สำเนาหน้าเว็บทางการ (.go.th) สำหรับอ้างอิง
นโยบายและแนวทางการใช้กัญชาทางการแพทย์ (Policy & Three-Tier Clinical Guidance)
นายแพทย์ธงชัย กีรติหัตถยากร อธิบดีกรมการแพทย์ เปิดเผยว่า ในประเทศไทยมีการนำกัญชาซึ่งเป็นภูมิปัญญาที่มีมายาวนานมาใช้รักษาอาการเจ็บป่วย จึงเป็นเหตุผลสำคัญให้มีการวิจัยสารกัญชามาใช้ทางการแพทย์ เพื่อให้มีการใช้ในผู้ป่วยอย่างปลอดภัยและผู้ป่วยสามารถเข้าถึงยากัญชาได้อย่างมีคุณภาพ โดยดำเนินการครอบคลุมหน่วยบริการของกระทรวงสาธารณสุขกว่า 90% ในปีงบประมาณ 2565 ผู้ป่วยเข้าถึงยากัญชาเพิ่มขึ้นถึง 159.64% เมื่อเทียบกับปีงบประมาณ 2564 และเพิ่มคุณภาพชีวิตผู้ป่วยประคับประคองกว่า 8,000 คน ส่วนการวิจัยมีกว่า 60 เรื่อง ครอบคลุมทั้งการปลูก การผลิต การใช้ และการวางระบบเพื่อคุ้มครองความปลอดภัย ส่งผลให้ปัจจุบันมียากัญชาถึง 10 รายการ ถูกคัดเลือกเข้าสู่บัญชียาหลักแห่งชาติ
กรมการแพทย์ได้จัดทำคำแนะนำในการใช้กัญชาทางการแพทย์แบ่งเป็น 3 กลุ่ม ตามระดับหลักฐานทางวิชาการ ได้แก่: 1. ได้ประโยชน์ (Proven benefit) 2. น่าจะได้ประโยชน์ (Probable benefit) 3. อาจจะได้ประโยชน์ (Possible benefit)
ทั้งนี้ กรมการแพทย์เน้นความปลอดภัยของผู้ป่วยเป็นสำคัญ และ ไม่สนับสนุนการใช้เพื่อสันทนาการทุกรูปแบบ
หลักฐานทางวิชาการและผลการวิจัยทางคลินิก (Clinical Evidence & Research)
- โรคลมชักรักษายากในเด็ก (Refractory pediatric epilepsy): การศึกษาวิจัยติดตามการรักษาด้วยสารสกัดกัญชา CBD สูง ร่วมกับยากันชักหลายชนิด เป็นระยะเวลา 12 เดือน จำนวน 14 ราย พบว่าผู้ป่วยมีอาการชักรุนแรงลดลง 50% ในสัดส่วนครึ่งหนึ่ง และลดอาการชักได้ 100% ในสัดส่วน 14% ทุกรายมีผลข้างเคียงแต่ส่วนใหญ่ไม่รุนแรงและมักเกิดในช่วง 3 เดือนแรก จึงควรเริ่มยาในขนาดต่ำ เพิ่มขนาดอย่างช้าๆ และเฝ้าระวังผลข้างเคียง
- โรคพาร์กินสัน (Parkinson's disease): การใช้สารสกัดกลุ่ม Cannabidiol (CBD) เป็นยาเสริมการรักษาในการศึกษาขนาดเล็ก (21 ราย ใช้ CBD 300 มก. พบคะแนนคุณภาพชีวิตดีขึ้น; 4 ราย ลดพฤติกรรมผิดปกติขณะนอน; 6 รายที่มีอาการทางจิต ใช้ CBD 150 มก./วัน เพิ่มขนาดทุกสัปดาห์เป็นเวลา 4 สัปดาห์ พบว่าลดอาการทางจิตได้โดยไม่ทำให้อาการแย่ลง)
- การดูแลผู้ป่วยมะเร็งแบบประคับประคอง (Palliative cancer care): ดำเนินการผ่านคลินิกกัญชาทางการแพทย์แบบบูรณาการ (ปี 2563–2565) เพื่อเพิ่มคุณภาพชีวิตและลดอาการไม่พึงประสงค์ระหว่างการรักษา ไม่ได้มุ่งผลการรักษาต่อก้อนมะเร็งโดยตรง มีผู้รับบริการรายใหม่แผนปัจจุบัน 433 ราย แผนไทย 52 ราย ติดตามการรักษา 821 ครั้ง ให้คำปรึกษา 1,441 ครั้ง ผู้ป่วย 70% อยู่ในระยะที่ 4 มักมาด้วยอาการนอนไม่หลับ (39%) และปวด (35%) หลังให้การดูแลมีอาการดีขึ้น 58%
- งานวิจัยอื่นๆ: การศึกษาสารสกัดกัญชาในหลอดทดลองและสัตว์ทดลองด้านมะเร็งเต้านม ตับอ่อน และท่อน้ำดี; การใช้สารสกัด CBD ชนิดหยอดใต้ลิ้นเพื่อลดอาการถอนเมทแอมเฟตามีนและใช้ร่วมกับยาต้านอาการทางจิต; และการวิจัยด้านโรคผิวหนังและเวชสำอาง
น้ำมันสารสกัดกัญชาในบัญชียาหลักแห่งชาติด้านสมุนไพร (NLEM Herbal Formulas)
กระทรวงสาธารณสุขได้บรรจุน้ำมันสารสกัดจากกัญชา 3 สูตร ที่ผลิตโดยองค์การเภสัชกรรม (GPO) ในบัญชียาหลักแห่งชาติด้านสมุนไพร เพื่อนำไปใช้รักษาประชาชนในสถานพยาบาล ได้แก่:
- น้ำมันสารสกัดกัญชาที่มี THC เด่น: ใช้เสริมการรักษาภาวะคลื่นไส้อาเจียนจากเคมีบำบัด และผู้ป่วยโรคมะเร็งระยะสุดท้ายที่มีอาการนอนไม่หลับ เบื่ออาหาร หรือปวดในระดับปานกลาง
- น้ำมันสารสกัดกัญชาที่มี CBD เด่น: ใช้รักษาโรคลมชักในเด็ก
- น้ำมันสารสกัดกัญชาที่มี CBD และ THC สัดส่วน 1 ต่อ 1: ใช้รักษาเสริมในผู้ป่วยมะเร็งระยะสุดท้ายที่นอนไม่หลับ เบื่ออาหาร
5 พฤษภาคม 2566 | #กัญชาทางการแพทย์
หน้านี้บันทึกสำเนาข้อความฉบับเต็มและภาพถ่ายหน้าจอจากเว็บไซต์ราชการ (.go.th) ณ วันที่บันทึกข้อมูล เพื่อการอ้างอิงถาวร
