30 กรัม สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้ บรรเทาอาการไอ ขับเสมหะ 34

ขนาดและวิธีใช้

ชนิดชง

รับประทานครั้งละ 1 - 2 กรัม ชงน้ำร้อนประมาณ 120 – 200 มิลลิลิตร ทิ้งไว้ 3 - 5 นาที ดื่มในขณะยังอุ่น เมื่อมีอาการไอ ทุก 4 ชั่วโมง ชนิดแคปซูล ชนิดเม็ด และชนิดลูกกลอน

รับประทานครั้งละ 300 - 600 มิลลิกรัม เมื่อมีอาการไอ วันละ 3 - 4 ครั้ง ข้อห้ามใช้

คำเตือน

ข้อควรระวัง

ควรระวังการใช้ในผู้ป่วยที่ท้องเสียง่าย

อาการไม่พึงประสงค์ ท้องเสีย

ข้อมูลเพิ่มเติม

(7) ยาประสะมะแว้ง ยาเม็ด ยาผง (รพ.) ยาลูกกลอน (รพ.) บัญชีรายการยาพื้นฐาน

สูตรตำรับ

ในผงยา 96 กรัม ประกอบด้วย


เล่ม ๑๔๐
ราชกิจจานุเบกษา
๒ มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๖๖
ตอนพิเศษ ๑๓๐ ง

1. ผลมะแว้งต้น ผลมะแว้งเครือ หนักสิ่งละ 24 กรัม 2. ใบสวาด ใบตานหม่อน ใบกะเพรา หนักสิ่งละ 12 กรัม 3. เหง้าขมิ้นอ้อย หนัก 9 กรัม สารส้มสะตุ หนัก 3 กรัม สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้ บรรเทาอาการไอ มีเสมหะ ทำให้ชุ่มคอ ช่วยขับเสมหะ ขนาดและวิธีใช้

ชนิดผง

ละลายน้ำมะนาวแทรกเกลือรับประทาน

ผู้ใหญ่

รับประทานครั้งละ 1 – 1.4 กรัม เมื่อมีอาการ เด็ก อายุ 6 - 12 ปี

รับประทานครั้งละ 200 - 400 มิลลิกรัม เมื่อมีอาการ ชนิดเม็ดและชนิดลูกกลอน

ละลายน้ำมะนาวแทรกเกลือรับประทานหรือใช้อม ผู้ใหญ่

รับประทานครั้งละ 1 – 1.4 กรัม เมื่อมีอาการ เด็ก อายุ 6 - 12 ปี

รับประทานครั้งละ 200 - 400 มิลลิกรัม เมื่อมีอาการ ข้อห้ามใช้

คำเตือน

ข้อควรระวัง

- ไม่ควรใช้ติดต่อกันนานเกิน 15 วัน หากอาการไม่ดีขึ้น ควรปรึกษาแพทย์ - ไม่ควรใช้น้ำมะนาวแทรกเกลือ กับผู้ป่วยที่ต้องจำกัดการใช้เกลือ อาการไม่พึงประสงค์ ข้อมูลเพิ่มเติม

(8) ยาอำมฤควาที ยาผง ยาลูกกลอน ยาผง (รพ.) ยาลูกกลอน (รพ.) บัญชีรายการยาพื้นฐาน

สูตรตำรับ

ในผงยา 70 กรัม ประกอบด้วย

1. รากชะเอมเทศ หนัก 35 กรัม

2. โกฐพุงปลา เทียนขาว ลูกผักชีลา เนื้อผลมะขามป้อม เนื้อผลสมอพิเภก หนักสิ่งละ 7 กรัม สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้ บรรเทาอาการไอ ขับเสมหะ 35

ขนาดและวิธีใช้

ข้อห้ามใช้

คำเตือน

ข้อควรระวัง

อาการไม่พึงประสงค์

ข้อมูลเพิ่มเติม

ชนิดผง

ผู้ใหญ่

รับประทานครั้งละ 1 กรัม ละลายน้ำกระสายยา ควรดื่มขณะยังอุ่นอยู่ เมื่อมีอาการ เด็ก อายุ 6 - 12 ปี

รับประทานครั้งละ 500 มิลลิกรัม ละลายน้ำกระสายยา ควรดื่มขณะยังอุ่นอยู่ เมื่อมีอาการ น้ำกระสายยาที่ใช้

ละลายน้ำมะนาวแทรกเกลือ ใช้จิบหรือกวาดคอ

ชนิดลูกกลอน

ผู้ใหญ่

รับประทานครั้งละ 1 กรัม เมื่อมีอาการ

เด็ก อายุ 6 - 12 ปี

รับประทานครั้งละ 500 มิลลิกรัม เมื่อมีอาการ ไม่ควรใช้น้ำมะนาวแทรกเกลือ กับผู้ป่วยที่ต้องจำกัดการใช้เกลือ ในสูตรตำรับได้ตัดไคร้เครือออก เนื่องจากมีข้อมูลงานวิจัยบ่งชี้ว่าไคร้เครือที่ใช้และมีการ จำหน่ า ยในท้ อ งตลาด เป็ น พื ช ในสกุ ล Aristolochia ซึ ่ ง พื ช ในสกุ ล Aristolochia มีรายงานพบว่าก่อให้เกิดความเป็นพิษต่อไต (nephrotoxicity) และเมื่อปี ค.ศ. 2002 องค์การอนามัยโลกได้ประกาศให้พืชสกุล Aristolochia เป็นสารก่อมะเร็งในมนุษย์

5.2 กลุ่มยาบรรเทาอาการหวัด

(1) ยาปราบชมพูทวีป ยาแคปซูล (รพ.) ยาลูกกลอน (รพ.) บัญชีรายการยาพื้นฐาน

สูตรตำรับ

ในผงยา 465 กรัม ประกอบด้วย

1. เหงือกปลาหมอ (ทั้งต้น) พริกไทยดำ ใบกัญชาเทศ หนักสิ่งละ 120 กรัม 2. หัศคุณเทศ ดอกกานพลู หนักสิ่งละ 10 กรัม หัวบุกรอ เนื้อผลสมอเทศ เนื้อผลสมอไทย รากเจตมูลเพลิงแดง เหง้าขิง หนักสิ่งละ 8 กรัม 3. เทียนแดง เทียนตาตั๊กแตน เทียนแกลบ หนักสิ่งละ 6 กรัม เทียนดำ โกฐสอ โกฐเขมา ลูกพิลังกาสา ลำพันหางหมู หนักสิ่งละ 4 กรัม 4. ดอกดีปลี การบูร หนักสิ่งละ 2 กรัม ลูกจันทน์ ดอกจันทน์ ลูกกระวาน หนักสิ่งละ 1 กรัม

สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้ บรรเทาอาการหวัดในระยะแรก และอาการที่เกิดจากการแพ้อากาศ ขนาดและวิธีใช้

รับประทานวันละ 3 – 4 กรัม แบ่งให้วันละ 3 ครั้ง หลังอาหาร เช้า กลางวัน เย็น ข้อห้ามใช้

- ห้ามใช้เมื่อพบภาวะแทรกซ้อนจากการแพ้อากาศ เช่น ไซนัสอักเสบ การติดเชื้อแบคทีเรีย ที่มีอาการเจ็บบริเวณไซนัส ไข้สูง น้ำมูกและเสมหะเขียว เป็นต้น - ห้ามใช้ในหญิงตั้งครรภ์ ผู้ที่มีไข้ เด็ก คำเตือน

ข้อควรระวัง


เล่ม ๑๔๐
ราชกิจจานุเบกษา
๒ มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๖๖
ตอนพิเศษ ๑๓๐ ง

- ควรระวั งการใช้ ก ั บผู ้ ป ่ วยโรคความดั นเลื อดสู ง โรคหั วใจ โรคแผลเปื ่ อยเพปติ ก และ โรคกรดไหลย้อน เนื่องจากเป็นตำรับยารสร้อน 36

- ควรระวังการใช้ยาเกินขนาดในผู้ป่วยที่มีความผิดปกติของตับ ไตหรือทางเดินปัสสาวะ เนื่องจากอาจเกิดพิษจากการบูร

- ควรระวั ง การใช้ ย านี ้ ร่ ว มกั บ ยา phenytoin, propranolol, theophylline และ rifampicin เนื่องจากตํารับนี้มีพริกไทยในปริมาณสูง อาการไม่พึงประสงค์ แสบร้อนยอดอก

ข้อมูลเพิม่ เติม

(2) ยาฟ้าทะลายโจร ยาแคปซูล ยาเม็ด ยาลูกกลอน

บัญชีรายการยาพื้นฐาน

ยาแคปซูล (รพ.) ยาลูกกลอน (รพ.)

สูตรตำรับ

ผงจากส่ ว นเหนื อ ดิ น ของฟ้ า ทะลายโจร [Andrographis paniculata (Burm.f.) Wall.ex Nees] ที่มีสารสำคัญ total lactone โดยคำนวณเป็น andrographolide ไม่น้อยกว่าร้อยละ 6.0 โดยน้ำหนัก (w/w) และปริมาณ andrographolide ไม่น้อย กว่าร้อยละ 1.0 โดยน้ำหนัก (w/w)

สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้ 1. บรรเทาอาการเจ็บคอ 2. บรรเทาอาการของโรคหวัด (common cold) เช่น เจ็บคอ ปวดเมื่อยกล้ามเนื้อ ขนาดและวิธีใช้

รับประทานครั้งละ 1.5 – 3 กรัม วันละ 4 ครั้ง หลังอาหารและก่อนนอน ข้อห้ามใช้

- ห้ามใช้ในผู้ที่มีอาการแพ้ฟ้าทะลายโจร เช่น มีผื่น ปากบวม ตาบวม หน้าบวม - ห้ามใช้ในหญิงตั้งครรภ์และหญิงให้นมบุตร เนื่องจากอาจทำให้เกิดทารกวิรูปได้ - ห้ามใช้ฟ้าทะลายโจรสำหรับแก้เจ็บคอในกรณีต่าง ๆ ต่อไปนี้ 1. ผู้ป่วยที่มีอาการเจ็บคอเนื่องจากติดเชื้อ Streptococcus group A 2. ผู้ป่วยที่มีประวัติเป็นโรคไตอักเสบ เนื่องจากเคยติดเชื้อ Streptococcus group A

3. ผู้ป่วยที่มีประวัติเป็นโรคหัวใจรูห์มาติค 4. ผู้ป่วยที่มีอาการเจ็บคอเนื่องจากมีการติดเชื้อแบคทีเรีย และมีอาการ รุนแรง เช่น มีตุ่มหนองในคอ มีไข้สูง และหนาวสั่น คำเตือน

- หากใช้ยานี้แล้วมีผื่น ปากบวม ตาบวม หน้าบวม ให้หยุดทันที และพบแพทย์ อันตรกิริยา

ข้อควรระวัง

- หากใช้ติดต่อกันเป็นเวลานาน อาจทำให้แขนขามีอาการชาหรืออ่อนแรง - หากใช้ติดต่อกันเกิน 3 วัน แล้วไม่ดีขึ้น หรืออาการรุนแรงขึ้น ระหว่างการใช้ยาควร หยุดใช้ และพบแพทย์

- ควรระวั ง การใช้ ย านี ้ ร ่ ว มกั บ สารกั น เลื อ ดเป็ น ลิ ่ ม ( anticoagulants) และ ยาต้านการจับตัวของเกล็ดเลือด (antiplatelets) - ควรระวังการใช้ยานี้ร่วมกับยาลดความดันเลือดเพราะอาจเสริมฤทธิ์กันได้ - ควรระวั ง การใช้ ย านี ้ ร ่ ว มกั บ ยาที ่ ก ระบวนการเมแทบอลิ ซ ึ ม ผ่ า นเอนไซม์ Cytochrome P450 (CYP 450) เนื ่ อ งจากฟ้ า ทะลายโจรมี ฤ ทธิ ์ ย ั บ ยั ้ ง เอนไซม์ CYP 1A2, CYP 2C9 และ CYP 3A4

- ควรระวังการใช้ในผู้ป่วยที่มีอาการของตับผิดปกติ อาการไม่พึงประสงค์ อาจทำให้เกิดอาการผิดปกติของทางเดินอาหาร เช่น ปวดท้อง ท้องเสีย คลื่นไส้ เบื่ออาหาร วิงเวียนศีรษะ ใจสั่น และอาจเกิดลมพิษได้ 37

(3) ยาฟ้าทะลายโจร ยาแคปซูล ยาเม็ด

บัญชีรายการยาพื้นฐาน

สูตรตำรับ

สารสกัดจากส่ว นเหนื อ ดินหรื อใบของฟ้า ทะลายโจร [Andrographis paniculata (Burm.f.) Wall.ex Nees] ที่สกัดด้วยเอทานอล หรือ เอทานอล - น้ำ ที่มีการควบคุม ปริมาณ andrographolide

สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้ บรรเทาอาการของโรคหวัด (common cold) เช่น ไอ เจ็บคอ น้ำมูกไหล มีไข้ ขนาดและวิธีใช้


เล่ม ๑๔๐
ราชกิจจานุเบกษา
๒ มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๖๖
ตอนพิเศษ ๑๓๐ ง

รับประทานในขนาดที่มี Andrographolide 60 - 120 มิลลิกรัมต่อวัน โดยแบ่งให้วันละ 3 - 4 ครั้ง หลังอาหาร รับประทานเป็นเวลา 5 - 7 วัน ข้อห้ามใช้

- ห้ามใช้ในผู้ที่มีอาการแพ้ฟ้าทะลายโจร เช่น มีผื่น ปากบวม ตาบวม หน้าบวม - ห้ามใช้ในหญิงตั้งครรภ์และหญิงให้นมบุตร เนื่องจากอาจทำให้เกิดทารกวิรูปได้ - ห้ามใช้ฟ้าทะลายโจรสำหรับแก้เจ็บคอในกรณีต่าง ๆ ต่อไปนี้ 1. ผู้ป่วยที่มีอาการเจ็บคอเนื่องจากติดเชื้อ Streptococcus group A 2. ผู้ป่วยที่มีประวัติเป็นโรคไตอักเสบ เนื่องจากเคยติดเชื้อ Streptococcus group A

3. ผู้ป่วยที่มีประวัติเป็นโรคหัวใจรูห์มาติค 4. ผู้ป่วยที่มีอาการเจ็บคอเนื่องจากมีการติดเชื้อแบคทีเรีย และมีอาการรุนแรง เช่น มีตุ่มหนองในคอ มีไข้สูง และหนาวสั่น คำเตือน

- หากใช้ยานี้แล้วมีผื่น ปากบวม ตาบวม หน้าบวม ให้หยุดทันที และพบแพทย์อันตรกิริยา - หากใช้ติดต่อกันเป็นเวลานาน อาจทำให้แขนขามีอาการชาหรืออ่อนแรง ข้อควรระวัง

- หากใช้ฟ้าทะลายโจรติดต่อกัน 3 วัน แล้วไม่หาย หรือ มีอาการรุนแรงขึ้นระหว่าง ใช้ยาควรหยุดใช้และพบแพทย์

- ควรระวั ง การใช้ ย านี ้ ร ่ ว มกั บ สารกั น เลื อ ดเป็ น ลิ ่ ม ( anticoagulants) และ ยาต้านการจับตัวของเกล็ดเลือด (antiplatelets) - ควรระวังการใช้ยานี้ร่วมกับยาลดความดันเลือดเพราะอาจเสริมฤทธิ์กันได้ - ควรระวั ง การใช้ ย านี ้ ร ่ ว มกั บ ยาที ่ ก ระบวนการเมแทบอลิ ซ ึ ม ผ่ า นเอนไซม์ Cytochrome P450 (CYP 450) เนื ่ อ งจากฟ้ า ทะลายโจรมี ฤ ทธิ ์ ย ั บ ยั ้ ง เอนไซม์ CYP 1A2, CYP 2C9 และ CYP 3A4

- ควรระวังการใช้ในผู้ป่วยที่มีอาการของตับผิดปกติ อาการไม่ พ ึ ง ประสงค์ อาจทำให้ เ กิ ด อาการผิ ด ปกติ ข องทางเดิน อาหาร เช่ น ปวดท้ อ ง ท้ อ งเสี ย คลื ่ นไส้ เบื่ออาหาร วิงเวียนศีรษะ ใจสั่น และอาจเกิดลมพิษได้ กลุ่มที่ 6 ยาบำรุงโลหิต

(1) ยาบำรุงโลหิต ยาแคปซูล ยาผง ยาเม็ด ยาแคปซูล (รพ.) ยาผง (รพ.) ยาเม็ด (รพ.) บัญชีรายการยาพื้นฐาน

สูตรตำรับ

ในผงยา 75 กรัม ประกอบด้วย

1. แก่นฝางเสน ดอกคำไทย หนักสิ่งละ 10 กรัม 2. ครั่ง หนัก 8 กรัม

3. เหง้าขิงแห้ง ดอกดีปลี รากเจตมูล เพลิงแดง เถาสะค้าน รากช้าพลู เถาขมิ้นเครื อ เถามวกแดง แก่นกำลังวัว เถลิ ง ดอกสารภี ดอกพิกุล ดอกบุนนาค เกสรบัว หลวง หนักสิ่งละ 2 กรัม

38

สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้

ขนาดและวิธีใช้

ข้อห้ามใช้

คำเตือน

ข้อควรระวัง

อาการไม่พึงประสงค์

ข้อมูลเพิ่มเติม

4. ดอกจั น ทน์ ลู ก จั น ทน์ ลู ก กระวาน ดอกกานพลู เที ย นดำ เที ย นแดง เที ย นขาว เทียนข้าวเปลือก เทียนตาตั๊กแตน โกฐสอ โกฐเขมา โกฐหัวบัว โกฐเชียง โกฐจุฬาลัมพา หนักสิ่งละ 1 กรัม

5. เนื้อผลสมอไทย เนื้อผลสมอดีงู เนื้อผลสมอพิเภก เปลือกชะลูด อบเชยเทศ แก่นจันทน์แดง หรือแก่นลักจั่นที่มีราลง แก่นแสมสาร แก่นแสมทะเล กฤษณา หนักสิ่งละ 1 กรัม บำรุงโลหิต

ชนิดผง

รับ ประทานครั้งละ 1 กรัม ละลายน้ำกระสายยา ควรดื่มขณะยังอุ่นอยู่ วันละ 2 ครั้ง ก่อนอาหาร เช้าและเย็น

น้ำกระสายยาที่ใช้

- ใช้น้ำต้มดอกคำไทย หรือดอกคำฝอย เป็นน้ำกระสายยา - ถ้าหาน้ำกระสายไม่ได้ให้ใช้น้ำต้มสุกที่ยังอุ่นอยู่แทน ชนิดแคปซูลและชนิดเม็ด

รับประทานครั้งละ 1 กรัม วันละ 2 ครั้ง ก่อนอาหาร เช้าและเย็น ห้ามใช้กับหญิงตั้งครรภ์ ผู้ที่มีไข้


เล่ม ๑๔๐
ราชกิจจานุเบกษา
๒ มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๖๖
ตอนพิเศษ ๑๓๐ ง

- ควรระวังการใช้ยากับผู้ป่วยที่แพ้ละอองเกสรดอกไม้ - ควรระวังการรับประทานร่วมกับยาในกลุ่มสารกันเลือดเป็นลิ่ม (anticoagulants) และ ยาต้านการจับตัวของเกล็ดเลือด (antiplatelets)

กลุ่มที่ 7 ยารักษากลุ่มอาการทางกล้ามเนื้อและกระดูก

(1) ยาเถาวัลย์เปรียง ยาแคปซูล (รพ.)

