เอกสารราชกิจจานุเบกษา
เลม่ ๑๓๙ ตอนพิเศษ ๓๔ ง ราชกิจจานุเบกษา ๘ กุมภาพันธ์ ๒๕๖๕
ประกาศสภาการแพทย์แผนไทย
เรื่อง แนวทางปฏิบัตกิ ารแพทย์แผนไทยทางไกล หรือโทรเวชทางการแพทย์แผนไทย (Thai traditional telemedicine) และคลินกิ ออนไลน์ พ.ศ. 2564
เพื่ อ ให้ ก ารบริ ก ารเกี่ ย วกั บการประกอบวิช าชี พ การแพทย์ แผนไทยของผู้ ประกอบวิ ชาชีพ การแพทย์แผนไทย หรือผู้ประกอบวิชาชีพการแพทย์แผนไทยประยุกต์เป็นไปโดยสะดวก รวดเร็วและ มี ป ระสิ ท ธิ ภ าพ สามารถคุ้ ม ครองผู้ รั บ บริ ก ารให้ ร วดเร็ ว เหมาะสมกั บ สภาพสั ง คมและเศรษฐกิ จ ของประเทศ อาศัยอานาจตามความในมาตรา 8 (1) (2) มาตรา 9 (8) (9) มาตรา 24 (1) แห่ ง พระราชบั ญ ญั ติ วิ ช าชี พ การแพทย์ แ ผนไทย พ.ศ. 2556 และมติ ที่ ป ระชุ ม คณะกรรมการ สภาการแพทย์แผนไทยในการประชุมครั้งที่ 8/2564 วันที่ 23 พฤศจิกายน 2564 ให้ออกประกาศ กาหนดแนวทางปฎิบัติการแพทย์แผนไทยทางไกลหรือโทรเวชทางการแพทย์แผนไทย (Thai traditional telemedicine) และคลินิกออนไลน์ ดังนี้
ข้อ 1 ประกาศนี้ชื่อว่า “ประกาศสภาการแพทย์แผนไทย เรื่อง แนวทางปฎิบัติการแพทย์ แผนไทยทางไกล หรือโทรเวชทางการแพทย์แผนไทย (Thai traditional telemedicine) และคลินิก ออนไลน์”
ข้อ 2 ประกาศนี้ ใ ห้ ใ ช้ บั ง คั บ เมื่ อ พ้ น ก าหนดเก้ า สิ บ วั น นั บ แต่ วั น ถั ด จากวั น ประกาศ ในราชกิจจานุเบกษา เป็นต้นไป
ข้อ 3 ในประกาศนี้
“โทรเวชทางการแพทย์แผนไทย” หรือ “การแพทย์แผนไทยทางไกล” (Thai traditional telemedicine) หมายความว่ า เป็ น การส่ ง ผ่ า น หรื อ การสื่ อ สารเนื้ อ หาทางการแพทย์ แ ผนไทย โดยผู้ประกอบวิชาชีพแพทย์แผนไทยหรือผู้ประกอบวิชาชีพแพทย์แผนไทยประยุกต์ ทั้งจากสถานพยาบาล ภาครั ฐ และ/หรื อ เอกชนจากสถานที่ ห นึ่ ง ไปยั ง อี ก สถานที่ ห นึ่ ง โดยอาศั ย วิ ธี ก ารทางอิ เ ล็ ก ทรอนิ ก ส์ เพื่อให้การปรึกษา คาแนะนา แก่ผู้ประกอบวิชาชีพแพทย์แผนไทยหรือผู้ประกอบวิชาชีพแพทย์แผนไทย ประยุ ก ต์ หรื อ บุ ค คลอื่ น ใด เพื่ อ การด าเนิ น การทางการแพทย์ แ ผนไทย ในกรอบแห่ ง ความรู้ ทางการแพทย์แผนไทย ตามภาวะ วิสัยและพฤติการณ์ที่เป็นอยู่ ทั้งนี้ โดยความรับผิดชอบของผู้ส่งผ่าน หรือการสื่อสารเนื้อหาทางการแพทย์นั้น ๆ
“วิ ธี ก ารทางอิเ ล็ กทรอนิ กส์ ” หมายความว่า เป็ น วิ ธีการประยุก ต์ใ ช้ วิธีอิ เล็ กตรอนไฟฟ้า คลื่ น แม่ เ หล็ ก ไฟฟ้ า หรื อ วิ ธี อื่ น ใดในลั ก ษณะคล้ า ยกั น หรื อ เป็ น วิ ธี ก ารข้ อ มู ล ทางอิ เ ล็ ก ทรอนิ ก ส์ และให้หมายความรวมไปถึงการประยุกต์วิธีการทางแสง วิธีการทางแม่เหล็ก คลื่นไฟฟ้าสื่อสาร เสียง ภาพหรืออุปกรณ์ที่เกี่ยวข้องกับการประยุกต์ใช้วิธีการต่าง ๆ เช่นว่านั้นด้วย “สถานพยาบาล” หมายความว่า สถานพยาบาลที่เป็นของภาครัฐ และ/หรือเอกชนที่จัดตั้งขึ้น ตามกฎหมายที่เกี่ยวข้อง