บัญชีรายการยาพื้นฐาน

สูตรตำรับ

ผงจากเถาของเถาวั ล ย์ เ ปรี ย ง [Solori scandens (Roxb.) Sirich. & Adem, [Derris scandens (Roxb.) Benth. (ชื่อพ้อง)] สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้

บรรเทาอาการปวดกล้ามเนื้อ ลดการอักเสบของกล้ามเนื้อ ขนาดและวิธีใช้

รับประทานครั้งละ 500 มิลลิกรัม – 1 กรัม วันละ 3 ครั้ง หลังอาหารทันที ข้อห้ามใช้

ห้ามใช้ในหญิงตั้งครรภ์

คำเตือน

อันตรกิริยา

ข้อควรระวัง

- ควรระวังการใช้กับผู้ป่วยโรคแผลเปื่อยเพปติก เนื่องจากเถาวัลย์เปรียงออกฤทธิ์ คล้ายยาแก้ป วดกลุ่มยาต้านการอักเสบที่ไ ม่ใช่ส เตียรอยด์ (Non – Steroidal Anti - Inflammatory Drugs : NSAIDs)

- อาจทำให้เกิดการระคายเคืองระบบทางเดินอาหาร อาการไม่พึงประสงค์

ปวดท้อง ท้องผูก ปัสสาวะบ่อย คอแห้ง ใจสั่น

39

(2) ยาแก้ลมแก้เส้น ยาผง

บัญชีรายการยาเฉพาะ

เงื่อนไขการใช้ยา ให้สั่งใช้ยาโดยแพทย์แผนไทย หรือแพทย์แผนไทยประยุกต์ หรือผู้ที่ได้รับมอบหมายจาก ผู้อำนวยการของสถานพยาบาลนั้น ๆ โดยใช้องค์ความรู้การแพทย์แผนไทย สูตรตำรับ

ในยา 150 กรัม ประกอบด้วย

เมล็ดพริกไทย 80 กรัม ใบกัญชา 40 กรัม รากเจตมูลเพลิง 10 กรัม เหง้าขิง 8 กรัม เทียนข้าวเปลือก 6 กรัม เทียนดำ 4 กรัม เทียนขาว 2 กรัม สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้ แก้ลมในเส้น บรรเทาอาการปวดกล้ามเนื้อที่มีอาการมือเท้าชา ขนาดและวิธีใช้

รับประทานครั้งละ 1 - 4 กรัม วันละ 2 ครั้ง ก่อนอาหาร เช้าและเย็น น้ำกระสายยา

- น้ำผึ้งรวงหรือน้ำส้มซ่า 1 ช้อนชา (5 ซีซ)ี - ถ้าหาน้ำกระสายยาไม่ได้ ให้ใช้น้ำสุกครึ่งแก้ว (60 ซีซี) แทน ข้อแนะนำการใช้

- ควรจ่ายยาให้ผู้ป่วยโดยค่อยๆ ปรับเพิ่มขนาดยา - ควรใช้น ้ำผึ้งรวงหรือน้ำซ่าเป็นน้ำกระสายยา จะช่ว ยลดการเกิดอาการ ไม่พึงประสงค์จากการใช้ยา

ข้อห้ามใช้

ห้ามใช้ในหญิงตั้งครรภ์ หญิงให้นมบุตร ผู้ที่มีไข้ คำเตือน

ข้อควรระวัง

- ควรระวังการใช้ในผู้ป่วยโรคแผลเปื่อยเพปติกและกรดไหลย้อน เนื่องจากเป็นตำรับยา รสร้อน

- สำหรับผู้ป่วยเบาหวาน ควรใช้น้ำต้มสุกเป็นกระสาย อาการไม่พึงประสงค์ อาจทำให้เกิดอาการวิงเวียนศีรษะ งุนงง คอแห้ง แสบร้อนกลางอกได้ ข้อมูลเพิ่มเติม

ลมในเส้น เป็น ลมที่พัดประจำอยู่ ตามเส้ นต่า ง ๆ ในร่างกาย เช่น ลมจันทกระลา พัดอยู่ในเส้นอิทา ลมสูญทกลา พัดอยู่ในเส้นปิงคลา เมื่อลมเหล่านี้ผิดปกติจะทำใ ห้ ผู ้ ป ่ ว ยมี อ าการปวดหรื อ ชาตามแนวเส้ น ที ่ ล มนั ้ น พั ด ประจำหรื อ บริ เ วณใกล้ เ คียง เป็นต้น

(3) ยาแก้ลมอัมพฤกษ์ ยาผง (รพ.)

บัญชีรายการยาเฉพาะ

เงื่อนไขการใช้ยา ให้สั่งใช้ยาโดยแพทย์แผนไทย หรือแพทย์แผนไทยประยุกต์ หรือผู้ที่ได้รับมอบหมายจาก ผู้อำนวยการของสถานพยาบาลนั้น ๆ โดยใช้องค์ความรู้การแพทย์แผนไทย สูตรตำรับ

ในผงยา 70 กรัม ประกอบด้วย

1. เหง้าไพล เหง้าขมิ้นอ้อย เหง้าข่า หัวกระเทียม รากเจตมูลเพลิงแดง พริกไทยล่อน ลูกจันทน์ ดอกจันทน์ การบูร หนักสิ่งละ 5 กรัม 2. ผั ก เสี ้ ย นผี (ทั ้ ง ต้ น ) เปลื อ กต้ น ทองหลาง เปลื อ กต้ น กุ ่ ม บก เปลื อ กต้ น กุ ่ ม น้ ำ เกลือสินเธาว์ หนักสิ่งละ 5 กรัม


เล่ม ๑๔๐
ราชกิจจานุเบกษา
๒ มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๖๖
ตอนพิเศษ ๑๓๐ ง

สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้ บรรเทาอาการปวดตามเส้นเอ็น กล้ามเนื้อ มือ เท้า ตึงหรือชา ขนาดและวิธีใช้

รับประทานครั้งละ 1 กรัม ชงน้ำร้อนดื่มประมาณ 120 - 200 มิลลิลิตร ดื่มขณะที่ยังอุ่นอยู่ วันละ 3 ครั้ง ก่อนอาหาร เช้า กลางวัน เย็น ข้อห้ามใช้

ห้ามใช้กับหญิงตั้งครรภ์ ผู้ที่มีไข้ และเด็ก คำเตือน

40

ข้อควรระวัง

- ควรระวังการใช้ยาอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะอย่างยิ่งในผู้ป่วยที่มีความผิดปกติของตับ ไต เนื่องจากอาจเกิดการสะสมของการบูรและเกิดพิษได้ - ควรระมัดระวังการใช้อย่างต่อเนื่อง ในผู้ป่วยที่จำกัดการใช้เกลือ อาการไม่พึงประสงค์ แสบร้อนยอดอก

ข้อมูลเพิม่ เติม

(4) ยาไพล ยาครีม

บัญชีรายการยาพื้นฐาน

สูตรตำรับ

ยาที ่ ม ี ป ริ ม าณน้ ำ มั น หอมระเหยง่ า ยจากเหง้ า ไพล [Zingiber montanum (Koenig) Link ex Dietr.] ร้อยละ 14 โดยปริมาตรต่อน้ำหนัก (v/w) สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้

บรรเทาอาการบวม ฟกช้ำ เคล็ดยอก

ขนาดและวิธีใช้

ทาและถูเบา ๆ บริเวณที่มีอาการวันละ 2 - 3 ครั้ง ข้อห้ามใช้

- ห้ามทาบริเวณขอบตาและเนื้อเยื่ออ่อน

- ห้ามทาบริเวณผิวหนังที่มีบาดแผลหรือมีแผลเปิด คำเตือน

อันตรกิริยา

ข้อควรระวัง

อาการไม่พึงประสงค์

(5) ยากษัยเส้น ยาลูกกลอน (รพ.)

บัญชีรายการยาเฉพาะ

เงื่อนไขการใช้ยา ให้ส ั่งใช้ย าโดยแพทย์แผนไทย แพทย์แผนไทยประยุกต์ หรือผู้ประกอบวิช าชีพเวชกรรมที่ ผู้อำนวยการหรือหัวหน้าสถานพยาบาลมอบหมาย

สูตรตำรับ

ในผงยา 236 กรัม ประกอบด้วย

1. ดอกดีปลี หนัก 40 กรัม เหง้าขิง หนัก 20 กรัม รากช้าพลู หนัก 24 กรัม เถาสะค้าน หนัก 12 กรัม รากเจตมูลเพลิงแดง หนัก 8 กรัม 2. เถาโคคลาน กำลังวัวเถลิง เถาวัลย์เปรียง เถาพริกไทย เถาม้ากระทืบโรง หัวกระชาย แก่นแสมสาร เหง้าไพล หนักสิ่งละ 10 กรัม

3. การบูร หนัก 6 กรัม ลูกจันทน์ ดอกกานพลู เหง้าว่านน้ำ เหง้ากระทือ ลูกกระวาน พริกไทยล่อน รากชะเอมเทศ เปลือกอบเชยเทศ หนักสิ่งละ 4 กรัม 4. ดอกจัน ทน์ โกฐน้ำเต้า ดอกมะลิ ดอกพิกุล ดอกบุนนาค ดอกสารภี เกสรบัวหลวง หนักสิ่งละ 2 กรัม

สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้ บรรเทาอาการปวดหลัง ปวดเอว ปวดเมื่อยตามร่างกาย ขนาดและวิธีใช้

รับประทานครั้งละ 750 มิลลิกรัม – 1 กรัม วันละ 4 ครั้ง ก่อนอาหาร เช้า กลางวัน เย็น และก่อนนอน

ข้อห้ามใช้

ห้ามใช้กับหญิงตั้งครรภ์ หญิงให้นมบุตร และเด็ก คำเตือน

ข้อควรระวัง

- ควรระวังการใช้ยาในผู้ป่วยที่แพ้ละอองเกสรดอกไม้ - ควรระวังการรับประทานร่วมกับยาในกลุ่มสารกันเลือดเป็นลิ่ ม (anticoagulants) และ ยาต้านการจับตัวของเกล็ดเลือด (antiplatelets) - ควรระวังการใช้ยาอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะอย่างยิ่งในผู้ป่วยที่มีความผิดปกติของตับ ไต เนื่องจากอาจเกิดการสะสมของการบูรและเกิดพิษได้ อาการไม่พึงประสงค์ แสบร้อนยอดอก

41

ข้อมูลเพิ่มเติม

(6) ยาขี้ผึ้งไพลสูตรตำรับที่ 1 ยาขี้ผึ้ง (รพ.) บัญชีรายการยาพื้นฐาน

สูตรตำรับ

ในยา 100 กรัม ประกอบด้วยตัวยาสำคัญ

น้ ำ มั น ไพล 30 กรั ม ที ่ ไ ด้ จ ากการทอดไพลกั บ น้ ำ มั น พื ช ในสั ด ส่ ว นน้ ำ หนั ก 2 ต่ อ 1 น้ำมันระกำ 10 กรัม

สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้ บรรเทาอาการปวดเมื่อย ขนาดและวิธีใช้

ทาและถูเบา ๆ บริเวณที่มีอาการวันละ 2 - 3 ครั้ง ข้อห้ามใช้

- ห้ามทายานี้บริเวณขอบตาและเนื้อเยื่ออ่อน - ห้ามทายานี้บริเวณผิวหนังที่มีบาดแผลหรือมีแผลเปิด คำเตือน

ข้อควรระวัง

อาการไม่พึงประสงค์ ข้อมูลเพิ่มเติม


เล่ม ๑๔๐
ราชกิจจานุเบกษา
๒ มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๖๖
ตอนพิเศษ ๑๓๐ ง

(7) ยาขี้ผึ้งไพลสูตรตำรับที่ 2 ยาขี้ผึ้ง (รพ.) บัญชีรายการยาพื้นฐาน

สูตรตำรับ

ยา 100 กรัม ประกอบด้วยตัวยาสำคัญ

น้ำมันไพลจากการกลั่น 14 กรัม น้ำมันระกำ 10 กรัม สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้ บรรเทาอาการปวดเมื่อย ขนาดและวิธีใช้

ทาและถูเบา ๆ บริเวณที่มีอาการวันละ 2 - 3 ครั้ง ข้อห้ามใช้

- ห้ามทายานี้บริเวณขอบตาและเนื้อเยื่ออ่อน - ห้ามทายานี้บริเวณผิวหนังที่มีบาดแผลหรือมีแผลเปิด คำเตือน

ข้อควรระวัง

อาการไม่พึงประสงค์ ข้อมูลเพิ่มเติม

(8) ยาทำลายพระสุเมรุ ยาแคปซูล ยาผง

บัญชีรายการยาเฉพาะ

เงื่อนไขการใช้ยา ให้ส ั่งใช้ย าโดยแพทย์แผนไทย หรือแพทย์แผนไทยประยุกต์ หรือผู้ที่ได้รับมอบหมายจาก ผู้อำนวยการของสถานพยาบาลนั้น ๆ โดยใช้องค์ความรู้การแพทย์แผนไทย สูตรตำรับ

ในยา 714 กรัม ประกอบด้วย

เมล็ดพริกไทยล่อน 462 กรัม ต้นหัสคุณเทศ 21 กรัม การบูร 21 กรัม เนื้อลูกสมอเทศ 20 กรัม เนื้อลูกสมอไทย 19 กรัม หัวบุกรอ 18 กรัม รากเจตมูล เพลิง 17 กรัม กัญชา 16 กรั ม เหง้ า ขิ ง แห้ ง 15 กรั ม เที ย นข้ า วเปลื อ ก 14 กรั ม เที ย นตาตั ๊ ก แตน 13 กรั ม เทียนขาว 12 กรัม เทียนแดง 11 กรัม เทียนดำ 10 กรัม โกฐเขมา 9 กรัม โกฐสอ 8 กรัม เหง้าว่านน้ำ 7 กรัม เกลือสินเธาว์ 6 กรัม ดอกดีปลี 5 กรัม ดอกกานพลู 4 กรัม ผลกระวาน 3 กรัม ดอกจันทน์ 2 กรัม ลูกจันทน์ 1 กรัม สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้ แก้ลมเปลี่ยวดำ เป็นยาเสริมเพื่อฟื้นฟูอาการกล้ามเนื้ออ่อนแรงจากโรคลมอัมพฤกษ์ อัมพาต ขนาดและวิธีใช้

รับประทานครั้งละ 2 กรัม วันละ 2 ครั้ง ก่อนอาหาร เช้าและเย็น น้ำกระสายยา

- น้ำอ้อยแดง น้ำนมโค ปริมาณครึ่งแก้ว (125 มิลลิลิตร) - ถ้าหาน้ำกระสายยาไม่ได้ ให้ใช้น้ำต้มสุกแทน 42

ข้อห้ามใช้

คำเตือน

ข้อควรระวัง

ห้ามใช้ในหญิงตั้งครรภ์ หญิงให้นมบุตร ผู้ที่มีไข้ และผู้ที่มีอายุต่ำกว่า 16 ปี - ควรระวังการใช้ในผู้ป่วยโรคความดันเลือดสูง (กรณีที่ไม่สามารถควบคุมความดันเลือดได้) โรคหัว ใจเต้นผิดจังหวะ (กรณีที่ไม่ส ามารถควบคุมอาการได้) โรคแผลเปื่อยเพปติก โรคกระเพาะอาหารและโรคกรดไหลย้อน เนื่องจากเป็นตำรับยารสร้อน - ควรระวังการใช้ยานี้ในผู้ป่วยสูงอายุ

- ควรระวังการรับประทานร่วมกับยาในกลุ่มสารกันเลือดเป็นลิ่ม (anticoagulants) และ ยาต้านการแข็งตัวของเลือด (antiplatelets) - ควรระวั ง การใช้ ร ่ ว มกั บ phenytoin, propranolol, theophylline และ rifampicin เนื่องจากตํารับนี้มีพริกไทยในปริมาณสูง

อาการไม่พึงประสงค์ เวียนศีรษะ แสบร้อนกลางอก ปากแห้ง ง่วงนอน คลื่นไส้ ข้อมูลเพิม่ เติม

1. สูตรตำรับจากคัมภีร์แพทย์ไทยแผนโบราณ ขุนโสภิตบรรณลักษณ์ เล่ม 2 2. ลมเปลี่ยวดำ เป็นโรคลมชนิดหนึ่ง เกิดจากการกระทบกับความเย็นมากจนเป็นตะคริว ผู้ป่วยมี อาการกล้ามเนื้อเกร็งอย่างรุนแรง กระตุก ทำให้เจ็บปวดบริเวณที่เป็นมาก มักแก้โดยการนวด จุดบริเวณตาตุ่มด้านในหรืออาจรักษาด้วยยาสังขวิไชยหรือยาทำลาย พระสุเมรุ (ข้อมูลจาก พจนานุกรมศัพท์แพทย์และเภสัชกรรมแผนไทย ฉบับราชบัณฑิตยสภา พ.ศ. 2559 หน้า 472)

(9) ยาธรณีสันฑะฆาต ยาแคปซูล ยาผง ยาเม็ด ยาลูกกลอน บัญชีรายการยาเฉพาะ

ยาแคปซูล (รพ.) ยาผง (รพ.)

เงื่อนไขการใช้ยา ให้ส ั่งใช้ย าโดยแพทย์แผนไทย แพทย์แผนไทยประยุกต์ หรือผู้ประกอบวิช าชีพเวชกรรมที่ ผู้อำนวยการหรือหัวหน้าสถานพยาบาลมอบหมาย

สูตรตำรับ

ในผงยา 160 กรัม ประกอบด้วย

1. พริกไทยล่อน หนัก 96 กรัม

2. ยาดำสะตุ หนัก 20 กรัม


เล่ม ๑๔๐
ราชกิจจานุเบกษา
๒ มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๖๖
ตอนพิเศษ ๑๓๐ ง

3. เนื้อผลสมอไทย มหาหิงคุ์ การบูร หนักสิ่งละ 6 กรัม 4. รงทอง (ประสะ) หนัก 4 กรัม

5. ผักแพวแดง (ทั้งต้น) เนื้อผลมะขามป้อม หนักสิ่งละ 2 กรัม 6. ลูกจันทน์ ดอกจันทน์ ลูกกระวาน ดอกกานพลู เทียนดำ เทียนขาว หัวดองดึง หัวบุก หัวกลอย หัวกระดาดขาว หัวกระดาดแดง ลูกเร่ว เหง้าขิง รากชะเอมเทศ รากเจตมูลเพลิง แดง โกฐกระดูก โกฐเขมา โกฐน้ำเต้า หนักสิ่งละ 1 กรัม สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้ แก้กษัยเส้น

ขนาดและวิธีใช้

ชนิดผง

รับประทานครั้งละ 500 มิลลิกรัม - 1 กรัม ละลายน้ำต้มสุกที่ยังอุ่นอยู่ หรือผสมน้ำผึ้ง ปั้นเป็นลูกกลอน วันละ 1 ครั้ง ก่อนอาหาร เช้าหรือก่อนนอน ชนิดแคปซูล ชนิดเม็ด และชนิดลูกกลอน

รับประทานครั้งละ 500 มิลลิกรัม - 1 กรัม วันละ 1 ครั้ง ก่อนอาหาร เช้าหรือก่อนนอน ข้อห้ามใช้

ห้ามใช้ในหญิงตั้งครรภ์ ผู้ที่มีไข้ และเด็ก คำเตือน

ข้อควรระวัง

- ควรระวังการรับประทานร่วมกับยาในกลุ่มสารกันเลือดเป็นลิ่ม (anticoagulants) และ ยาต้านการจับตัวของเกล็ดเลือด (antiplatelets) 43

- ควรระวังการใช้ยาอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะอย่างยิ่งในผู้ป่วยที่มีความผิดปกติของตับ ไต เนื่องจากอาจเกิดการสะสมของการบูรและเกิดพิษได้ - ควรระวั ง การใช้ ย านี ้ ร่ ว มกั บ ยา phenytoin, propranolol, theophylline และ rifampicin เนื่องจากตํารับนี้มีพริกไทยในปริมาณสูง - ควรระวังการใช้ในผู้สูงอายุ

อาการไม่พึงประสงค์ ข้อมูลเพิม่ เติม

(10) ยาน้ำมันไพล ยาน้ำมัน (รพ.)

บัญชีรายการยาพื้นฐาน

สูตรตำรับ

ยาที ่ มี สารสกัดน้ ำมั นไพล [Zingiber montanum (Koenig) Link ex Dietr.] ที ่ ไ ด้ จ าก การทอด (hot oil extract) ไม่น้อยกว่าร้อยละ 90 ในตำรับ สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้ บรรเทาอาการบวม ฟกช้ำ เคล็ดยอก ขนาดและวิธีใช้

ทาและถูเบา ๆ บริเวณที่มีอาการวันละ 2 - 3 ครั้ง ข้อห้ามใช้

- ห้ามทาบริเวณขอบตาและเนื้อเยื่ออ่อน

- ห้ามทาบริเวณผิวหนังที่มีบาดแผลหรือมีแผลเปิด คำเตือน

อันตรกิริยา

ข้อควรระวัง

อาการไม่พึงประสงค์ (11) ยาน้ำมันกัญชาทั้งห้า ยาหยดในช่องปาก หรือ บัญชีรายการยาพื้นฐาน

เยื่อบุในช่องปาก (Oromucosal drops)

สูตรตำรับ

ในน้ำมัน 5 มิลลิลิตร ได้จากการเคี่ยวราก ลำต้นรวมกิ่งก้าน ใบ และช่อดอกรวมเมล็ด ของกัญชาอย่างละ 312.5 มิลลิกรัม ในน้ำมันมะพร้าว ซึ่งมี Delta-9-Tetrahydrocannabinol (THC) 0.1-0.4 มิลลิกรัม/มิลลิลิตร และ Cannabidiol (CBD) น้อยกว่า 0.04 มิลลิกรัม/มิลลิลิตร สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้ ใช้เสริมการรักษาในผู้ป่วยที่มีอาการปวดกล้ามเนื้อและข้อ ที่ใช้ยามาตรฐานแล้ว ไม่ได้ผล

ขนาดและวิธีใช้

หยดใต้ลิ้น เริ่มต้นครั้งละ 2 หยด วันละ 2 ครั้ง ก่อนอาหารเช้า และ เย็น หรือตามแพทย์สั่ง

สามารถปรับขนาดยาเพิ่มได้ครั้งละ 1-2 หยด บริหารยาได้วันละ 3-4 ครั้ง ห่างกันทุก 6-8 ชั่วโมง โดยปรับขนาดยาเพิ่มได้ทุก 3-7 วัน ภายใต้คำแนะนำ ของแพทย์จนเห็นผลการรักษาแต่ไม่เกิดผลข้างเคียงจากการใช้ยา ไม่แนะนำให้ใช้ THC เกิน 20 มิลลิกรัมต่อวัน ข้อห้ามใช้

- ผูท้ ี่มีประวัติแพ้กัญชา หรือน้ำมันมะพร้าว - ผู้ป่วยที่มีประวัติความผิดปกติทางจิตเวช - ผู้ป่วยโรคหัวใจและหลอดเลือดขั้นรุนแรง หรือไม่สามารถคุมอาการได้ - ผู้ที่ใช้ยาละลายลิ่มเลือดวาร์ฟาริน

- หญิงตั้งครรภ์ หญิงให้นมบุตร

- ผู้ที่มีอายุต่ำกว่า 16 ปี (ผู้ที่อยู่ในช่วงปฐมวัย คำเตือน

- หากผู้ป่วยมีอาการสับสน กระวนกระวาย วิตกกังวล ประสานหลอน 44


เล่ม ๑๔๐
ราชกิจจานุเบกษา
๒ มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๖๖
ตอนพิเศษ ๑๓๐ ง

หรือมีอาการผิดปกติทางจิตเวช ควรหยุดใช้ยาทันที และติดตามอาการอย่างใกล้ชิด จนกว่า อาการจะหายไป

- ยานี้อาจทำให้เกิดอาการปากแห้ง คอแห้งได้ในช่วงสัปดาห์แรกของการใช้ยา แนะนำหลังใช้ยาประมาณ 10 นาที สามารถดื่มน้ำตามได้ อันตรกริยา

- ควรระวังการใช้ยานี้ร่วมกับยาที่เป็น substrates, enzyme inducers หรือ enzyme inhibitors ของ CYP2C9, CYP2C19, CYP3A4, CYP2D6, CYP1A - สำหรับยาที่มีโอกาสพบการใช้ร่วมกับกัญชา และมีผลเสริมฤทธิ์กัน อาจเพิ่มโอกาสเกิดผลข้างเคียงจากยา เช่น

ยากันชัก เช่น phenobarbital, phenytoin, topiramate ยาต้านไวรัสยากลุ่ม protease inhibitors เช่น indinavir, nelfinavir, saquinavir, ยาต้านไวรัสที่เป็น CYP3A4 inhibitors เช่น indinavir, ritonavir, saquinavir ยาที่มีผลกดระบบประสาทส่วนกลาง เช่น ยาแก้ปวดมอร์ฟีน ยานอนหลับ ข้อควรระวัง

- ระวังการใช้ยาในผู้ที่มีความผิดปกติของตับและไต - ระวังการใช้ยาในผู้ที่ใช้ยากล่อมประสาท หรือยาที่ออกฤทธิ์ทางจิตอื่นๆ - ระวังการใช้ยาในผู้ที่ทำงานขับขี่ ยานพาหนะ หรือเกี่ยวกับเครื่องจักรกล หรือทำงานที่เสี่ยงอันตราย เพราะยานี้อาจทำให้ง่วงซึม - ระวังการใช้ยาในผู้ป่วยที่มีประวัติของการใช้สารเสพติด รวมถึงนิโคติน หรือเป็นผู้ดื่มสุราอย่างหนัก

อาการไม่พึงประสงค์ ปากแห้ง คอแห้ง วิงเวียนศีรษะ ง่วงซึม ใจเต้นเร็ว คลื่นไส้ ข้อมูลเพิม่ เติม

ชื่อยาเดิมตามประกาศคณะกรรมการพัฒนาระบบยาแห่งชาติ เรื่อง บัญชียาหลักแห่งชาติด้านสมุนไพร พ.ศ. 2564 คือ ยาน้ำมันกัญชาที่ผลิต จากราก ลำต้น กิ่ง ก้าน ใบ ดอก และเมล็ด ซึ่งเป็นยาในบัญชี 3 ตามโครงการพิเศษ ของโรงพยาบาลเจ้าพระยาอภัยภูเบศรฯ ต่อมา

คณะกรรมการพัฒนาระบบยาแห่งชาติเห็นชอบให้ปรับจากบัญชี 3 เป็น บัญชี 1.1 (บัญชีรายการยาพื้นฐาน) เนื่องจากยามีประสิทธิผล มีความปลอดภัย เป็นรายการยาที่ผู้ประกอบวิชาชีพสั่งใช้ได้โดยทั่วไป โดยให้ปรับแก้ไขชื่อยาเป็น ยาน้ำมันกัญชาทั้งห้าเพื่อให้สะดวกต่อการจดจำ

(12) ยาน้ำมันสารสกัดกัญชาที่มี delta-9-tetrahydrocannabinol (THC) และ บัญชีรายการยาเฉพาะ

cannabidiol (CBD) ในอัตราส่วน 1:1

ยาหยดในช่องปาก หรือ เยื่อบุในช่องปาก (Oromucosal drops) เงื่อนไขการใช้ยา ให้สั่งใช้ยาโดยผู้ประกอบวิชาชีพเวชกรรมแผนปัจจุบันที่ผ่านการอบรมหลักสูตรการใช้กัญชาทางการแพทย์ที่ กระทรวงสาธารณสุขรับรอง

สูตรตำรับ

สารสกัดจากกัญชา (Cannabis sativa L.) ที่มีสารสำคัญ Delta-9- Tetrahydrocannabinol (THC) 27 มิ ลลิ กรั ม/มิ ลลิ ล ิ ตร และ Cannabidiol (CBD) 25 มิลลิกรัม/มิลลิลิตร

สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้ ใช้ ร ั ก ษาเสริ ม ในโรคภาวะปลอกประสาทเสื ่ อ มแข็ ง (Multiple Sclerosis) ในระยะ Progressive ที่มีภาวะกล้ามเนื้อหดเกร็ง (Spasticity) ขนาดและวิธีใช้

หยดบนเยื่อบุใต้ลิ้นครั้งละ 1 หยด (THC 1 มิลลิกรัม และ CBD 1 มิลลิกรัม) ก่อนนอน หากเวลาผ่านไป 15 นาที แล้วไม่ได้ผล อาจปรับเพิ่มขนาดยาโดยหยดเพิ่มอีก 1 หยด 45

หากใช้มากกว่า 2 หยดต่อวัน แบ่งให้ 2 เวลา เช้า และ ก่อนนอน โดยไม่ควรใช้ เ กิ น 30 หยดต่อวัน (THC 30 มิลลิกรัม และ CBD 30 มิลลิกรัม) ข้อห้ามใช้

- ผู้ที่เคยแพ้กัญชา

- ผู้ที่มีประวัติความผิดปกติทางจิตเวช หรือคนในครอบครัวมีประวัติเป็นโรคจิตเวช - ผู้ป่วยโรคหัวใจและหลอดเลือดที่ไม่สามารถคุมอาการได้ - ผู้ที่มีอายุต่ำกว่า 16 ปี (ผู้ที่อยู่ในช่วงปฐมวัย) คำเตือน


เล่ม ๑๔๐
ราชกิจจานุเบกษา
๒ มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๖๖
ตอนพิเศษ ๑๓๐ ง

- หากผู้ป่วยมีอาการสับสน เห็นภาพหลอน มีความคิดฆ่าตัวตาย หรืออาการทางจิตอื่น ๆ ควรหยุดยาทันทีและติดตามอาการอย่างใกล้ชิดจนกว่าอาการจะหายไป - ยานี้อาจทำให้เกิดอาการวิงเวียนศีรษะเล็กน้อยหรือปานกลาง ซึ่งมักเกิดขึ้นในช่วง 2 – 3 สัปดาห์แรกของการรักษา

อันตรกริยา

- ควรระวังการใช้ยานี้ร่วมกับยาที่เป็น substrates, enzyme inducers หรือ enzyme inhibitors ของ CYP3A4, CYP2C19, CYP2C9, CYP1A2, P-glycoprotein, BCRP และ MRP1

- ยาอาจลดประสิทธิภาพของยาคุมกำเนิดได้

- ยานี้อาจเสริมผลของยาที่มีฤทธิ์คลายกล้ามเนื้อ เช่น baclofen, benzodiazepines เนื่องจากจะเพิ่มความเสี่ยงต่อการหกล้มมากขึ้น ข้อควรระวัง

- ระมัดระวังการใช้ยาในผู้ป่วยที่มีประวัติชัก หรือมีภาวะชักกลับเป็นซ้ำ - ระวังการใช้ยานี้ในผู้ที่มีความผิดปกติของตับและไต - ระมัดระวังการใช้ยาในหญิงตั้งครรภ์ หรือวางแผนตั้งครรภ์ หญิงให้นมบุตร อาการไม่พึงประสงค์ เวียนศีรษะ คลื่นไส้ อาเจียน สับสน อ่อนเพลีย ง่วงซึม ปากแห้ง ท้องเสีย

(13) ยาประคบ ยาประคบสมุนไพรสด (รพ.) ยาประคบสมุนไพรแห้ง (รพ.) บัญชีรายการยาพื้นฐาน

สูตรตำรับ

ในยา 130 กรัม ประกอบด้วย

1. เหง้าไพล 50 กรัม ใบมะขาม 30 กรัม ผิว มะกรูด 20 กรัม เหง้าขมิ้นชัน 10 กรัม ตะไคร้ (ลำต้น) 10 กรัม ใบส้มป่อย 10 กรัม 2. เกลือเม็ด 1 ช้อนโต๊ะ การบูร 2 ช้อนโต๊ะ สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้ ประคบเพื่อลดอาการปวด ช่วยคลายกล้ามเนื้อ เอ็น และข้อ ขนาดและวิธีใช้

นำยาประคบไปนึ่ง แล้วใช้ประคบ ขณะยังอุ่น วันละ 1 - 2 ครั้ง ลูกประคบ 1 ลูกสามารถใช้ได้ 3 - 4 ครั้ง โดยหลังจากใช้แล้วผึ่งให้แห้ง ก่อนนำไปแช่ตู้เย็น ข้อห้ามใช้

- ห้ามประคบบริเวณที่มีบาดแผล

- ห้ามประคบเมื่อเกิดการอักเสบเฉียบพลัน เช่น ข้อเท้าแพลง หรือมีอาการอักเสบ บวม แดง ร้อน ในช่วง 24 ชั่วโมงแรก เนื่องจากจะทำให้มีอาการอักเสบบวมมากขึ้น และอาจมี เลือดออกมากตามมาได้ โดยควรประคบหลังเกิดอาการ 24 ชั่วโมง คำเตือน

ข้อควรระวัง

- ไม่ควรใช้ลูกประคบที่ร้อนเกินไป โดยเฉพาะบริเวณผิวหนังที่เคยเป็นแผลมาก่อนหรือ บริเวณที่มีกระดูกยื่น และต้องระวังเป็นพิเ ศษในผู้ป่วยโรคเบาหวาน อัมพาต เด็ก และ ผู้สูงอายุ เพราะมักมีความรู้สึกในการรับรู้และตอบสนองช้า อาจทำให้ผิวหนังไหม้พองได้ง่าย - หลังจากประคบสมุนไพรเสร็จใหม่ ๆ ไม่ควรอาบน้ำทันที เพราะเป็นการล้างตัวยาจาก ผิวหนัง และร่างกายยังไม่สามารถปรับตัวได้ทัน (จากร้อนเป็นเย็นทันทีทันใด) อาจทำให้ เป็นไข้ได้

46

- ควรระวังการใช้กับผู้ที่แพ้ส่วนประกอบของยาประคบ อาการไม่พึงประสงค์ ข้อมูลเพิม่ เติม

(14) ยาผสมเถาวัลย์เปรียงสูตรตำรับที่ 1 ยาลูกกลอน (รพ.) บัญชีรายการยาเฉพาะ

เงื่อนไขการใช้ยา ให้ส ั่งใช้ยาโดย แพทย์แผนไทย แพทย์แผนไทยประยุกต์ หรือผู้ประกอบวิช าชีพเวชกรรมที่ ผูอ้ ำนวยการหรือหัวหน้าสถานพยาบาลมอบหมาย สูตรตำรับ

ในผงยา 100 กรั ม ประกอบด้ ว ย เถาวั ล ย์ เ ปรี ย ง แก่ น ดู ก หิ น (มะดู ก ) แก่ น ดู ก ใส (ขันทองพยาบาท) เหง้าไพล หนักสิ่งละ 25 กรัม สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้ บรรเทาอาการปวดเมื่อยตามร่างกาย ขนาดและวิธีใช้

รับประทานครั้ง 900 มิลลิกรัม – 1.5 กรัม วันละ 3 ครั้ง เช้า กลางวัน เย็น หลังอาหารทันที ข้อห้ามใช้

ห้ามใช้ในหญิงตั้งครรภ์

คำเตือน

ข้อควรระวัง


เล่ม ๑๔๐
ราชกิจจานุเบกษา
๒ มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๖๖
ตอนพิเศษ ๑๓๐ ง

- ควรระวังการใช้ในผู้ป่วยที่เป็นแผลในกระเพาะอาหารเนื่องจากเถาวัลย์เปรียงมีกลไก ออกฤทธิ ์ เ ช่ น เดี ย วกั บ ยาแก้ ป วดในกลุ ่ ม ยาต้ า นการอั ก เสบที ่ ไ ม่ ใ ช่ ส เตี ย รอยด์ (Non-steroidal Anti-Inflammatory Drugs: NSAIDs) - การใช้ยานี้อาจทำให้เกิดการระคายเคืองของระบบทางเดินอาหาร อาการไม่พึงประสงค์ ปวดท้อง ท้องผูก ปัสสาวะบ่อย คอแห้ง ใจสั่น ข้อมูลเพิ่มเติม

(15) ยาผสมเถาวัลย์เปรียงสูตรตำรับที่ 2 ยาลูกกลอน (รพ.) บัญชีรายการยาเฉพาะ

เงื่อนไขการใช้ยา ให้ส ั่งใช้ยาโดย แพทย์แผนไทย แพทย์แผนไทยประยุกต์ หรือผู้ประกอบวิช าชีพเวชกรรมที่ ผู้อำนวยการหรือหัวหน้าสถานพยาบาลมอบหมาย

สูตรตำรับ

ในผงยา 100 กรัม ประกอบด้ว ย เหง้าไพล หนัก 40 กรัม เถาวัลย์เปรียง แก่นดูกหิ น (มะดูก) แก่นดูกใส (ขันทองพยาบาท) หนักสิ่งละ 20 กรัม สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้ บรรเทาอาการปวดเมื่อยตามร่างกาย ขนาดและวิธีใช้

รับประทานครั้ง 900 มิลลิกรัม – 1.5 กรัม วันละ 3 ครั้ง เช้า กลางวัน เย็น หลังอาหารทันที ข้อห้ามใช้

ห้ามใช้ในหญิงตั้งครรภ์

คำเตือน

ข้อควรระวัง

- ควรระวังการใช้ในผู้ป่วยที่เป็นแผลในกระเพาะอาหารเนื่องจากเถาวัลย์เปรียงมีกลไก ออกฤทธิ ์ เ ช่ น เดี ย วกั บ ยาแก้ ป วดในกลุ ่ ม ยาต้ า นการอั ก เสบที ่ ไ ม่ ใ ช่ ส เตี ย รอยด์ (Non-steroidal Anti-Inflammatory Drugs: NSAIDs) - การใช้ยานี้อาจทำให้เกิดการระคายเคืองของระบบทางเดินอาหาร อาการไม่พึงประสงค์ ปวดท้อง ท้องผูก ปัสสาวะบ่อย คอแห้ง ใจสั่น ข้อมูลเพิ่มเติม

(16) ยาผสมโคคลานสูตรตำรับที่ 1 ยาชง (รพ.)

บัญชีรายการยาพื้นฐาน

สูตรตำรับ

ในผงยา 100 กรัม ประกอบด้วย เถาโคคลาน โด่ไม่รู้ล้ม ผลมะตูมอ่อน ทองพันชั่ง (ทั้งต้น) หนักสิ่งละ 25 กรัม

สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้ บรรเทาอาการปวดเมื่อยตามร่างกาย ขนาดและวิธีใช้

รั บ ประทานครั ้ง ละ 1 กรั ม ชงน้ ำ ร้ อ นประมาณ 120 - 200 มิ ล ลิ ล ิ ต ร วั น ละ 3 ครั้ง ก่อนอาหาร เช้า กลางวัน เย็น

47

ข้อห้ามใช้

คำเตือน

ข้อควรระวัง

อาการไม่พึงประสงค์

ข้อมูลเพิ่มเติม

โคคลานในที่นี้ คือ โพคาน ซึ่งเป็นสมุนไพรที่มีชื่อพฤกษศาสตร์ว่า Mallotus repandus (Willd.) Müll. Arg. วงศ์ Euphorbiaceae

(17) ยาผสมโคคลานสูตรตำรับที่ 2 ยาต้ม (รพ.)

บัญชีรายการยาพื้นฐาน

สูตรตำรับ

ในยา 105 กรัม ประกอบด้ว ย เถาโคคลาน หนัก 50 กรัม โด่ไม่รู้ล ้ ม ผลมะตูม อ่ อ น ส่วนเหนือดินทองพันชั่ง หนักสิ่งละ 15 กรัม สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้ บรรเทาอาการปวดเมื่อยตามร่างกาย ขนาดและวิธีใช้

นำตัว ยาทั้งหมดมาเติมให้น้ำท่ว มตัว ยา ต้มน้ำเคี่ยว 3 ส่ว นเหลือ 1 ส่ว น ดื่มครั้งละ 120 - 200 มิลลิลิตร วันละ 3 ครั้ง ก่อนอาหาร เช้า กลางวัน เย็น ข้อห้ามใช้

คำเตือน

ข้อควรระวัง

อาการไม่พึงประสงค์ ข้อมูลเพิ่มเติม

โคคลานในที่นี้ คือ โพคาน ซึ่งเป็นสมุนไพรที่มีชื่อพฤกษศาสตร์ว่า Mallotus repandus (Willd.) Müll. Arg. วงศ์ Euphorbiaceae

(18) ยาผสมโคคลานสูตรตำรับที่ 3 ยาต้ม (รพ.)