เลม่ ๑๓๙ ตอนพิเศษ ๓๔ ง ราชกิจจานุเบกษา ๘ กุมภาพันธ์ ๒๕๖๕ “การให้บริบาลผ่านระบบบริบาลโทรเวชทางการแพทย์แผนไทย หรือบริบาลการแพทย์แผนไทย ทางไกล” หมายความว่า การดาเนินการโดย “โทรเวชทางการแพทย์แผนไทย” หรือ “การแพทย์ แผนไทยทางไกล”
“ผู้ให้บริบาล” หมายความว่า ผู้ประกอบวิชาชีพแพทย์แผนไทยหรือผู้ประกอบวิชาชีพแพทย์ แผนไทยประยุกต์ที่ให้ บริบาลโดยโทรเวชทางการแพทย์แผนไทย หรือการแพทย์แผนไทยทางไกล (Thai traditional telemedicine) ซึ่งต้องรับผลอันไม่พึงประสงค์ที่เกิดขึ้นด้วย “ผู้ รั บ บริ บ าล” หมายความว่า บุ ค คลที่ ไ ด้ รับ “โทรเวชทางการแพทย์ แผนไทย” หรือ “การแพทย์แผนไทยทางไกล” (Thai traditional telemedicine) “คลินิกออนไลน์” หมายถึง สถานพยาบาลตามที่กฎหมายกาหนด “การบริบาล” หมายความว่า กระบวนการเพื่อผลแห่ง “โทรเวชทางการแพทย์แผนไทย” หรือ “การแพทย์แผนไทยทางไกล” (Thai traditional telemedicine)
ข้อ 4 การให้ บ ริ บ าลผ่ า นระบบบริ บ าลโทรเวชทางการแพทย์ แ ผนไทย หรื อ บริ บ าล การแพทย์แผนไทยทางไกล จะต้องเป็นไปตาม
(1) เกณฑ์มาตรฐานผู้ประกอบวิชาชีพแพทย์แผนไทย พ.ศ. 2563 และเกณฑ์มาตรฐาน ผู้ประกอบวิชาชีพแพทย์แผนไทยประยุกต์ พ.ศ. 2560
(2) เกณฑ์ ค วามรู้ ค วามสามารถในการประเมิ น เพื่ อ รั บ ใบอนุ ญ าตเป็ น ผู้ ป ระกอบวิ ช าชี พ แพทย์แผนไทย พ.ศ. 2557 และที่แก้ไข และเกณฑ์ความรู้ความสามารถในการประเมินเพื่อรับใบอนุญาต เป็นผู้ประกอบวิชาชีพแพทย์แผนไทยประยุกต์ พ.ศ. 2557 และที่แก้ไข
(3) เกณฑ์หรือแนวทางอื่นที่สภาการแพทย์แผนไทยกาหนดขึ้นตามกรอบแห่งกฎหมายวิชาชีพ การแพทย์แผนไทย และที่แก้ไข
ข้อ 5 ผู้ให้บริบาลจาเป็นต้องกระทาการ ดังนี้
(1) ต้องปฏิบัตกิ ารทางการแพทย์ตามข้อ 4 อย่างเคร่งครัด
(2) ควรได้เรียนรู้เทคนิ คที่จาเป็น ตลอดจนข้อจากัด ของโทรเวชทางการแพทย์แผนไทย หรือการแพทย์แผนไทยทางไกล (Thai traditional telemedicine)
ข้อ 6 ผู้ให้บริบาลและผู้รับบริบาลพึงตระหนักรู้ และต้องรับทราบถึงข้อจากัดด้านเทคโนโลยี และอิเล็กทรอนิกส์ โดยต้องรับทราบถึง
(1) ข้อเท็จจริงทางการแพทย์ที่ ปรากฏตามคาประกาศสิทธิ และข้อพึงปฏิบัติของผู้ป่ว ย ที่ ป ระกาศเมื่ อ 12 สิ ง หาคม 2558 แต่ ข้ อ 7 และข้ อ เท็ จ จริ ง ทางการแพทย์ อื่ น ที่ อ าจมี ขึ้ น ในเวลาต่อมา เช่นความเห็นจากผู้ทรงคุณวุฒิ และผู้เชี่ยวชาญด้านการแพทย์แผนไทย