บัญชีรายการยาพื้นฐาน

สูตรตำรับ

ในยา 100 กรั ม ประกอบด้ ว ย เถาโคคลาน เถาเอ็ น อ่ อ น แก่ น ฝางเสน เถาสะค้ า น หนักสิ่งละ 20 กรัม โด่ไม่รู้ล้ม ทองพันชั่ง (ทั้งต้น) หนักสิ่งละ 10 กรัม สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้ บรรเทาอาการปวดเมื่อยตามร่างกาย ขนาดและวิธีใช้


เล่ม ๑๔๐
ราชกิจจานุเบกษา
๒ มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๖๖
ตอนพิเศษ ๑๓๐ ง

นำตัว ยาทั้งหมดมาเติมให้น้ำท่ว มตัว ยา ต้มน้ำเคี่ยว 3 ส่ว นเหลือ 1 ส่ว น ดื่มครั้งละ 120 - 200 มิลลิลิตร วันละ 3 ครั้ง ก่อนอาหาร เช้า กลางวัน เย็น ข้อห้ามใช้

คำเตือน

ข้อควรระวัง

อาการไม่พึงประสงค์ ข้อมูลเพิ่มเติม

โคคลานในที่นี้ คือ โพคาน ซึ่งเป็นสมุนไพรที่มีชื่อพฤกษศาสตร์ว่า Mallotus repandus (Willd.) Müll. Arg. วงศ์ Euphorbiaceae

(19) ยาพริก ยาเจล ยาครีม (รพ.) ยาเจล (รพ.) ยาขี้ผึ้ง (รพ.) บัญชีรายการยาพื้นฐาน

สูตรตำรับ

ยาที่มีส ารสกัดเอทิล แอลกอฮอล์ (95 เปอร์เซ็นต์) จากผลพริกแห้ง [Capsicum annuum L., Capsicum frutescens L.] โดยควบคุมความแรงของสาร capsaicin ซึ ่ ง เป็ น สารที ่ ไ ด้จ ากการสกั ดผลพริ ก แห้ ง ในผลิ ต ภั ณ ฑ์ ส ำเร็จ รู ป ร้ อ ยละ 0.025 โดยน้ำหนัก (w/w)

สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้ บรรเทาอาการปวดข้อ ปวดกล้ามเนื้อ (musculoskeletal pain) ขนาดและวิธีใช้

ทาบริเวณที่ปวด 3 - 4 ครั้ง ต่อวัน

ข้อห้ามใช้

- ห้ามใช้ในผู้ป่วยที่แพ้ capsaicin

- ห้ามสัมผัสบริเวณตา

48

คำเตือน

อันตรกิริยา

- การใช้ร่วมกับยารักษาโรคหัวใจ กลุ่ม angiotensin-converting enzyme inhibitor (ACE inhibitor) อาจทำให้เกิดอาการไอเพิ่มขึ้น - อาจเพิ่มการดูดซึมของยาโรคหอบหืด คือ theophylline ชนิดออกฤทธิ์เนิ่นนาน - ควรระวังเมื่อใช้ยาพริกร่วมกับยากลุ่มต่อไปนี้ Angiotensin converting enzyme inhibitors Anticoagulants

Antiplatelet agents

Barbiturates

Low molecular weight heparins

Theophylline

Thrombolytic agents

ข้อควรระวัง

ควรระวังการใช้ยาพริกบริเวณผิวที่บอบบางหรือบริเวณผิวหนังที่แตก เนื่องจากทำให้ เกิดอาการระคายเคือง

อาการไม่พึงประสงค์ ผิวหนังแดง ปวด และแสบร้อน

(20) ยาสเปรย์กระดูกไก่ดำ ยาน้ำสำหรับพ่นผิวหนัง บัญชีรายการยาพื้นฐาน

สูตรตำรับ

ในยาน้ ำ 100 มิ ล ลิ ล ิ ต ร ประกอบด้ ว ยสารสกั ด เอทิ ล แอลกอฮอล์ (ร้ อ ยละ 95) ของ ใบกระดูกไก่ดำแห้ง 72 มิลลิลิตร (เทียบเท่ากับใบกระดูกไก่ดำแห้ง 28.8 กรัม), การบูร 3 กรัม, เกล็ดสะระแหน่ 1.5 กรัม, น้ำมันเปปเปอร์มิ้นท์ 0.2 มิลลิลิตร, เอทิลแอลกอฮอล์ (ร้อยละ 95) 12 มิลลิลิตร, น้ำมันเขียว 0.2 มิลลิลิตร สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้ แก้ปวดกล้ามเนื้อ แก้ฟกช้ำ แก้เคล็ดขัดยอกและการอักเสบของกล้ามเนื้อ ขนาดและวิธีใช้

กดพ่น 2 ที บริเวณที่ปวด วันละ 3 ครั้ง เช้า กลางวัน เย็น ข้อห้ามใช้

ห้ามใช้บริเวณดวงตา ผิวอ่อน และแผลเปิด

คำเตือน

อันตรกริยา

ข้อควรระวัง

อาการไม่พึงประสงค์ (21) ยาสหัศธารา ยาแคปซูล ยาผง ยาเม็ด ยาลูกกลอน บัญชีรายการยาเฉพาะ

ยาแคปซูล (รพ.) ยาลูกกลอน (รพ.)

เงื่อนไขการใช้ยา ให้สั่งใช้ยาโดย แพทย์แผนไทย แพทย์แผนไทยประยุกต์ หรือผู้ประกอบวิช าชีพเวชกรรมที่ ผู้อำนวยการหรือหัวหน้าสถานพยาบาลมอบหมาย

สูตรตำรับ

ในผงยา 1,000 กรัม ประกอบด้วย

1. พริ ก ไทยล่ อ น หนั ก 240 กรั ม รากเจตมู ล เพลิ ง แดง หนั ก 224 กรั ม ดอกดี ป ลี หนัก 96 กรัม หัศคุณเทศ หนัก 48 กรัม

2. เนื้อผลสมอไทย หนัก 104 กรัม รากตองแตก หนัก 80 กรัม 3. เหง้าว่านน้ำ หนัก 88 กรัม

4. การบูร หนัก 14 กรัม ดอกจันทน์ หนัก 13 กรัม เทียนแดง หนัก 11 กรัม ลูกจันทน์ หนั ก 12 กรั ม เที ย นตาตั ๊ ก แตน มหาหิ ง คุ ์ หนั ก สิ ่ ง ละ 10 กรั ม เที ย นสั ต ตบุ ษ ย์ 49


เล่ม ๑๔๐
ราชกิจจานุเบกษา
๒ มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๖๖
ตอนพิเศษ ๑๓๐ ง

หนัก 9 กรัม เทียนขาว รากจิงจ้อ หนักสิ่งละ 8 กรัม เทียนดำ หนัก 7 กรัม โกฐกักกรา หนัก 6 กรัม โกฐเขมา หนัก 5 กรัม โกฐก้านพร้าว หนัก 4 กรัม โกฐพุงปลา หนัก 3 กรัม สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้ ขับลมในเส้น แก้โรคลมกองหยาบ ขนาดและวิธีใช้

รับประทานครั้งละ 1 – 1.5 กรัม วันละ 3 ครั้ง หลังอาหาร เช้า กลางวัน เย็น ข้อห้ามใช้

ห้ามใช้กับหญิงตั้งครรภ์ และผู้ที่มีไข้

คำเตือน

ข้อควรระวัง

- ควรระวั งการบริ โภคในผู ้ ป ่ วยโรคความดั นเลื อดสู ง โรคหั วใจ โรคแผลเปื ่ อยเพปติ ก และโรคกรดไหลย้อน เนื่องจากเป็นตำรับยารสร้อน - ควรระวังการใช้ยาอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะอย่างยิ่งในผู้ป่วยที่มีความผิดปกติของตับ ไต เนื่องจากอาจเกิดการสะสมของการบูรและเกิดพิษได้ - ควรระวั ง การใช้ ย านี ้ ร่ ว มกั บ ยา phenytoin, propranolol, theophylline และ rifampicin เนื่องจากตํารับนี้มีพริกไทยในปริมาณสูง อาการไม่พึงประสงค์ ร้อนท้อง แสบท้อง คลื่นไส้ คอแห้ง ผื่นคัน ข้อมูลเพิ่มเติม

(22) ยาสารสกัดขมิ้นชัน ยาแคปซูล

บัญชีรายการยาพื้นฐาน

สูตรตำรับ

ใน 1 แคปซู ล ประกอบด้ ว ย สารสกั ด เอทานอลจากขมิ ้ น ชั น ที ่ ม ี ก ารควบคุ ม ปริ ม าณ เคอร์คูมินอยด์

สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้ บรรเทาอาการปวดในโรคข้อเข่าเสื่อม ขนาดและวิธีใช้

รับประทานยาในขนาดที่มีปริมาณเคอร์คูมินอยด์ ครั้งละ 500 มิลลิกรัม วันละ 3 ครั้ง ข้อห้ามใช้

ห้ามใช้กับผู้ที่ท่อน้ำดีอุดตัน หรือผู้ที่ไวต่อยานี้ คำเตือน

อันตรกริยา

ข้อควรระวัง

- ควรระวังการใช้กับผู้ป่วยโรคนิ่วในถุงน้ำดี ยกเว้นภายใต้การดูแลของแพทย์ - ควรระวังการใช้กับหญิงตั้งครรภ์ ยกเว้นภายใต้การดูแลของแพทย์ - ควรระวังการใช้กับเด็ก เนื่องจากยังไม่มีข้อมูลด้านประสิทธิผลและความปลอดภัย - ควรระวังการใช้ยานี้ร่วมกับสารกันเลือดเป็นลิ่ม (anticoagulants) และยาต้านการจับตัว ของเกล็ดเลือด (antiplatelets)

- ควรระวังการใช้ยานี้ร่วมกับยาที่กระบวนการเมแทบอลิซึม ผ่านเอนไซม์ Cytochrome P450 (CYP 450) เนื่องจากสาร curcumin ยับยั้ง CYP 3A4, CYP 1A2 แต่กระตุ้ น เอนไซม์ CYP 2A6

- ควรระวังการใช้ร่วมกับยารักษาโรคมะเร็งบางชนิด เช่น doxorubicin, chlormethine, cyclophosphamide และ camptothecin เนื่องจาก curcumin อาจมีผลต้านฤทธิ์ยา ดังกล่าว

อาการไม่พึงประสงค์ ผิวอักเสบจากการแพ้

50

(23) ยาสารสกัดจากเถาวัลย์เปรียง ยาแคปซูล

บัญชีรายการยาเฉพาะ

เงื่อนไขการใช้ยา ให้ส ั่งใช้ยาโดย ผู้ป ระกอบวิช าชีพเวชกรรม หรือแพทย์แผนไทย แพทย์แผนไทยประยุกต์ที่ ผู้อำนวยการหรือหัวหน้าสถานพยาบาลมอบหมาย

สูตรตำรับ

สารสกั ด จากเถาของเถาวั ล ย์ เ ปรี ย ง [Solori scandens (Roxb.) Sirich. & Adema], [Derris scandens (Roxb.) Benth. (ชื ่ อ พ้ อ ง)] ที ่ ส กั ด ด้ ว ย 50 เปอร์ เ ซ็ น ต์ ข อง เอทิลแอลกอฮอล์

สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้ บรรเทาอาการปวดหลังส่วนล่าง (low back pain) และอาการปวดจากข้อเข่าเสื่อม (Knee Osteoarthritis)

ขนาดและวิธีใช้

บรรเทาอาการปวดหลังส่วนล่าง (Low back pain) รับประทานครั้งละ 200 มิลลิกรัม วันละ 3 ครั้ง หลังอาหารทันที บรรเทาอาการปวดจากข้อเข่าเสื่อม (Knee osteoarthritis) รับประทานครั้งละ 400 มิลลิกรัม วันละ 2 ครั้ง หลังอาหารทันที ข้อห้ามใช้

ห้ามใช้กับหญิงตั้งครรภ์

คำเตือน

อันตรกิริยา

ข้อควรระวัง


เล่ม ๑๔๐
ราชกิจจานุเบกษา
๒ มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๖๖
ตอนพิเศษ ๑๓๐ ง

- ควรระวังการใช้ในผู้ป่วยโรคแผลเปื่อยเพปติก เนื่องจากเถาวัลย์เปรียงออกฤทธิ์คล้าย ยาแก้ ป ว ดกลุ ่ ม ยาต้ า น การ อั กเสบ ที ่ ไม ่ ใ ช ่ ส เ ตี ย ร อยด์ (Nonsteroidal Anti-Inflammatory Drugs: NSAIDs)

- อาจทำให้เกิดการระคายเคืองระบบทางเดินอาหาร อาการไม่พึงประสงค์ เวียนศีรษะ ปวดศีรษะ อุจจาระเหลว

(24) ยาอัมฤตย์โอสถ ยาผง (รพ.) ยาแคปซูล (รพ.)

บัญชีรายการยาเฉพาะ

สูตรตำรับ

ยาผง ยาแคปซูล 76 กรัม เตรียมจากตัวยาสำคัญ 1. ลำต้ น สหั ส คุ ณ แก่ น แสมทะเล รากส้ ม กุ ้ ง ผลมะตู ม ผลสมอพิ เ ภก ผลพิ ล ั ง กาสา ผลสมอเทศ ผลสมอไทย โกฐเขมา เที ย นดำ เที ย นขาว ลู ก จั น ทน์ ดอกจั น ทน์ ผลกระวาน กานพลู ดอกดีปลี อย่างละ 1 กรัม

2. เปลือกหอยโข่งเผา เปลือกหอยขมเผา เปลือกหอยแครงเผา เบี้ยผู้เผา อย่างละ 3 กรัม 3. เรือนช่อดอกกัญชา 10 กรัม

4. ผลพริกไทย 38 กรัม

ข้อบ่งใช้ /สรรพคุณ แก้ลมกษัย บรรเทาอาการปวดเมื่อยตึงกล้ามเนื้อที่เป็นเรื้อรัง ขนาดและวิธีใช้

รับประทานครั้งละ 1 - 2 กรัม วันละ 2 ครั้ง ก่อนอาหาร เช้าและเย็น น้ำกระสายยาที่ใช้

- ใช้น้ำสุกครึ่งแก้ว (125 ซีซี)

หมายเหตุ: ควรเริ่มให้ยาขนาดต่ำแล้วค่อยปรับขนาดขึ้น ข้อห้ามใช้

ห้ามใช้ในหญิงตั้งครรภ์ หญิงให้นมบุตร ผู้ที่มีไข้ และผู้ที่อยู่ในช่วงปฐมวัย (ผู้ที่มีอายุต่ำกว่า 16 ปี) คำเตือน

อันตรกริยา

ข้อควรระวัง

- ควรระวังการรับประทานร่วมกับยาในกลุ่มสารกันเลือดเป็นลิ่ม (anticoagulants) และ ยาต้านการแข็งตัวของเลือด (antiplatelets) 51

อาการไม่พึงประสงค์

ข้อมูลเพิ่มเติม

- ควรระวังการใช้ยานี้ ร่วมกับยา phenytoin, propranolol, theophylline และ rifampicin เนื่องจากตํารับนี้มีพริกไทยในปริมาณสูง - ควรระวังการใช้ในผู้ป่วยโรคความดันเลือดสูง (กรณีที่ไม่สามารถควบคุมความดันเลือดได้) โรคหัว ใจเต้น ผิดจังหวะ (กรณีที่ ไม่ส ามารถควบคุมอาการได้) โรคแผลเปื่อยเพปติก โรคกระเพาะอาหารและโรคกรดไหลย้อน เนื่องจากเป็นตำรับยารสร้อน - ควรระวังการใช้ยานี้ในผู้ป่วยสูงอายุ

- ยานี้อาจทำให้ง่วงซึมได้ ควรหลีกเลี่ยงการขับขี่ยานพาหนะ หรือทำงานเกี่ยวกับเครื่องจักรกล เวียนศีรษะ แสบท้อง ง่วงนอน ปากแห้ง คอแห้ง

กลุ่มที่ 8 ยาบำรุงธาตุ ปรับธาตุ

(1) ยาเบญจกูล ยาแคปซูล ยาผง ยาเม็ด ยาลูกกลอน บัญชีรายการยาพื้นฐาน

ยาแคปซูล (รพ.) ยาชง (รพ.) ยาเม็ด (รพ.)

สูตรตำรับ

ในผงยา 100 กรัม ประกอบด้วย ดอกดีปลี รากช้าพลู เถาสะค้าน รากเจตมูลเพลิงแดง เหง้าขิงแห้ง หนักสิ่งละ 20 กรัม

สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้ บำรุงธาตุ แก้ธาตุให้ปกติ ขนาดและวิธีใช้

ชนิดชง

รับประทานครั้งละ 1.5 – 2 กรัม วันละ 3 ครั้ง หลังอาหาร เช้า กลางวัน เย็น ชนิดผง

รับประทานครั้งละ 800 มิลลิกรัม – 1 กรัม วันละ 3 เวลา หลังอาหาร เช้า กลางวัน เย็น ชนิดแคปซูล ชนิดเม็ด และชนิดลูกกลอน

รับประทานครั้งละ 800 มิลลิกรัม – 1 กรัม วันละ 3 ครั้ง หลังอาหาร เช้า กลางวัน เย็น ข้อห้ามใช้

ห้ามใช้ในหญิงตั้งครรภ์ ผู้ที่มีไข้ และเด็กเล็ก คำเตือน

ข้อควรระวัง

- ควรระมัดระวังการใช้ในผู้ที่ร้อนในง่าย และการใช้ในฤดูร้อน เนื่องจากอาจทำให้ธาตุไฟกำเริบ - ไม่ควรรับประทานติดต่อกันนานเกิน 7 วัน

อาการไม่พึงประสงค์ ข้อมูลเพิ่มเติม

(2) ยาตรีเกสรมาส ยาชง (รพ.)

บัญชีรายการยาเฉพาะ


เล่ม ๑๔๐
ราชกิจจานุเบกษา
๒ มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๖๖
ตอนพิเศษ ๑๓๐ ง

เงื่อนไขการใช้ ย า ให้ส ั่งใช้ย าโดยแพทย์แผนไทย หรือแพทย์แผนไทยประยุ กต์ หรือผู้ที่ได้รับ มอบหมายจาก ผู้อำนวยการของสถานพยาบาลนั้น ๆ โดยใช้องค์ความรู้การแพทย์แผนไทย สูตรตำรับ

ในผงยา 90 กรัม ประกอบด้วย

เปลือกฝิ่นต้น เกสรบัวหลวง ลูกมะตูมอ่อน หนักสิ่งละ 30 กรัม สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้ แก้อ่อนเพลีย ปรับธาตุในผู้ป่วยที่เพิ่งฟื้นจากการเจ็บป่วย เช่น ไข้ ท้องเสีย ขนาดและวิธีใช้

รับประทานครั้งละ 1 กรัม ชงน้ำร้อนประมาณ 120 - 200 มิลลิลิตร ดื่มขณะยังอุ่นอยู่ วันละ 4 ครั้ง ก่อนอาหาร เช้า กลางวัน เย็น และก่อนนอน ข้อห้ามใช้

คำเตือน

ข้อควรระวัง

- ไม่ควรรับประทานติดต่อกันเกิน 1 เดือน

- หากใช้เกินจากขนาดที่แนะนำ อาจจะทำให้ท้องผูก 52

- ควรระวังการใช้ยาในผู้ป่วยที่แพ้ละอองเกสรดอกไม้ อาการไม่พึงประสงค์ ข้อมูลเพิ่มเติม

(3) ยาตรีพิกัด ยาแคปซูล (รพ.)

บัญชีรายการยาเฉพาะ

เงื่อนไขการใช้ ย า ให้ส ั่งใช้ย าโดยแพทย์แผนไทย หรือแพทย์แผนไทยประยุ กต์ หรือผู้ที่ได้รับ มอบหมายจาก ผู้อำนวยการของสถานพยาบาลนั้น ๆ โดยใช้องค์ความรู้การแพทย์แผนไทย สูตรตำรับ

ในผงยา 90 กรัม ประกอบด้วย

1. เนื้อผลสมอไทย เนื้อผลสมอพิเภก เนื้อผลมะขามป้อม หนักสิ่งละ 10 กรัม 2. เหง้าขิงแห้ง พริกไทยล่อน ดอกดีปลี หนักสิ่งละ 10 กรัม 3. รากเจตมูลเพลิงแดง รากช้าพลู เถาสะค้าน หนักสิ่งละ 10 กรัม สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้ ปรับสมดุลธาตุ

ขนาดและวิธีใช้

รับประทานครั้งละ 250 – 500 มิลลิกรัม วันละ 3 ครั้ง ก่อนอาหาร เช้า กลางวัน เย็น ข้อห้ามใช้

ห้ามใช้กับหญิงตั้งครรภ์ ผู้ที่มีไข้

คำเตือน

ข้อควรระวัง

- ควรระมัดระวังการใช้ในผู้ที่ร้อนในง่าย และการใช้ในฤดูร้อน เนื่องจากอาจทำให้ธาตุไฟกำเริบ - ควรระวังการใช้ยานี้ ร่วมกับยา phenytoin, propranolol, theophylline และ rifampicin เนื่องจากตํารับนี้มีพริกไทยและดีปลีในปริมาณสูง อาการไม่พึงประสงค์ ข้อมูลเพิ่มเติม

(4) ยาปลูกไฟธาตุ ยาแคปซูล (รพ.) ยาลูกกลอน (รพ.) บัญชีรายการยาเฉพาะ

เงื่อนไขการใช้ยา ให้ส ั่งใช้ย าโดยแพทย์แผนไทย แพทย์แผนไทยประยุกต์ หรือผู้ประกอบวิชาชีพเวชกรรมที่ ผู้อำนวยการหรือหัวหน้าสถานพยาบาลมอบหมาย

สูตรตำรับ

ในผงยา 100 กรัม ประกอบด้วย

1. พริกไทยล่อน หนัก 50 กรัม

2. ดอกดีปลี รากช้าพลู ผักแพวแดง (ทั้งต้น) เถาสะค้าน เหง้าขิงแห้ง ลูกผักชีล้อม เหง้าว่านน้ำ หัวแห้วหมู ผิวมะกรูด ลูกพิลังกาสา หนักสิ่งละ 5 กรัม สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้ บำรุงไฟธาตุ ขับโลหิตระดู บำรุงน้ำนม ขนาดและวิธีใช้

รับประทานครั้งละ 500 มิลลิกรัม – 1.5 กรัม วันละ 3 ครั้ง ก่อนอาหาร เช้า กลางวัน เย็น ข้อห้ามใช้

ห้ามใช้ในผู้ที่มีไข้ หญิงตั้งครรภ์ หญิงที่ผ่าคลอด และหญิงที่มีเลือดออกมากผิดปกติหลังคลอด คำเตือน

ข้อควรระวัง

- ควรระวั ง การใช้ ย านี ้ ร่ ว มกั บ ยา phenytoin, propranolol, theophylline และ rifampicin เนื่องจากตํารับนี้มีพริกไทยในปริมาณสูง อาการไม่พึงประสงค์ แสบร้อนยอดอก

ข้อมูลเพิ่มเติม

- แพทย์แผนไทยดั้งเดิมใช้เป็นยาแทนการอยู่ไฟของหญิงหลังคลอด - คัมภีร์มหาโชตรัตน์ ยาปลูกไฟธาตุใช้สำหรับปลูกไฟธาตุให้โลหิตงาม ถ้าไม่มีระดู ให้ระดูมีมา ถ้าแม่ลูกอ่อนกินทำให้น้ำนมมาก ทั้งหาโทษมิได้เลย ดีนักแล

53

กลุ่มที่ 9 ยารักษากลุ่มอาการทางระบบผิวหนัง

(1) ยาเปลือกมังคุด ยาน้ำใส (รพ.)

บัญชีรายการยาพื้นฐาน

สูตรตำรับ


เล่ม ๑๔๐
ราชกิจจานุเบกษา
๒ มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๖๖
ตอนพิเศษ ๑๓๐ ง

สารสกัดเอทิลแอลกอฮอล์ (95 เปอร์เซ็นต์ ) ของเปลือกมังคุดแห้ง [Garcinia mangostana L.] ร้อยละ 10 โดยน้ำหนักต่อปริมาตร (w/v) สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้ ทาแผลสด และแผลเรื้อรัง ขนาดและวิธีใช้

ทาบริเวณที่เป็นแผล วันละ 2 ครั้ง เช้า – เย็น ข้อห้ามใช้

ห้ามทาบริเวณขอบตาและเนื้อเยื่ออ่อน

คำเตือน

อันตรกิริยา

ข้อควรระวัง

อาการไม่พึงประสงค์ (2) ยาเมล็ดน้อยหน่า ยาครีม บัญชีรายการยาพื้นฐาน

สูตรตำรับ

ยาที ่ ม ี ป ริ ม าณน้ ำ มั น บี บ เย็ น จากเมล็ ด น้ อ ยหน่ า [Annona squamosa L.] ร้ อ ยละ 20 โดยน้ำหนัก (w/w)

สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้ กำจัดเหา

ขนาดและวิธีใช้

ชโลมครี ม 20 - 30 กรั ม ที ่ ผ ม ทิ ้ งไว้ ประมาณ 3 ชั ่ ว โมง ใช้ ส ั ปดาห์ ละ 1 ครั ้ ง ติ ดต่ อกัน 3 สัปดาห์ (ควรใส่ครีมหมักผมติดต่อกันอย่างน้อย 2 - 3 สัปดาห์ ๆ ละ 1 ครั้ง เพื่อฆ่าตัวเหา ใหม่ที่ออกมาจากไข่เหาให้ได้ทั้งหมด และควรเก็บยาไว้ ในตู้เย็น อุณหภูมิ 2 - 8 องศาเซลเซียส) ข้อห้ามใช้

คำเตือน

อันตรกิริยา

ข้อควรระวัง

ควรระวังอย่าให้ครีมเข้าตา และอย่าใช้บริเวณที่มีแผลหรือแผลถลอก อาการไม่พึงประสงค์ อาจทำให้เกิดอาการคัน มีผื่นแดง หรือผื่นแพ้สัมผัสได้ หากมีอาการดังกล่าว ให้หยุดใช้ยา

(3) ยาแก้โรคเชื้อราที่เล็บ ยาน้ำแขวนตะกอน (รพ.) บัญชีรายการยาพื้นฐาน

สูตรตำรับ

ในยาน้ำแขวนตะกอน 12 มิลลิลิตร ประกอบด้วย น้ำประสานทอง (Sodium tetraborate decahydrate) 3 กรัม และ น้ำมะนาว (น้ำคั้นจากผล Citrus aurantiifolia (Christm.) Swingle) 10 มิลลิลิตร สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้

แก้โรคเชื้อราที่เล็บ

ขนาดและวิธีใช้

เขย่าขวดก่อนใช้ยา หยดยาบริเวณที่มีอาการ ครั้งละ 1-2 หยด วันละ 2 ครั้ง เช้า เย็น ทุกวันติดต่อกันเป็นเวลา 6 เดือน

ข้อห้ามใช้

- ห้ามใช้ในผู้ที่มีประวัติแพ้น้ำประสานทองหรือน้ำมะนาว - ห้ามใช้ยานี้บริเวณขอบตาและเนื้อเยื่ออ่อน - ห้ามใช้ยานี้บริเวณผิวหนังที่มีบาดแผลหรือแผลเปิด คำเตือน

ยานี้เป็นยาใช้ภายนอก ห้ามรับประทาน

อันตรกิริยา

ข้อควรระวัง

ยานี้มีส่วนผสมของน้ำมะนาว อาจทำให้แสบบริเวณที่ทาได้ อาการไม่พึงประสงค์

- บริเวณที่ทายาอาจมีสีผิวหนังเข้มขึ้น

- อาการทางผิวหนัง เช่น คัน ผิวหนังแห้ง มีตุ่มพอง 54

- เป็น ยาน้ำแขวนตะกอน ควรเตรียมสดและไม่ควรเก็บไว้นานเกิน 1 เดือน หากมี ลักษณะทางกายภาพเปลี่ยนแปลงไปจากเดิม ให้เปลี่ยนขวดใหม่ และให้เก็บยาไว้ที่ อุณหูมิห้อง เก็บให้พ้นแสง

- ให้ใช้ต่อเนื่องจนหายแต่ไม่เกิน 6 เดือน - อาการต่าง ๆ เช่น แดง บวม และคันที่ขอบเล็บ เล็บเปราะ เล็บเปื่อยยุ่ย เล็บเสียรูป เปลี่ยนสีแยกออกจากหนังใต้เล็บ จะเห็นผลดีขึ้นภายใน 3 เดือน โดยเล็บจะขึ้นมาปกติ ได้ภายใน 6 เดือน

- ให้มีการติดตามผู้ป่วยทุกเดือน

(4) ยาทิงเจอร์ทองพันชัง่ ยาทิงเจอร์ (รพ.)

บัญชีรายการยาพื้นฐาน

สูตรตำรับ

สารสกัดเอทิลแอลกอฮอล์ (70 เปอร์เซ็นต์ ) ของใบทองพันชั่งสด [Rhinacanthus nasutus (L.) Kurz] ร้อยละ 10 โดยน้ำหนักต่อปริมาตร (w/v) สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้ ทาแก้กลากเกลื้อน โรคผิวหนังที่เกิดจากเชื้อรา น้ำกัดเท้า ขนาดและวิธีใช้

ทาบริ เ วณที ่ ม ี อ าการ วั น ละ 2 ครั ้ ง เช้ า – เย็ น ทาจนกว่ า จะหาย และใช้ ต ่ อ เนื ่ อ ง อีกอย่างน้อย 2 สัปดาห์

ข้อห้ามใช้

- ห้ามทาบริเวณขอบตาและเนื้อเยื่ออ่อน

- ห้ามทาบริเวณผิวหนังที่มีบาดแผลหรือมีแผลเปิด คำเตือน

อันตรกิริยา

ข้อควรระวัง


เล่ม ๑๔๐
ราชกิจจานุเบกษา
๒ มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๖๖
ตอนพิเศษ ๑๓๐ ง

อาการไม่พึงประสงค์ (5) ยาทิงเจอร์พลู ยาทิงเจอร์ (รพ.) บัญชีรายการยาพื้นฐาน

สูตรตำรับ

สารสกัดเอทิลแอลกอฮอล์ (70 เปอร์เซ็นต์) ของใบพลูสด [Piper betle L.] ร้อยละ 50 โดยน้ำหนักต่อปริมาตร (w/v)

สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้

บรรเทาอาการผิวหนังอักเสบ อาการอักเสบจากแมลง กัด ต่อย ขนาดและวิธีใช้

ทาบริเวณที่มีอาการ วันละ 2 ครั้ง เช้า – เย็น ข้อห้ามใช้

- ห้ามทาบริเวณขอบตาและเนื้อเยื่ออ่อน

- ห้ามทาบริเวณผิวหนังที่มีบาดแผลหรือมีแผลเปิด คำเตือน

อันตรกิริยา

ข้อควรระวัง

อาการไม่พึงประสงค์

เมื่อทาติดต่อกันเป็นเวลานานอาจทำให้ผิวหนังเป็นสีดำ แต่เมื่อหยุดยาแล้วอาการจะหายไป

(6) ยาบัวบก (ภายนอก) ยาครีม ยาครีม (รพ.)

บัญชีรายการยาพื้นฐาน

สูตรตำรับ

สารสกัดเอทิลแอลกอฮอล์ (70 เปอร์เซ็นต์) ของใบบัวบกแห้ง [Centella asiatica (L.) Urb.] ร้ อ ยละ 7 โดยน้ ำ หนั ก (w/w) ที ่ ม ี ก ารควบคุ ม ปริ ม าณ Asiaticoside ร้อยละ 0.2 โดยน้ำหนัก (w/w)

สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้ ใช้สมานแผล

ขนาดและวิธีใช้

ทำความสะอาดแผลด้วยยาฆ่าเชื้อก่อนทายา ใช้ทาบริเวณที่เป็นแผลวันละ 1 - 3 ครั้ง หรือ ตามแพทย์สั่ง

ข้อห้ามใช้

- ห้ามใช้ในผู้ป่วยที่แพ้พืชในวงศ์ Apiaceae (Umbelliferae) เช่น ยี่หร่า ผักชี 55

- ห้ามใช้ในผู้ที่มีประวัติเป็นโรคมะเร็งผิวหนัง - ห้ามใช้ในแผลเปิด

คำเตือน

อันตรกิริยา

ข้อควรระวัง

ควรหลีกเลี่ยงการใช้ติดต่อกันเป็นเวลานาน

อาการไม่พึงประสงค์ มีรายงานว่าการทาสารสกัดใบบัวบกชนิดขี้ผึ้งหรือผง อาจทำให้เกิดผื่นแพ้สัมผัสได้

(7) ยาพญายอ ยาครีม ยาโลชัน สารละลาย (สำหรับป้ายปาก) ยาโลชัน (รพ.) บัญชีรายการยาพื้นฐาน

สารละลาย (สำหรับป้ายปาก) (รพ.) ยาขี้ผึ้ง (รพ.) ยาทิงเจอร์ (รพ.) สูตรตำรับ

สารสกั ด เอทิ ล แอลกอฮอล์ ข องใบพญายอแห้ ง [Clinacanthus nutans (Burm.f.) Lindau] โดยมีปริมาณแตกต่างกันตามรูปแบบยาดังนี้ 1. ยาครีม ที่มีสารสกัดเอทิลแอลกอฮอล์ (95 เปอร์เซ็นต์) ของพญายอร้อยละ 4 - 5 โดย น้ำหนัก (w/w)

2. สารละลาย (สำหรับป้ายปาก) ที่มีสารสกัดเอทิลแอลกอฮอล์ (70 เปอร์เซ็นต์) ของ พญายอในกลีเซอรีนร้อยละ 2.5 - 4 โดยน้ำหนัก (w/w) 3. ยาโลชัน ที่มีสารสกัดเอทิลแอลกอฮอล์ (70 เปอร์เซ็นต์) ของพญายอร้อยละ 1.25 โดยน้ำหนัก (w/w)

4. ยาขี้ผึ้ง ที่มีสารสกัดเอทิลแอลกอฮอล์ (95 เปอร์เซ็นต์) ของพญายอ ร้อยละ 4 – 5 โดยน้ำหนัก (w/w)

5. ยาทิงเจอร์ ที่มีสารสกัดเอทิลแอลกอฮอล์ (70 เปอร์เซ็นต์) ของพญายอสด ร้อยละ 10 โดยน้ำหนักต่อปริมาตร (w/v)

สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้ 1. ยาครีม บรรเทาอาการของเริมและงูสวัด 2. สารละลาย (สำหรับป้ายปาก) รักษาแผลในปาก (aphthous ulcer) แผลจากการ ฉายรังสีและเคมีบำบัด

3. ยาโลชัน บรรเทาอาการผดผื่นคัน ลมพิษ ตุ่มคัน 4. ยาขี้ผึ้ง บรรเทาอาการอักเสบ ปวด บวมจากแมลงกัดต่อย 5. ยาทิงเจอร์ บรรเทาอาการของเริม และงูสวัด ขนาดและวิธีใช้

ทาบริเวณที่มีอาการ วันละ 5 ครั้ง

ข้อห้ามใช้

คำเตือน

อันตรกริยา

ข้อควรระวัง

อาการไม่พึงประสงค์ (8) ยาว่านหางจระเข้ ยาเจล ยาโลชันเตรียมสด (รพ.) บัญชีรายการยาพื้นฐาน

สูตรตำรับ

ชนิดเจล

ยาที ่ ม ี ป ริ ม าณของวุ้ นว่า นหางจระเข้ [Aloe vera (L.) Burm.f.] ไม่ น ้ อ ยกว่ า ร้อยละ 70 โดยน้ำหนัก (w/w)

ชนิ ด โลชั น เตรี ย มสด มี อ ายุ ก ารเก็ บ 7 วั น เก็ บ ยาไว้ ใ นตู ้ เ ย็ น อุ ณ หภู ม ิ 2 - 8 องศาเซลเซียส

56


เล่ม ๑๔๐
ราชกิจจานุเบกษา
๒ มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๖๖
ตอนพิเศษ ๑๓๐ ง

ยาที่มีป ริมาณของวุ้นว่ านหางจระเข้ [Aloe vera (L.) Burm.f.] ไม่น้อยกว่าร้ อยละ 60 โดยน้ำหนัก (w/w)

สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้ รักษาแผลไฟไหม้ น้ำร้อนลวก (burn) ขนาดและวิธีใช้

ชนิดเจล

ทาบริเวณผิวหนังที่ถูกไฟไหม้ น้ำร้อนลวก วันละ 3 - 4 ครั้ง ชนิดโลชันเตรียมสด

ทาบริเวณผิวหนังที่ถูกไฟไหม้ น้ำร้อนลวก วันละ 3 - 4 ครั้ง ข้อห้ามใช้

คำเตือน

อันตรกิริยา

ข้อควรระวัง

ไม่ควรใช้ในผู้ที่มีประวัติแพ้ว่านหางจระเข้ หรือผลิตภัณฑ์ที่ผสมว่านหางจระเข้ อาการไม่พึงประสงค์ อาจทำให้เกิดอาการคัน มีผื่นแดง หรือผื่นแพ้สัมผัสได้ หากมีอาการดังกล่าวให้หยุดใช้ยา

(9) ยาหญ้าปักกิ่ง ยาแคปซูล (รพ.) ยาชง (รพ.)

บัญชีรายการยาเฉพาะ

เงื่อนไขการใช้ยา กรณีใช้แก้น้ำเหลืองเสีย ให้สั่งใช้ยาโดย แพทย์แผนไทย แพทย์แผนไทยประยุกต์ หรือผู้ประกอบ วิชาชีพเวชกรรมที่ผู้อำนวยการหรือหัวหน้าสถานพยาบาลมอบหมาย สูตรตำรับ

ผงหญ้าปักกิ่ง [Murdannia loriformis (Hassk.) R.S. Rao & Kammathy] สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้ แก้น้ำเหลืองเสีย

ขนาดและวิธีใช้

ชนิดชง

รับประทานครั้งละ 2 – 3 กรัม แช่น้ำร้อนประมาณ 120 – 200 มิลลิลิตร รับประทาน วันละ 3 ครั้ง ก่อนอาหาร เช้า กลางวัน และเย็น ชนิดแคปซูล

รับประทานครั้งละ 400 มิลลิกรัม วันละ 3 ครั้ง ก่อนอาหาร เช้า กลางวัน และเย็น ข้อห้ามใช้

คำเตือน

อันตรกิริยา

ข้อควรระวัง

- ไม่ แ นะนำให้ ใ ช้ ใ นผู ้ ท ี ่ ส งสั ย ว่ า เป็ น ไข้ เ ลื อ ดออกเนื ่ อ งจากอาจบดบั ง อาการของ ไข้เลือดออก

- หากใช้ยาเป็นเวลานานเกิน 3 วัน แล้วอาการไม่ดีขึ้นควรปรึกษาแพทย์ อาการไม่พึงประสงค์ กลุ่มที่ 10 ยารักษากลุ่มอาการทางระบบทางเดินปัสสาวะ

(1) ยากระเจี๊ยบแดง ยาชง (รพ.)