(2) เฉพาะบางโรคหรือบางภาวะเท่านั้นที่เ หมาะสมในการใช้โทรเวชทางการแพทย์แผนไทย หรือการแพทย์แผนไทยทางไกล (Thai traditional telemedicine) เลม่ ๑๓๙ ตอนพิเศษ ๓๔ ง ราชกิจจานุเบกษา ๘ กุมภาพันธ์ ๒๕๖๕
(3) สิทธิของผู้ให้บริบาลและผู้รับบริบาล ในการปฏิเสธการใช้โทรเวชทางการแพทย์แผนไทย หรือการแพทย์แผนไทยทางไกล (Thai traditional telemedicine)
(4) การใช้เครื่องมือ หรือโปรแกรม หรือปัญญาประดิษฐ์ (Artificial intelligence AI) ร่ว มกับการใช้โ ทรเวชทางการแพทย์แผนไทย หรือการแพทย์แผนไทยทางไกล (Thai traditional telemedicine) จ าเป็ น ต้ อ งเป็ น ไปตามกฎหมายเฉพาะ เช่ น กฎหมายที่ เ กี่ ย วกั บ เครื่ อ งมื อ แพทย์ กฎหมายที่เกี่ยวกับยา เป็นต้น
ข้อ 7 นอกจากข้อจากัดตามข้อ 6 แล้วโทรเวชทางการแพทย์แผนไทย หรือการแพทย์ แผนไทยทางไกล (Thai traditional telemedicine) ผู้ให้บริบาลและผู้รับบริบาล ต้องทราบว่า กิจกรรมที่ดาเนินการผ่านระบบสารสนเทศมีความเสี่ยงจากระบบสารสนเทศด้วย จึงต้องทาภายใต้ระบบ สารสนเทศที่มีมาตรฐาน และความปลอดภัยด้านสารเทศที่เป็นสากล และได้รับการดูแลให้พร้อมใช้งาน และพร้อมรับการตรวจสอบ อันประกอบด้วยสาระสาคัญคือ
(1) การยืนยันตัวตนของผู้ให้บริบาลว่าเป็นผู้ประกอบวิชาชีพแพทย์แผนไทย หรือผู้ประกอบ วิชาชีพแพทย์แผนไทยประยุกต์จริง และได้ดาเนินการภายใต้มาตรฐานด้านสารสนเทศของสถานพยาบาล หรือสถานบริบาลภายใต้มาตรฐานที่กฎหมายเฉพาะเรื่องกาหนดไว้
(2) การยืน ยัน ตัว ตนของผู้รับบริบาล จากระบบการให้บริบาลผ่านระบบบริบาลโทรเวช ทางการแพทย์แผนไทยหรือบริบาลการแพทย์แผนไทยทางไกล (Thai traditional telemedicine) ควรดาเนินการภายใต้มาตรฐานด้านสารสนเทศ ที่หน่วยงานรับผิดชอบที่กากับดูแลเรื่องการยืนยัน ตัวบุคคลของรัฐเป็นผู้กาหนด
(3) ระบบสารสนเทศที่ใช้ดาเนินการโทรเวชทางการแพทย์แผนไทย ต้องได้รับมาตรฐาน ความปลอดภัยสารสนเทศ และสอดคล้องกับพระราชบัญญัติธุรกรรมอิเล็กทรอนิกส์ พ.ศ. 2562 และพระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562 หรือกฎหมายที่เกี่ยวข้อง
ข้อ 8 คลินิกออนไลน์ และการให้บริบาลผ่านระบบบริบาลโทรเวชทางการแพทย์แผนไทย หรือบริบาลการแพทย์แผนไทยทางไกล (Thai traditional telemedicine) จาเป็นต้องดาเนินการ ผ่านสถานพยาบาลเท่านั้น
ข้อ 9 การปรึกษาระหว่างผู้ประกอบวิชาชีพแพทย์แผนไทย หรือผู้ประกอบวิชาชีพแพทย์ แผนไทยประยุกต์กับบุคลากรสาธารณสุขอื่นที่มีกฎหมายอื่นกาหนดไว้เป็นการเฉพาะ ไม่ถือว่าเป็นการให้ บริบาลโทรเวชทางการแพทย์แผนไทย หรือการแพทย์แผนไทยทางไกล ตามประกาศนี้
ประกาศ ณ วันที่ 30 พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๖4
พลเรือเอก ชาญชัย เจริญสุวรรณ
นายกสภาการแพทย์แผนไทย