บัญชีรายการยาพื้นฐาน

สูตรตำรับ

ผงจากส่วนกลีบเลี้ยงของกระเจี๊ยบแดง [Hibiscus sabdariffa L.] สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้ ขับปัสสาวะ แก้ขัดเบา ขนาดและวิธีใช้

รับประทาน ครั้งละ 2 – 3 กรัม ชงน้ำร้อน 120 – 200 มิลลิล ิตร วันละ 3 ครั้ง หลังอาหาร

ข้อห้ามใช้

ห้ามใช้กับผู้ป่วยที่มีการทำงานของไตบกพร่อง คำเตือน

อันตรกิริยา

ข้อควรระวัง

- กระเจี๊ยบแดงอาจทำให้เกิดอาการท้องเสียได้ เนื่องจากมีฤทธิ์เป็นยาระบาย 57

- ควรหลีกเลี่ยงการกินกระเจี๊ยบแดงติดต่อกันเป็นเวลานาน เนื่องจากผลการศึกษา ในสัตว์ทดลองพบว่า ทำให้เกิดพิษต่อเซลล์ของอัณฑะและตัวอสุจิได้ - ควรหลีกเลี่ยงการกินกระเจี๊ยบแดงติดต่อกันเป็นเวลานานในหญิงมีครรภ์ และ หญิงให้นมบุตร เนื่องจากผลการศึกษาในหนู (rat) พบว่าอาจทำให้ลูกหนูเข้าสู่วัย เจริญพันธุ์ช้าลง

อาการไม่พึงประสงค์ อาจมีอาการปวดมวนท้องได้

(2) ยาหญ้าหนวดแมว ยาชง ยาชง (รพ.)

บัญชีรายการยาพื้นฐาน

สูตรตำรับ

ผงจากใบและส่วนยอดของหญ้าหนวดแมว [Orthosiphon aristatus (Blume) Miq.] สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้

ขับปัสสาวะ แก้ขัดเบา ขับนิ่วขนาดเล็ก

ขนาดและวิธีใช้

รับประทานครั้งละ 2 - 3 กรัม แช่น้ำร้อนประมาณ 120 - 200 มิลลิลิตร นาน 10 นาที ดื่มวันละ 2 - 3 ครั้ง

ข้อห้ามใช้

ห้ามใช้กับผู้ป่วยที่มีการทำงานของหัวใจและ/หรือไตบกพร่อง คำเตือน

อันตรกริยา

คว รระว ั ง การ ใช ้ ย าน ี ้ ร ่ ว ม กั บย าลด น้ ำต าลใ นเล ื อดช น ิ ด รั บ ปร ะ ท า น (Oral hypoglycemic agents) หรือร่วมกับการฉีดอินซูลิน เพราะอาจเสริมฤทธิ์กันได้ ข้อควรระวัง


เล่ม ๑๔๐
ราชกิจจานุเบกษา
๒ มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๖๖
ตอนพิเศษ ๑๓๐ ง

ควรระวังการใช้ยานี้กับผู้ป่วยที่ต้องจำกัดปริมาณโพแทสเซียม เช่น ผู้ที่เป็นโรคหัวใจ เนื่องจากยาหญ้าหนวดแมวมีปริมาณโพแทสเซียมสูง อาการไม่พึงประสงค์

กลุ่มที่ 11 ยาถอนพิษเบื่อเมา

(1) ยารางจืด ยาแคปซูล (รพ.) ยาชง (รพ.)

บัญชีรายการยาพื้นฐาน

สูตรตำรับ

ผงใบรางจืดโตเต็มที่ [Thunbergia laurifolia Lindl.] สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้

1. ถอนพิษเบื่อเมา

2. บรรเทาพิษยาฆ่าแมลงหรือโลหะหนัก

ขนาดและวิธีใช้

ถอนพิษเบื่อเมา

ชนิดชง

รับ ประทานครั้งละ 2 - 3 กรัม แช่น้ำร้อน 120 - 200 มิล ลิล ิตร วันละ 3 ครั้ง ก่อนอาหารเช้า กลางวัน และเย็น หรือเมื่อมีอาการ ชนิดแคปซูล

รับประทานครั้งละ 500 มิลลิกรัม - 1 กรัม วันละ 3 ครั้ง ก่อนอาหาร บรรเทาพิษยาฆ่าแมลงหรือโลหะหนัก

ชนิดชง

รับ ประทานครั้งละ 2 - 3 กรัม แช่น้ำร้อน 120 - 200 มิล ลิล ิตร วันละ 3 ครั้ง ก่อนอาหารเช้า กลางวัน และเย็น หรือเมื่อมีอาการ ข้อห้ามใช้

คำเตือน

อันตรกิริยา

ข้อควรระวัง

- ไม่แนะนำให้ใช้ในผู้ที่สงสัยว่าเป็นไข้เลือดออก เนื่องจากอาจบดบังอาการของ ไข้เลือดออก

- หากใช้ยาเป็นเวลานานเกิน 3 วันแล้ว อาการไม่ดีขึ้น ควรปรึกษาแพทย์ 58

อาการไม่พึงประสงค์

- ควรระวังการใช้ยานี้กับผู้ป่วยเบาหวาน เพราะอาจเกิดภาวะน้ำตาลในเลือดต่ำ - ควรระวังการใช้ยานี้กับผู้ป่วยที่ต้องใช้ยารักษาโรคอย่างต่อเนื่อง เพราะยารางจืด อาจเร่งการขับยาเหล่านั้นออกจากร่างกาย ทำให้ประสิทธิผลของยาลดลง

กลุ่มที่ 12 ยาลดความอยากบุหรี่

(1) ยาผสมหญ้าดอกขาว ยาลูกกลอน (รพ.)

บัญชีรายการยาพื้นฐาน

สูตรตำรับ

ผงยา 2,095 กรัม เตรียมจาก หญ้าดอกขาว 1,000 กรัม น้ำมะนาวผง 550 กรัม มะขามป้อม 430 กรัม กานพลู 115 กรัม และ ผสมน้ำผึ้ง 2,400 กรัม สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้

ลดความอยากบุหรี่

ขนาดและวิธีใช้

อมครั้งละ 300-500 มิลลิกรัม เมื่อมีความอยากบุหรี่ ข้อห้ามใช้

คำเตือน

อันตรกิริยา

ข้อควรระวัง

1. ควรระวังการใช้กับผู้ป่วยโรคหัวใจ โรคไต เนื่องจากยาหญ้าดอกขาวมีโพแทสเซียมสูง 2. ควรระวังการใช้ในผู้ที่แพ้ละอองเกสรดอกไม้ อาการไม่พึงประสงค์

ปากแห้ง คอแห้ง

(2) ยาหญ้าดอกขาว ยาชง (รพ.)

บัญชีรายการยาพื้นฐาน

สูตรตำรับ

ผงหญ้าดอกขาว [Vernonia cinerea (L.) Less.] สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้

ลดความอยากบุหรี่

ขนาดและวิธีใช้

รับประทานครั้งละ 2 กรัม แช่น้ำร้อนประมาณ 120 - 200 มิลลิลิตร นาน 10 นาที รับประทานวันละ 3 - 4 ครั้ง หลังอาหารเช้า กลางวัน และเย็น ข้อห้ามใช้

คำเตือน

อันตรกิริยา

ข้อควรระวัง

ควรระวังการใช้กับผู้ป่วยโรคหัวใจ โรคไต เนื่องจากยาหญ้าดอกขาวมีโพแทสเซียมสูง อาการไม่พึงประสงค์

ปากแห้ง คอแห้ง

กลุ่มที่ 13 ยารักษากลุ่มโรคที่เกี่ยวกับกษัย

(1) ยากษัยเส้น ยาลูกกลอน (รพ.)

บัญชีรายการยาเฉพาะ

เงื่อนไขการใช้ยา ให้ส ั่งใช้ย าโดยแพทย์แผนไทย แพทย์แผนไทยประยุกต์ หรือผู้ประกอบวิช าชีพเวชกรรมที่ ผู้อำนวยการหรือหัวหน้าสถานพยาบาลมอบหมาย

สูตรตำรับ

ในผงยา 236 กรัม ประกอบด้วย

1. ดอกดีปลี หนัก 40 กรัม เหง้าขิง หนัก 20 กรัม รากช้าพลู หนัก 24 กรัม เถาสะค้าน หนัก 12 กรัม รากเจตมูลเพลิงแดง หนัก 8 กรัม 2. เถาโคคลาน กำลังวัวเถลิง เถาวัลย์เปรียง เถาพริกไทย เถาม้ากระทืบโรง หัวกระชาย แก่นแสมสาร เหง้าไพล หนักสิ่งละ 10 กรัม

3. การบูร หนัก 6 กรัม ลูกจันทน์ ดอกกานพลู เหง้าว่านน้ำ เหง้ากระทือ ลูกกระวาน พริกไทยล่อน รากชะเอมเทศ เปลือกอบเชยเทศ หนักสิ่งละ 4 กรัม 59


เล่ม ๑๔๐
ราชกิจจานุเบกษา
๒ มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๖๖
ตอนพิเศษ ๑๓๐ ง

4. ดอกจัน ทน์ โกฐน้ำเต้า ดอกมะลิ ดอกพิกุล ดอกบุนนาค ดอกสารภี เกสรบัวหลวง หนักสิ่งละ 2 กรัม

สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้ บรรเทาอาการปวดหลัง ปวดเอว ปวดเมื่อยตามร่างกาย ขนาดและวิธีใช้

รับประทานครั้งละ 750 มิลลิกรัม – 1 กรัม วันละ 4 ครั้ง ก่อนอาหาร เช้า กลางวัน เย็น และก่อนนอน

ข้อห้ามใช้

ห้ามใช้กับหญิงตั้งครรภ์ หญิงให้นมบุตร และเด็ก คำเตือน

ข้อควรระวัง

- ควรระวังการใช้ยาในผู้ป่วยที่แพ้ละอองเกสรดอกไม้ - ควรระวังการรับประทานร่วมกับยาในกลุ่มสารกันเลือดเป็นลิ่ม (anticoagulants) และ ยาต้านการจับตัวของเกล็ดเลือด (antiplatelets) - ควรระวังการใช้ยาอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะอย่างยิ่งในผู้ป่วยที่มีความผิดปกติของตับ ไต เนื่องจากอาจเกิดการสะสมของการบูรและเกิดพิษได้ อาการไม่พึงประสงค์ แสบร้อนยอดอก

ข้อมูลเพิ่มเติม

(2) ยาธรณีสันฑะฆาต ยาแคปซูล ยาผง ยาเม็ด ยาลูกกลอน บัญชีรายการยาเฉพาะ

ยาแคปซูล (รพ.) ยาผง (รพ.)

เงื่อนไขการใช้ยา ให้ส ั่งใช้ย าโดยแพทย์แผนไทย แพทย์แผนไทยประยุกต์ หรือผู้ประกอบวิช าชีพเวชกรรมที่ ผู้อำนวยการหรือหัวหน้าสถานพยาบาลมอบหมาย

สูตรตำรับ

ในผงยา 160 กรัม ประกอบด้วย

1. พริกไทยล่อน หนัก 96 กรัม

2. ยาดำสะตุ หนัก 20 กรัม

3. เนื้อผลสมอไทย มหาหิงคุ์ การบูร หนักสิ่งละ 6 กรัม 4. รงทอง (ประสะ) หนัก 4 กรัม

5. ผักแพวแดง (ทั้งต้น) เนื้อผลมะขามป้อม หนักสิ่งละ 2 กรัม 6. ลูกจันทน์ ดอกจันทน์ ลูกกระวาน ดอกกานพลู เทียนดำ เทียนขาว หัวดองดึง หัวบุก หั ว กลอย หั ว กระดาดขาว หั ว กระดาดแดง ลู ก เร่ ว เหง้ า ขิ ง รากชะเอมเทศ รากเจตมูลเพลิงแดง โกฐกระดูก โกฐเขมา โกฐน้ำเต้า หนักสิ่งละ 1 กรัม สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้ แก้กษัยเส้น

ขนาดและวิธีใช้

ชนิดผง

รับประทานครั้งละ 500 มิลลิกรัม - 1 กรัม ละลายน้ำต้มสุกที่ยังอุ่นอยู่ หรือผสมน้ำผึ้ง ปั้นเป็นลูกกลอน วันละ 1 ครั้ง ก่อนอาหาร เช้าหรือก่อนนอน ชนิดแคปซูล ชนิดเม็ด และชนิดลูกกลอน

รับประทานครั้งละ 500 มิลลิกรัม - 1 กรัม วันละ 1 ครั้ง ก่อนอาหาร เช้าหรือก่อนนอน ข้อห้ามใช้

ห้ามใช้ในหญิงตั้งครรภ์ ผู้ที่มีไข้ และเด็ก คำเตือน

ข้อควรระวัง

- ควรระวังการรับประทานร่วมกับยาในกลุ่มสารกันเลือดเป็นลิ่ม (anticoagulants) และ ยาต้านการจับตัวของเกล็ดเลือด (antiplatelets) - ควรระวังการใช้ยาอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะอย่างยิ่งในผู้ป่วยที่มีความผิดปกติของตับ ไต เนื่องจากอาจเกิดการสะสมของการบูรและเกิดพิษได้ 60

- ควรระวั ง การใช้ ย านี ้ ร่ ว มกั บ ยา phenytoin, propranolol, theophylline และ rifampicin เนื่องจากตํารับนี้มีพริกไทยในปริมาณสูง - ควรระวังการใช้ในผู้สูงอายุ

อาการไม่พึงประสงค์ ข้อมูลเพิม่ เติม

(3) ยาอัมฤตย์โอสถ ยาผง (รพ.) ยาแคปซูล (รพ.)

บัญชีรายการยาเฉพาะ

สูตรตำรับ

ยาผง ยาแคปซูล 76 กรัม เตรียมจากตัวยาสำคัญ 1. ลำต้ น สหั ส คุ ณ แก่ น แสมทะเล รากส้ ม กุ ้ ง ผลมะตู ม ผลสมอพิ เ ภก ผลพิ ล ั ง กาสา ผลสมอเทศ ผลสมอไทย โกฐเขมา เที ย นดำ เที ย นขาว ลู ก จั น ทน์ ดอกจั น ทน์ ผลกระวาน กานพลู ดอกดีปลี อย่างละ 1 กรัม

2. เปลือกหอยโข่งเผา เปลือกหอยขมเผา เปลือกหอยแครงเผา เบี้ยผู้เผา อย่างละ 3 กรัม 3. เรือนช่อดอกกัญชา 10 กรัม

4. ผลพริกไทย 38 กรัม

ข้อบ่งใช้ /สรรพคุณ แก้ลมกษัย บรรเทาอาการปวดเมื่อยตึงกล้ามเนื้อที่เป็นเรื้อรัง ขนาดและวิธีใช้

รับประทานครั้งละ 1 - 2 กรัม วันละ 2 ครั้ง ก่อนอาหาร เช้าและเย็น น้ำกระสายยาที่ใช้


เล่ม ๑๔๐
ราชกิจจานุเบกษา
๒ มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๖๖
ตอนพิเศษ ๑๓๐ ง

ใช้น้ำสุกครึ่งแก้ว (125 ซีซี)

หมายเหตุ ควรเริ่มให้ยาขนาดต่ำแล้วค่อยปรับขนาดขึ้น ข้อห้ามใช้

ห้ามใช้ในหญิงตั้งครรภ์ หญิงให้นมบุตร ผู้ที่มีไข้ และผู้ที่อยู่ในช่วงปฐมวัย (ผู้ที่มีอายุต่ำกว่า 16 ปี) คำเตือน

อันตรกริยา

ข้อควรระวัง

- ควรระวังการรับประทานร่วมกับยาในกลุ่มสารกันเลือดเป็นลิ่ม (anticoagulants) และ ยาต้านการแข็งตัวของเลือด (antiplatelets) - ควรระวั ง การใช้ ย านี ้ ร่ ว มกั บ ยา phenytoin, propranolol, theophylline และ rifampicin เนื่องจากตํารับนี้มีพริกไทยในปริมาณสูง - ควรระวังการใช้ในผู้ป่วยโรคความดันเลือดสูง (กรณีที่ไม่สามารถควบคุมความดันเลือดได้) โรคหัว ใจเต้น ผิดจังหวะ (กรณีที่ไม่ส ามารถควบคุมอาการได้) โรคแผลเปื่อยเพปติก โรคกระเพาะอาหารและโรคกรดไหลย้อน เนื่องจากเป็นตำรับยารสร้อน - ควรระวังการใช้ยานี้ในผู้ป่วยสูงอายุ

- ยานี้อาจทำให้ง่วงซึมได้ ควรหลีกเลี่ยงการขับขี่ยานพาหนะ หรือทำงานเกี่ยวกับเครื่องจักรกล อาการไม่พึงประสงค์ เวียนศีรษะ แสบท้อง ง่วงนอน ปากแห้ง คอแห้ง ข้อมูลเพิ่มเติม

กลุ่มที่ 14 ยารักษากลุ่มอาการสมองและระบบประสาท

(1) ยาน้ำมันสารสกัดกัญชาที่มี cannabidiol (CBD) 100 มิลลิกรัม/มิลลิลิตร และมี delta-9-tetrahydrocannabinol (THC) ในอัตราส่วนที่ CBD:THC มากกว่าหรือเท่ากับ 20:1 ยาหยดในช่องปาก หรือ เยื่อบุในช่องปาก (Oromucosal drops) เงื่อนไขการใช้ยา ใช้ตามโครงการของกรมการแพทย์ เท่านั้น สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้ 1. โรคลมชักรักษายาก

61

บัญชีรายการยาพิเศษ

2. โรคลมชักที่ดื้อต่อการรักษา

กลุ่มที่ 15 ยารักษากลุ่มอาการอื่น ๆ

(1) ยาน้ำมันกัญชาทั้งห้า ยาหยดในช่องปาก หรือ บัญชีรายการยาพื้นฐาน

เยื่อบุในช่องปาก (Oromucosal drops)

สูตรตำรับ

ในน้ำมัน 5 มิลลิลิตร ได้จากการเคี่ยวราก ลำต้นรวมกิ่งก้าน ใบ และช่อดอกรวมเมล็ด ของกัญชาอย่างละ 312.5 มิลลิกรัม ในน้ำมันมะพร้าว ซึ่งมี Delta-9-Tetrahydrocannabinol (THC) 0.1-0.4 มิลลิกรัม/มิลลิลิตร และ Cannabidiol (CBD) น้อยกว่า 0.04 มิลลิกรัม/มิลลิลิตร สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้ ใช้เสริมการรักษาในผู้ป่วยที่มีอาการนอนไม่หลับที่ใช้ยามาตรฐานแล้วไม่ได้ผล ขนาดและวิธีใช้

หยดใต้ลิ้น เริ่มต้นครั้งละ 2 หยด วันละ 1 ครั้ง ก่อนนอน หรือตามแพทย์สั่ง สามารถปรับขนาดยาเพิ่มได้ครั้งละ 1-2 หยด บริหารยาได้วันละ 3-4 ครั้ง ห่างกันทุก 6-8 ชั่วโมง โดยปรับขนาดยาเพิ่มได้ทุก 3-7 วัน ภายใต้คำแนะนำ ของแพทย์จนเห็นผลการรักษาแต่ไม่เกิดผลข้างเคียงจากการใช้ยา ไม่แนะนำให้ใช้ THC เกิน 20 มิลลิกรัมต่อวัน ข้อห้ามใช้

- ผูท้ ี่มีประวัติแพ้กัญชา หรือน้ำมันมะพร้าว - ผู้ป่วยที่มีประวัติความผิดปกติทางจิตเวช - ผู้ป่วยโรคหัวใจและหลอดเลือดขั้นรุนแรง หรือไม่สามารถคุมอาการได้ - ผู้ที่ใช้ยาละลายลิ่มเลือดวาร์ฟาริน

- หญิงตั้งครรภ์ หญิงให้นมบุตร

- ผู้ที่มีอายุต่ำกว่า 16 ปี (ผู้ที่อยู่ในช่วงปฐมวัย คำเตือน

- หากผู้ป่วยมีอาการสับสน กระวนกระวาย วิตกกังวล ประสานหลอน หรือมีอาการผิดปกติทางจิตเวช ควรหยุดใช้ยาทันที และติดตามอาการอย่างใกล้ชิด จนกว่าอาการจะหายไป

- ยานี้อาจทำให้เกิดอาการปากแห้ง คอแห้งได้ในช่วงสัปดาห์แรกของการใช้ยา แนะนำหลังใช้ยาประมาณ 10 นาที สามารถดื่มน้ำตามได้ อันตรกริยา


เล่ม ๑๔๐
ราชกิจจานุเบกษา
๒ มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๖๖
ตอนพิเศษ ๑๓๐ ง

- ควรระวังการใช้ยานี้ร่วมกับยาที่เป็น substrates, enzyme inducers หรือ enzyme inhibitors ของ CYP2C9, CYP2C19, CYP3A4, CYP2D6, CYP1A - สำหรับยาที่มีโอกาสพบการใช้ร่วมกับกัญชา และมีผลเสริมฤทธิ์กันอาจเพิ่มโอกาสเกิด ผลข้างเคียงจากยา เช่น ยากันชัก เช่น phenobarbital, phenytoin, topiramate ยาต้านไวรัสยากลุ่ม protease inhibitors เช่น indinavir, nelfinavir, saquinavir, ยาต้านไวรัสที่เป็น CYP3A4 inhibitors เช่น indinavir, ritonavir, saquinavir ยาที่มีผลกดระบบประสาทส่วนกลาง เช่น ยาแก้ปวดมอร์ฟีน ยานอนหลับ ข้อควรระวัง

- ระวังการใช้ยาในผู้ที่มีความผิดปกติของตับและไต - ระวังการใช้ยาในผู้ที่ใช้ยากล่อมประสาท หรือยาที่ออกฤทธิ์ทางจิตอื่นๆ - ระวังการใช้ยาในผู้ที่ทำงานขับขี่ ยานพาหนะ หรือเกี่ยวกับเครื่องจักรกล หรือทำงานที่ เสี่ยงอันตราย เพราะยานี้อาจทำให้ง่วงซึม

- ระวังการใช้ยาในผู้ป่วยที่มีประวัติของการใช้สารเสพติด รวมถึงนิโคติน หรือเป็นผู้ดื่มสุราอย่างหนัก อาการไม่พึงประสงค์ ปากแห้ง คอแห้ง วิงเวียนศีรษะ ง่วงซึม ใจเต้นเร็ว คลื่นไส้ 62

ข้อมูลเพิ่มเติม

ชื่อยาเดิมตามประกาศคณะกรรมการพัฒนาระบบยาแห่งชาติ เรื่อง บัญชียาหลักแห่งชาติ ด้านสมุนไพร พ.ศ. 2564 คือ ยาน้ำมันกัญชาที่ผลิต จากราก ลำต้น กิ่ง ก้าน ใบ ดอก และ เมล็ด ซึ่งเป็นยาในบัญชี 3 ตามโครงการพิเศษ ของโรงพยาบาลเจ้าพระยาอภัยภูเบศรฯ ต่อมา คณะกรรมการพัฒนาระบบยาแห่งชาติเห็นชอบให้ปรับจากบัญชี 3 เป็น บัญชี 1.1 (บัญชีรายการยาพื้นฐาน) เนื่องจากยามีประสิทธิผล มีความปลอดภัย เป็นรายการยาที่ ผู้ประกอบวิชาชีพสั่งใช้ได้โดยทั่วไป โดยให้ปรับแก้ไขชื่อยาเป็น ยาน้ำมันกัญชาทั้งห้าเพื่อให้ สะดวกต่อการจดจำ

(2) ยาน้ำมันกัญชาทีผ่ ลิตจากช่อดอก

บัญชีรายการยาพื้นฐาน

ซึ่งยามี delta-9-tetrahydrocannabinol (THC) 2.0 มิลลิกรัม/มิลลิลิตร ยาหยดในช่องปาก หรือ เยื่อบุในช่องปาก (Oromucosal drops) ยาหยดในช่องปาก หรือ เยื่อบุในช่องปาก (รพ.) สูตรตำรับ

สารสกัดกัญชาในน้ำมันมะพร้าว ความเข้มข้น 10% ของน้ำหนักช่อดอกกัญชาแห้ง ซึ่งมีปริมาณ THC 2.0 มิลลิกรัม/มิลลิลิตร สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้ บรรเทาอาการปวดเรื้อรัง ช่วยให้นอนหลับ ช่วยให้เจริญอาหาร ในผู้ป่วยที่ได้รับการวินิจฉัยว่าเป็นมะเร็ง ขนาดและวิธีใช้

- หยดรับประทานครั้งละ 1 หยด ก่อนนอน หรือ ตามดุลพินิจ ของแพทย์แผนไทย แพทย์แผนไทยประยุกต์/แพทย์แผนปัจจุบันที่สั่งใช้ยาน้ำมันกัญชา - หากอาการไม่ดีขึ้น จาการติดตามอาการและประเมินผลให้ปรับขนาดยาเพิ่มขึ้น ครั้งละ 1-2 หยด ทุก 1 สัปดาห์หรือระยะเวลาตามแพทย์แผนไทย/แพทย์แผนไทย ประยุกต์/แพทย์แผนปัจจุบันพิจารณา โดยขนาดสูงสุดไม่เกิน 20 หยด/วัน - หากอาการดีขึ้น จากการติดตามอาการและประเมินผลให้ปรับขนาดยาลดลง ครั ้ ง ละ 1 หยด ทุ ก 1 สั ป ดาห์ หรื อ เป็ น ระยะเวลาตามแพทย์ แ ผนไทย/ แพทย์แผนไทยประยุกต์/แพทย์แผนปัจจุบันพิจารณา ข้อห้ามใช้

- ห้ามใช้ในผู้ที่มีประวัติแพ้ผลิตภัณฑ์ที่ได้จากการสกัดกัญชา หรือน้ำมันมะพร้าว - ห้ามใช้ในผู้ป่วยโรคหัวใจและหลอดเลือดขั้นรุนแรง หรือไม่สามารถคุมอาการได้ - ห้ามใช้ในผู้ป่วยที่มีประวัติความผิดปกติทางจิตเวช - ห้ามใช้ในสตรีมีครรภ์หรือสตรีที่ให้นมบุตร - ห้ามใช้ในผู้ที่ใช้ยาละลายลิ่มเลือดวาร์ฟาริน คำเตือน

อันตรกริยา

ข้อควรระวัง


เล่ม ๑๔๐
ราชกิจจานุเบกษา
๒ มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๖๖
ตอนพิเศษ ๑๓๐ ง

- ควรระมัดระวังการใช้ในผู้ที่ทำงานขับขี่ยานพาหนะ หรือเกี่ยวกับเครื่องจักรกล หรือทำงานที่เสี่ยงอันตราย เพราะยานี้อาจทำให้ง่วงซึม - ควรระมัดระวังการใช้ในบุคคลที่อายุต่ำกว่า 25 ปี - ควรระมัดระวังการใช้ในผู้ป่วยโรคตับและไต (มีค่าเอนไซม์ตับที่ผิดปกติ สูงเกิน 3 เท่าของ ค่าบนปกติ, มีค่าอัตราการกรองของไต (GFR) น้อยกว่า 60 มิลลิลิตร/นาที/1.73 ตารางเมตร) - ควรระมัดระวังการใช้ในผู้ป่วยที่มีประวัติของการใช้สารเสพติด รวมถึงนิโคติน หรือ เป็นผู้ดื่มสุราอย่างหนัก ผู้ป่วยที่ใช้ยากล่อมประสาท หรือยาที่ออกฤทธิ์ทางจิตอื่นๆ หรือยาโรคประจำตัวเรื้อรังหลายชนิด

อาการไม่พึงประสงค์

ง่วงนอน ปากแห้ง เวียนศีรษะ คลื่นไส้

63

ข้อมูลเพิ่มเติม

- กรณีแพทย์แผนไทย/แพทย์แผนไทยประยุกต์/แพทย์แผนปัจจุบัน พิจารณาปรับขนาด ยามากกว่า ขนาดสูงสุดที่กำหนด ต้องมีการติดตามและเฝ้าระวังผู้ป่วยอย่างใกล้ชิด เนื่องจากยังไม่มีข้อมูลการใช้ยาและความปลอดภัย ขนาดที่สูงกว่ากำหนด - แนวทางการจัดการเมื่อพบอาการไม่พึงประสงค์ 1) ปรับลดยา เมื่อพบอาการ : มึนศีรษะ (dizziness) เสียสมดุล (loss of co-ordination) หัวใจเต้นช้า (bradycardia) ความดันโลหิตผิดปรกติ (abnormal pressure) 2) หยุดใช้ทันที เมื่อพบอาการ : สับสน (disorientation) กระวนกระวาย (agitation) วิตกกังวล (anxiety) ประสาทหลอน (hallucination) โรคจิต (psychosis)

(3) ยาน้ำมันสารสกัดกัญชาที่มี delta-9-tetrahydrocannabinol (THC) บัญชีรายการยาเฉพาะ

และ cannabidiol (CBD) ในอัตราส่วน 1:1

ยาหยดในช่องปาก หรือ เยื่อบุในช่องปาก (Oromucosal drops) เงื่อนไขการใช้ยา ให้สั่งใช้ยาโดยผู้ประกอบวิชาชีพเวชกรรมแผนปัจจุบันที่ผ่านการอบรมหลักสูตรการใช้กัญชาทาง การแพทย์ที่กระทรวงสาธารณสุขรับรอง

สูตรตำรับ

สารสกัดจากกัญชา (Cannabis sativa L.) ที่มีสารสำคัญ Delta-9- Tetrahydrocannabinol (THC) 27 มิลลิกรัม/มิลลิลิตร และ Cannabidiol (CBD) 25 มิลลิกรัม/มิลลิลิตร สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้ ใช้รักษาเสริมในผู้ป่วยโรคมะเร็งระยะท้ายที่มีอาการนอนไม่หลับ เบื่ออาหาร หรือมีอาการ ปวดในระดับปานกลางถึงรุนแรง ที่รักษาด้วยยามาตรฐานไม่ได้หรือไม่ได้ผล ขนาดและวิธีใช้

หยดบนเยื่อบุใต้ลิ้นครั้งละ 1 หยด (THC 1 มิลลิกรัม และ CBD 1 มิลลิกรัม) ก่อนนอน หาก เวลาผ่านไป 15 นาที แล้วไม่ได้ผล อาจปรับเพิ่มขนาดยาโดยหยดเพิ่มอีก 1 หยดหากใช้ มากกว่า 2 หยดต่อวัน แบ่งให้ 2 เวลา เช้า และ ก่อนนอน โดยไม่ควรใช้เกิน 30 หยดต่อวัน (THC 30 มิลลิกรัม และ CBD 30 มิลลิกรัม)

ข้อห้ามใช้

- ผู้ที่เคยแพ้กัญชา

- ผู้ที่มีประวัติความผิดปกติทางจิตเวช หรือคนในครอบครัวมีประวัติเป็นโรคจิตเวช - ผู้ป่วยโรคหัวใจและหลอดเลือดที่ไม่สามารถคุมอาการได้ - ผู้ที่มีอายุต่ำกว่า 16 ปี (ผู้ที่อยู่ในช่วงปฐมวัย) คำเตือน

- หากผู้ป่วยมีอาการสับสน เห็นภาพหลอน มีความคิดฆ่าตัวตาย หรืออาการทางจิตอื่น ๆ ควรหยุดยาทันทีและติดตามอาการอย่างใกล้ชิดจนกว่าอาการจะหายไป - ยานี้อาจทำให้เกิดอาการวิงเวียนศีรษะเล็กน้อยหรือปานกลาง ซึ่งมักเกิดขึ้นในช่วง 2 – 3 สัปดาห์แรกของการรักษา

อันตรกริยา

- ควรระวังการใช้ยานี้ร่วมกับยาที่เป็น substrates, enzyme inducers หรือ enzyme inhibitors ของ CYP3A4, CYP2C19, CYP2C9, CYP1A2, P-glycoprotein, BCRP และ MRP1 - ยาอาจลดประสิทธิภาพของยาคุมกำเนิดได้


เล่ม ๑๔๐
ราชกิจจานุเบกษา
๒ มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๖๖
ตอนพิเศษ ๑๓๐ ง

- ยานี้อาจเสริมผลของยาที่มีฤทธิ์คลายกล้ามเนื้อ เช่น baclofen, benzodiazepines เนื่องจากจะเพิ่มความเสี่ยงต่อการหกล้มมากขึ้น ข้อควรระวัง

- ระมัดระวังการใช้ยาในผู้ป่วยที่มีประวัติชัก หรือมีภาวะชักกลับเป็นซ้ำ - ระวังการใช้ยานี้ในผู้ที่มีความผิดปกติของตับและไต - ระมัดระวังการใช้ยาในหญิงตั้งครรภ์ หรือวางแผนตั้งครรภ์ หญิงให้นมบุตร อาการไม่พึงประสงค์ เวียนศีรษะ คลื่นไส้ อาเจียน สับสน อ่อนเพลีย ง่วงซึม ปากแห้ง ท้องเสีย 64

(4) ยาน้ำมันสารสกัดกัญชาที่มี delta-9-tetrahydrocannabinol (THC) บัญชีรายการยาเฉพาะ

จำนวน 2 ความแรง ได้แก่ ไม่เกิน 0.5 มิลลิกรัม/หยด และ ไม่เกิน 3 มิลลิกรัม/หยด ยาหยดในช่องปาก หรือ เยื่อบุในช่องปาก (Oromucosal drops) เงื่อนไขการใช้ยา 1. กรณีใช้รักษาเสริมในผู้ป่วยโรคมะเร็งระยะท้ายที่มีอาการนอนไม่หลับ เบื่ออาหารหรือ มีอาการปวดในระดับปานกลางถึงรุนแรง ที่รักษาด้วยยา มาตรฐาน ไม่ได้หรือไม่ได้ผลให้สั่งใช้ยา โดยผู้ประกอบวิชาชีพเวชกรรม แผนปัจจุบัน ที่ผ่านการอบรมหลักสูตรการใช้กัญชาทางการแพทย์ที่กระทรวง สาธารณสุขรับรอง

2. ยาความแรง 3 มิลลิกรัม/หยด

2.1 ช่วยเพิ่มความสะดวกให้กับผู้ป่วยที่ต้องใช้น้ำมันสารสกัดกัญชาที่มี THC ไม่เกิน 0.5 มิลลิกรัม/หยด ในปริมาณสูง

2.2 ใช้สำหรับผู้ป่วยที่เคยใช้น้ำมันสารสกัดกัญชาที่มี THC ไม่ เกิน 0.5 มิลลิกรัม/หยด มาก่อนและทราบปริมาณยาที่เหมาะสมแล้วเท่านั้น สูตรตำรับ

สารสกัดจากกัญชา (Cannabis sativa L.) ที่มีสารสำคัญ Delta-9-Tetrahydrocannabinol

ไม่เกิน 0.5 มิลลิกรัม/หยด หรือ ไม่เกิน 3 มิลลิกรัม/หยด สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้ ใช้รักษาเสริมในผู้ป่วยโรคมะเร็งระยะท้ายที่มีอาการนอนไม่หลับ เบื่ออาหาร หรือมีอาการปวดในระดับปานกลางถึงรุนแรงที่รักษาด้วยยามาตรฐานไม่ได้ หรือไม่ได้ผล

ขนาดและวิธีใช้

- กรณี THC ไม่เกิน 0.5 มิลลิกรัม/หยด

หยดใต้ลิ้น 1 หยด (THC 0.5 มิลลิกรัม) ทุกวันก่อนนอน ปรับขนาดยาทุก 48 ชั่วโมง โดยปรับขนาดยาอย่างช้า ๆ ขนาดยาสูงสุดไม่ควรเกินวันละ 10 หยด (THC 5 มิลลิกรัม ต่อวัน) - กรณี THC ไม่เกิน 3 มิลลิกรัม/หยด

หยดใต้ลิ้น 1 หยด (THC 3 มิลลิกรัม) ทุกวันก่อนนอน สําหรับผู้ที่เคยใช้น้ำมันสารสกัดกัญชาที่มี THC ไม่เกิน 0.5 มิลลิกรัม/หยด ให้คํานวณปริมาณของ THC ในขนาดที่เทียบเท่ากัน โดยขนาดยาสูงสุดไม่เกิน วันละ 20 มิลลิกรัม

ข้อห้ามใช้

- ผู้ที่เคยแพ้กัญชา

- ผูท้ ี่เป็นโรคหัวใจและหลอดเลือดที่รุนแรง หรือโรคหลอดเลือดสมองที่รุนแรง เนือ่ งจากอาจทำให้ความดันเลือดต่ำ บางครั้งอาจทำให้ความดันเลือดสูง เป็นลมหมดสติ หัวใจเต้นเร็วผิดปกติ กล้ามเนื้อหัวใจตายและโรคหลอดเลือดสมอง - ผู้ที่เป็นโรคจิตเภทหรือโรคอารมณ์สองขั้ว คำเตือน

- ไม่ควรใช้ยานี้ในบุคคลที่อายุต่ำกว่า 25 ปี ยกเว้นในกรณีที่แพทย์พิจารณาแล้วว่า ผู้ป่วยได้รับประโยชน์ มากกว่าความเสี่ยง

- ควรหลีกเลี่ยงการใช้ยานี้ในสตรีมีครรภ์ สตรีให้นมบุตร รวมถึงสตรีวัยเจริญพันธุ์ที่มิได้ คุมกำเนิดหรือสตรีที่วางแผนจะตั้งครรภ์

- ยานี้อาจทำให้ง่วงซึม จึงไม่ควรขับขี่ยานพาหนะ หรือทำงานเกี่ยวกับเครื่องจักรกล หรือ ทำงานที่เสี่ยงอันตราย

65

- ควรหลีกเลี่ยงการใช้ยานี้ร่วมกับเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ อันตรกริยา


เล่ม ๑๔๐
ราชกิจจานุเบกษา
๒ มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๖๖
ตอนพิเศษ ๑๓๐ ง

- ระมัดระวังการใช้ยานี้ร่วมกับยาที่มีกระบวนการเมแทบอลิซึม ผ่านเอนไซม์ CYP2C9, CYP2C19 หรือ CYP3A4 เช่น amiodarone, carbamazepine, phenytoin, warfarin หรือ valproic acid

- ระมัดระวังการใช้ยานี้ร่วมกับยาที่เป็น highly protein-bound เช่น warfarin, cyclosporine และ amphotericin B

ข้อควรระวัง

- ระมัดระวังการใช้ยาในผู้ป่วยที่มีภาวะการทำงานของตับหรือไตบกพร่องรุนแรง - หลีกเลี่ยงการสั่งใช้ยากับผู้ป่วยเป็นเวลานาน และควรติดตามอาการติดยาอย่าง สม่ำเสมอก่อนหยุดใช้ยา ต้องปรับลดขนาดยาลงทีละน้อยเพื่อป้องกันไม่ให้เกิด อาการถอนยา

- ระมัดระวังการใช้ในผู้ป่วยที่ได้รับการรักษาร่วมกับยากล่อมประสาทหรือ ยาที่ออก ฤทธิ์ทางจิตอื่น ๆ เนื่องจากเสริมฤทธิ์กดประสาทส่วนกลางหรือเพิ่มผลกระทบทางจิต ประสาท

- ระมัดระวังการใช้ในผู้ป่วยที่มีประวัติของการใช้สารเสพติด รวมถึงผู้มีประวัติติดสุรา - ผู้ชายที่บริโภคกัญชา อาจส่งผลให้มีบุตรยาก เพราะ THC อาจมีผลทำให้ต่อมสร้าง น้ำอสุจิมีขนาดเล็กลง น้ำอสุจิลดลง และลดการสร้างตัวอสุจิ อาการไม่พึงประสงค์

ปากแห้ง คอแห้ง วิงเวียนศีรษะ ง่วงซึม เคลิ้มสุข (euphoria) คลื่นไส้ อาเจียน ตาพร่า ประสาทหลอน ภาวะพุทธิปัญญาบกพร่อง (cognitive impairment)

(5) ยาประสะกัญชา ยาแคปซูล ยาผง (รพ.) ยาแคปซูล (รพ.) บัญชีรายการยาเฉพาะ

สูตรตำรับ

ในยาผง 2,000 กรัม ประกอบด้วย

เหง้าขิงแห้ง ดอกดีปลี แก่นจันทน์แดงหรือแก่นจันทน์ขาว ใบสะเดา ใบคนทีเขมา อย่างละ 125 กรัม เมล็ดพริกไทยล่อน 250 กรัม ใบกัญชา 1,000 กรัม สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้ ช่วยให้นอนหลับ

ขนาดและวิธีใช้

รับประทานครั้งละ 1-2 กรัม ก่อนนอน ควรเริ่มจากขนาดต่ำแล้วจึงค่อย ๆ ปรับเพิ่มขนาดยา น้ำกระสายยาที่ใช้ ได้แก่ น้ำมะพร้าว น้ำผึ้งรวง น้ำส้มซ่า น้ำตาลทราย กระทือสด น้ำเบญจทับทิม โดยเลือกให้เหมาะสมกับโรคหรืออาการของผู้ป่วย อาทิเช่น - กรณีที่มีอาการอ่อนเพลีย ไม่มีกำลัง ให้ใช้น้ำมะพร้าว น้ำผึ้งรวง หรือน้ำตาลทราย - กรณีที่มีเสมหะในคอให้ใช้น้ำส้มซ่า

- กรณีมีอาการอาหารไม่ย่อย ท้องอืด ท้องเฟ้อ ให้ใช้น้ำกระทือสด - กรณีมีอาการท้องเสีย ให้ใช้น้ำเบญจทับทิมต้ม - กรณีหาน้ำกระสายยาไม่ได้ ให้ใช้น้ำสุกครึ่งแก้ว (60 ซีซี) แทน ข้อห้ามใช้

- ห้ามใช้ในหญิงตั้งครรภ์ หญิงให้นมบุตร

- ห้ามใช้ร่วมกับยาที่มีฤทธิ์กดระบบประสาทส่วนกลาง เช่น ยานอนหลับ ยาต้านการชัก - ห้ามใช้ร่วมกับแอลกอฮอล์หรือสิ่งที่มีแอลกอฮอล์ผสมอยู่ เนื่องจากมีฤทธิ์กดระบบ ประสาทส่วนกลาง

คำเตือน

ข้อควรระวัง

- ควรระวังการรับประทานร่วมกับยาในกลุ่มสารกันเลือดเป็นลิ่ม (anticoagulant) และยาต้านการแข็งตัวของเลือด (antiplatelet) - ยานี้อาจทำให้ง่วงซึมได้ ควรหลีกเลี่ยงการขับขี่ยานพาหนะ หรือทำงานเกี่ยวกับ 66

เครื่องจักรกล

- ควรระวังการใช้ร่วมกันกับตำรับยาแผนไทยที่มีกัญชาปรุงผสมอยู่ อาการไม่พึงประสงค์ ข้อมูลเพิม่ เติม

- แนะนำให้ใช้ในผู้ที่รับประทานอาหารไม่ได้ นอนไม่หลับ - ตำราอายุรเวทศึกษา ของขุนนิทเทศสุขกิจ ระบุว่า 2514. ยาประสะกัญชา แก้ไข้ผอมเหลืองหากำลังมิได้ ให้ตัวสั่นเสียงสั่น เป็นด้วยวาโยธาตุกำเริบ แก้นอนมิหลับ เอาตรีกฏุก จันทน์ทั้งสอง ใบสะเดา ใบคนทีเขมา พริกร่อน เสมอภาค ใบกัญชา เท่ายาทั้งหลายทำผง เอาน้ำมะพร้าว น้ำผึ้ง น้ำส้มซ่า น้ำตาลทราย กะทือสด น้ำเบญจทับทิม ต้มละลายกิน


เล่ม ๑๔๐
ราชกิจจานุเบกษา
๒ มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๖๖
ตอนพิเศษ ๑๓๐ ง

- ตำราแพทย์ศาสตร์สงเคราะห์ ร.ศ.128 หน้า 476 ระบุว่า กัญชา แก้ไข้ผอมเหลือง หากำลังมิได้ ให้ตัวสั่นเสียงสั่นเปนด้วยวาโยธาตุกำเริบ แก้นอนมิหลับ เอาตรีกะฏุก 1 จันทน์ทั้ง 2 ใบสะเดา 1 ใบคนทีเขมา 1 พริกล่อนเสมอภาค ใบกัญชาเท่ายาทั้งหลาย ทำผง เอาน้ำมะพร้าว น้ำผึ้ง น้ำส้มส้า น้ำตาลทราย กระทือสด น้ำเบ็ญจทับทิมต้มละลาย ยากินหายแล

(6) ยาฟ้าทะลายโจร ยาแคปซูล ยาเม็ด

บัญชีรายการยาพื้นฐาน

สูตรตำรับ

ผงจากส่ ว นเหนื อ ดิ น หรื อ ใบของฟ้ า ทะลายโจร [ Andrographis paniculata (Burm.f.) Wall. ex Nees] ที่มีการควบคุมปริมาณ andrographolide สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้

ใช้กับผู้ป่วยโรคโควิด 19 ที่มีความรุนแรงน้อย ขนาดและวิธีใช้

รับประทาน ยาจากผงฟ้าทะลายโจรที่มี andrographolide 180 มิลลิกรัมต่อวัน โดยแบ่งให้วันละ 3 ครั้ง เป็นเวลา 5 วัน

ข้อห้ามใช้

- ห้ามใช้ในผู้ที่เคยแพ้ฟ้าทะลายโจร เช่น มีผื่น ปากบวม ตาบวม หน้าบวม - ห้ามใช้ในสตรีมีครรภ์ และสตรีให้นมบุตร เนื่องจากทำให้เกิดทารกวิรูปได้ คำเตือน

- หากใช้ยานี้แล้วมีผื่น ปากบวม ตาบวม หน้าบวม ให้หยุดยาทันที และพบแพทย์ อันตรกิริยา

- ระวั ง การใช้ ย านี ้ ร ่ ว มกั บ สารกั น เลื อ ดเป็ น ลิ ่ ม (anticoagulants) เช่ น warfarin, ยากลุ่ม NOACs และยาต้านการจับตัวของเกล็ดเลือด (antiplatelets) - ระวังการใช้ยานี้ร่วมกับยาที่กระบวนการเมแทบอลิซึมผ่านเอนไซม์ cytochrome P450 (CYP450) เนื ่ อ งจากฟ้ า ทะลายโจรมี ฤ ทธิ ์ ย ั บ ยั้ งเอนไซม์ CYP1A2 เช่ น tamoxifen, CYP2C9 เช่น amitriptyline, phenytoin และ เอนไซม์ CYP3A4 เช่น ยากลุ่ม statins, ยากลุ่ม protease inhibitors และ itraconazole ข้อควรระวัง

- ระหว่างการใช้ยาหากมีอาการรุนแรงขึ้น ควรพบแพทย์ - หากใช้ยาติดต่อกัน 3 วัน แล้วอาการไม่ดีขึ้น ควรพบแพทย์ - ระวังการใช้ในผู้ป่วยที่มีอาการของตับผิดปกติ - หากใช้ติดต่อกันเป็นเวลานาน อาจทำให้แขนขามีอาการชาหรืออ่อนแรง อาการไม่พึงประสงค์

อาจทำให้ เ กิ ด อาการผิ ดปกติ ข องทางเดิน อาหาร เช่น ปวดท้อง ท้องเสีย คลื่ น ไส้ เบื่ออาหาร วิงเวียนศีรษะ ใจสั่น และอาจเกิดผื่นแพ้ลมพิษได้ ข้อมูลเพิ่มเติม

ยังไม่มีงานวิจัยทางคลินิกในผู้ป่วยโรคโควิด 19 ที่มีอายุต่ำกว่า 12 ปี

67

(7) ยาฟ้าทะลายโจร ยาแคปซูล ยาเม็ด

บัญชีรายการยาพื้นฐาน

สูตรตำรับ

สารสกัดจากส่ ว นเหนื อ ดิ นหรื อ ใบของฟ้ า ทะลายโจร [Andrographis paniculata (Burm.f.) Wall.ex Nees] ที่สกัดด้วยเอทานอล หรือ เอทานอล - น้ำ ที่มีการควบคุม ปริมาณ andrographolide

สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้

ใช้กับผู้ป่วยโรคโควิด 19 ที่มีความรุนแรงน้อย ขนาดและวิธีใช้

รับประทาน ยาสารสกัดจากฟ้าทะลายโจรที่มี andrographolide 180 มิลลิกรัมต่อวัน โดยแบ่งให้วันละ 3 ครั้ง เป็นเวลา 5 วัน

ข้อห้ามใช้

- ห้ามใช้ในผู้ที่มีอาการแพ้ฟ้าทะลายโจร เช่น มีผื่น ปากบวม ตาบวม หน้าบวม - ห้ามใช้ในหญิงตั้งครรภ์และหญิงให้นมบุตร เนื่องจากอาจทำให้เกิดทารกวิรูปได้ คำเตือน

- หากใช้ยานี้แล้วมีผื่น ปากบวม ตาบวม หน้าบวม ให้หยุดยาทันที และพบแพทย์ อันตรกิริยา


เล่ม ๑๔๐
ราชกิจจานุเบกษา
๒ มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๖๖
ตอนพิเศษ ๑๓๐ ง

- ระวั ง การใช้ ย านี ้ ร ่ ว มกั บ สารกั น เลื อ ดเป็ น ลิ ่ ม (anticoagulants) เช่ น warfarin, ยากลุ่ม NOACs และยาต้านการจับตัวของเกล็ดเลือด (antiplatelets) - ระวังการใช้ยานี้ร่วมกับยาที่กระบวนการเมแทบอลิซึมผ่านเอนไซม์ cytochrome P450 (CYP450) เนื ่ อ งจากฟ้ า ทะลายโจรมี ฤ ทธิ ์ ย ั บ ยั ้ ง เอนไซม์ CYP1A2 เช่ น tamoxifen, CYP2C9 เช่น amitriptyline, phenytoin และ เอนไซม์ CYP3A4 เช่น ยากลุ่ม statins, ยากลุ่ม protease inhibitors และ itraconazole ข้อควรระวัง

- ระหว่างการใช้ยาหากมีอาการรุนแรงขึ้น ควรพบแพทย์ - หากใช้ยาติดต่อกัน 3 วัน แล้วอาการไม่ดีขึ้น ควรพบแพทย์ - ระวังการใช้ในผู้ป่วยที่มีอาการของตับผิดปกติ - หากใช้ติดต่อกันเป็นเวลานาน อาจทำให้แขนขามีอาการชาหรืออ่อนแรง อาการไม่พึงประสงค์

อาจทำให้เ กิด อาการผิ ดปกติ ข องทางเดิน อาหาร เช่น ปวดท้อง ท้องเสีย คลื่น ไส้ เบื่ออาหาร วิงเวียนศีรษะ ใจสั่น และอาจเกิดผื่นแพ้ลมพิษได้ ข้อมูลเพิ่มเติม

ยังไม่มีงานวิจัยทางคลินิกในผู้ป่วยโรคโควิด 19 ที่มีอายุต่ำกว่า 12 ปี

(8) ยามหาจักรใหญ่ ยาเม็ด ยาแคปซูล (รพ.) ยาผง (รพ.) ยาเม็ด (รพ.) บัญชีรายการยาเฉพาะ

เงื่อนไขการใช้ยา ให้สั่งใช้ยาโดยแพทย์แผนไทย แพทย์แผนไทยประยุกต์ หรือผู้ประกอบวิชาชีพเวชกรรมที่ ผู้อำนวยการหรือหัวหน้าสถานพยาบาลมอบหมาย

สูตรตำรับ

ในผงยา 114 กรัม ประกอบด้วย

1. ใบกระพังโหม หนัก 60 กรัม

2. ยาดำสะตุ หนัก 8 กรัม

3. โกฐสอ โกฐเขมา โกฐพุงปลา โกฐก้านพร้าว โกฐกระดูก เทียนดำ เทียนแดง เทียนขาว เทียนข้าวเปลือก เทียนเยาวพาณี เนื้อผลสมอไทย เนื้อผลสมอพิเภก เนื้อผลมะขามป้อม ลูกจันทน์ ดอกจันทน์ ลูกกระวาน ดอกกานพลู รากชะเอมเทศ เมล็ดโหระพา ลูกผักชีลา สารส้มสะตุ เหง้าขมิ้นอ้อย หัวกระเทียม หนักสิ่งละ 2 กรัม สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้ แก้ลมซาง

ขนาดและวิธีใช้

ชนิดผงและชนิดเม็ด (แบบอัดเปียก)

เด็ก อายุ 1 – 5 ขวบ

รับประทานครั้งละ 500 มิลลิกรัม – 1.5 กรัม ละลายน้ำต้มสุกที่ยังอุ่นอยู่ เพิ่มและลดได้ตามส่วน วันละ 2 ครั้ง ก่อนอาหาร เช้าและเย็น ข้อห้ามใช้

68

คำเตือน

ข้อควรระวัง

- ควรระวังการรับประทานร่วมกับยาในกลุ่มสารกันเลือดเป็นลิ่ม (anticoagulants) และ ยาต้านการจับตัวของเกล็ดเลือด (antiplatelets) - ยาจะมีฤทธิ์ระบาย หากรับประทานแล้วมีอาการท้องเสีย ควรหยุดรับประทานยา อาการไม่พึงประสงค์ ข้อมูลเพิม่ เติม

(9) ยาศุขไสยาศน์ ยาแคปซูล ยาผง

บัญชีรายการยาเฉพาะ

เงื่อนไขการใช้ยา ให้ส ั่งใช้ย าโดยแพทย์แผนไทย หรือแพทย์แผนไทยประยุกต์ หรือผู้ที่ได้รับมอบหมายจาก ผู้อำนวยการของสถานพยาบาลนั้น ๆ โดยใช้องค์ความรู้การแพทย์แผนไทย สูตรตำรับ

ในยา 78 กรัม ประกอบด้วย

ใบกั ญ ชา 12 กรั ม ดอกดี ป ลี 11 กรั ม เหง้ า ขิ ง แห้ ง 10 กรั ม เมล็ ด พริ ก ไทย 9 กรั ม ดอกบุ น นาค 8 กรั ม ลู ก จั น ทน์ 7 กรั ม โกฐกระดู ก 6 กรั ม เที ย นดำ 5 กรั ม เปลือกต้นสมุลแว้ง 4 กรัม หัสคุณเทศ 3 กรัม ใบสะเดา 2 กรัม การบูร 1 กรัม สรรพคุณ / ข้อบ่งใช้ ช่วยให้นอนหลับ เจริญอาหาร ขนาดและวิธีใช้

สำหรับอาการนอนไม่หลับ รับประทานครั้งละ 0.5 - 2 กรัม วันละ 1 ครั้ง ก่อนนอน สำหรับอาการเบื่ออาหาร รับประทานครั้งละ 0.5 - 2 กรัม วันละ 1 - 2 ครั้ง ก่อนอาหาร น้ำกระสายยา

- น้ำผึ้งรวง 1 ช้อนชา (5 ซีซ)ี

- ถ้าหาน้ำกระสายยาไม่ได้ ให้ใช้น้ำสุกครึ่งแก้ว (60 ซีซี) แทน ข้อห้ามใช้


เล่ม ๑๔๐
ราชกิจจานุเบกษา
๒ มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๖๖
ตอนพิเศษ ๑๓๐ ง

ห้ามใช้ในหญิงตั้งครรภ์ หญิงให้นมบุตร ผู้ที่มีไข้ คำเตือน

ข้อควรระวัง

- ควรระวังการใช้ยาอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะอย่างยิ่งในผู้ป่วยที่มีความผิดปกติของตับ ไต เนื่องจากอาจเกิดการสะสมของการบูรและเกิดพิษได้ - ควรระวังการใช้ในผู้ป่วยโรคแผลเปื่อยเพปติกและกรดไหลย้อน เนื่องจากเป็นตำรับยารสร้อน - ควรระวั ง ใช้ ร ่ ว มกั บ ยาที ่ ม ี ฤ ทธิ ์ ก ดระบบประสาทส่ ว นกลาง เช่ น ยานอนหลั บ และ ยาต้านการชัก รวมทั้งแอลกอฮอล์ หรือสิ่งที่มีแอลกอฮอล์ผสมอยู่ - สำหรับผู้ป่วยเบาหวาน ควรใช้น้ำต้มสุกเป็นกระสาย อาการไม่พึงประสงค์ อาจทำให้เกิดอาการปากแห้ง คอแห้ง หน้าแดงได้ ข้อมูลเพิ่มเติม

69

๒๕ ตุลาคม ๒๕๖๖

2ํ@?@ค>11/@1/@ห@1Oล>0@ /OOPO/ค/@/คล@ NคลAP/ N1AP/

NลN/

!1>@0ค>11/@1พ?@1> 0@OหN@!>

?ญ?0@หล?OหN@!> O@2/BPพ1 พ.0. 2566 @P!1>@0O1@>@BN 1@  ? !1>@0 Oล>@#?P/P!

๑40 !/พ>N01 130  /?#?P 2 />"B@0 2566 ?ญ?O #O@0

.@ค"/ 1

หO@ 9

11#? #?P 4 คํ@/N@ “0@ (1พ.)” OหOOON!็ “0@Oค!Cล 0@" 0@N/O ”

11#? #?P 10 คํ @ /N @ “ลC ล/ (1พ.)” OหO O O N !็  “0@ลCล/ (1พ.)”

หO@ 11

11#? #?P 8 คํ@/N@ “0@"” OหOOON!็ “0@" 0@" (1พ.) 0@Oค!Cล 0@Oค!Cล (1พ.)”

หO@ 16

11#? #?P 29 คํ @ /N @ “0@Oค!C ล (1พ.) 0@ (1พ.)” OหOOON!็ “0@ (1พ.)”

.@ค"/ 2

หO@ 32

หO@ 33

หO@ 40

หO@ 48

หO@ 58

Powered by TCPDF (www.tcpdf.org)

11#? #?P 8 คํ@/N@ “0@ (1พ.)” OหOOON!็ “0@Oค!Cล 0@" 0@N/O ”

11#? #?P 34 คํ @ /N @ “ลC  ล/ (1พ.)” OหO O O N !็  “0@ลCล/ (1พ.)”

11#? #?P 39 คํ@/N@ “หลN/0?PP/0” OหOOON!็ “หลN/0?QO/0” 11#? #?P 26 คํ@/N@ “หลN/0?P/0” OหOOON!็ “หลN/0?QO/0” 11#? #?P 1 คํ@/N@ “0@"” OหOOON!็ “0@" 0@" (1พ.) 0@Oค!Cล 0@Oค!Cล (1พ.)”

11#? #?P 9 คํ@/N@ “15 1?/” OหOOON!็ “25 1?/” 11#? #?P 20 คํ@/N@ “0@Oค!Cล (1พ.) 0@ (1พ.)” OหOOON!็ “0@ (1พ.)”

฿395ต่ออายุ ฿200สมัครขอใบสั่งยา