เอกสารราชกิจจานุเบกษา
พระราชบัญญัติ
คุ้มครองและส่งเสริมภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทย พ.ศ. ๒๕๔๒
ภูมิพลอดุลยเดช ป.ร.
ให้ไว้ ณ วันที่ ๑๙ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๔๒
เป็นปีที่ ๕๔ ในรัชกาลปัจจุบัน
พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช มีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ ให้ประกาศว่า
โดยที่เป็นการสมควรให้มีกฎหมายว่าด้วยการคุ้มครองและส่งเสริมภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทย
พระราชบัญญัตินี้มีบทบัญญัติบางประการเกี่ยวกับการจํากัดสิทธิและเสรีภาพของบุคคล ซึ่งมาตรา ๒๙ ประกอบกับมาตรา ๓๕ มาตรา ๔๘ และมาตรา ๕๐ ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทยบัญญัติให้กระทําได้โดยอาศัยอํานาจตาม บทบัญญัติแห่งกฎหมาย
จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ตราพระราชบัญญัติขึ้นไว้โดยคําแนะนําและยินยอมของรัฐสภา ดังต่อไปนี้
มาตรา ๑ พระราชบัญญัตินี้เรียกว่า “พระราชบัญญัติคุ้มครองและส่งเสริมภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทย พ.ศ. ๒๕๔๒”
มาตรา ๒1 [๑] พระราชบัญญัตินี้ให้ใช้บังคับเมื่อพ้นกําหนดหนึ่งร้อยแปดสิบวันนับแต่วันประกาศในราช
กิจจานุเบกษาเป็นต้นไป
มาตรา ๓ ในพระราชบัญญัตินี้
“ภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทย” หมายความว่า พื้นความรู้ความสามารถเกี่ยวกับการแพทย์แผนไทย “การแพทย์แผนไทย” หมายความว่า กระบวนการทางการแพทย์เกี่ยวกับการตรวจ วินิจฉัย บําบัด รักษา หรือป้องกันโรค หรือการส่งเสริมและฟื้นฟูสุขภาพของมนุษย์หรือสัตว์ การผดุงครรภ์ การนวดไทย และให้หมายความรวมถึงการ เตรียมการผลิตยาแผนไทย และการประดิษฐ์อุปกรณ์และเครื่องมือทางการแพทย์ ทั้งนี้ โดยอาศัยความรู้หรือตําราที่ได้ถ่ายทอดและ พัฒนาสืบต่อกันมา
“ตําราการแพทย์แผนไทย” หมายความว่า หลักวิชาการต่างๆ เกี่ยวกับการแพทย์แผนไทย ทั้งที่ได้บันทึกไว้ ในสมุดไทย ใบลาน ศิลาจารึก หรือวัสดุอื่นใดหรือที่มิได้มีการบันทึกกันไว้แต่เป็นการเรียนรู้หรือถ่ายทอดสืบต่อกันมาไม่ว่าด้วยวิธีใด “ยาแผนไทย” หมายความว่า ยาที่ได้จากสมุนไพรโดยตรงหรือที่ได้จากการผสม ปรุง หรือแปรสภาพ สมุนไพร และให้หมายความรวมถึงยาแผนโบราณตามกฎหมายว่าด้วยยา “ตํารับยาแผนไทย” หมายความว่า สูตรซึ่งระบุกรรมวิธีการผลิตและส่วนประกอบสิ่งปรุงที่มียาแผนไทย รวมอยู่ด้วยไม่ว่าสิ่งปรุงนั้นจะมีรูปลักษณะใด “สมุนไพร” หมายความว่า พืช สัตว์ จุลชีพ ธาตุวัตถุ สารสกัดดั้งเดิมจากพืชหรือสัตว์ที่ใช้หรือแปรสภาพ หรือผสมหรือปรุงเป็นยาหรืออาหารเพื่อการตรวจวินิจฉัย บําบัด รักษา หรือป้องกันโรค หรือส่งเสริมสุขภาพร่างกายของมนุษย์หรือสัตว์ และให้หมายความรวมถึงถิ่นกําเนิดหรือถิ่นที่อยู่ของสิ่งดังกล่าวด้วย “สมุนไพรควบคุม” หมายความว่า สมุนไพรที่รัฐมนตรีประกาศกําหนดให้เป็นสมุนไพรควบคุม “เขตอนุรักษ์” หมายความว่า เขตป่าสงวนแห่งชาติ เขตพื้นที่คุ้มครองสิ่งแวดล้อม เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่า เขตห้ามล่าสัตว์ป่า เขตอุทยานแห่งชาติ และเขตพื้นที่คุ้มครองอย่างอื่นเพื่อสงวนและรักษาสภาพธรรมชาติตามที่มีกฎหมายกําหนด “สารสกัดดั้งเดิม” หมายความว่า สารธรรมชาติที่ยังมิได้ปรุงแต่งหรือต่อเติมโมเลกุลตามกระบวนการทาง วิทยาศาสตร์ จนเกิดเป็นสารใหม่
“แปรรูปอย่างหยาบ” หมายความว่า การปรุงแต่งหรือเปลี่ยนแปลงสภาพหรือคุณสมบัติของสมุนไพร ทําให้ ได้สารสกัดแบบรวมด้วยกรรมวิธีแบบดั้งเดิมและแบบที่พัฒนาขึ้น โดยมิได้สกัดแยกสารบริสุทธิ์เป็นรายชนิดหรือรายตัว “ผู้สืบทอดตํารับยาแผนไทยหรือตําราการแพทย์แผนไทย” หมายความว่า บุคคลซึ่งได้รับการถ่ายทอดตํารับ ยาแผนไทยหรือตําราการแพทย์แผนไทยจากผู้คิดค้น ผู้ปรับปรุง หรือผู้พัฒนาสิ่งดังกล่าวหรือได้เล่าเรียนสืบต่อกันมาโดยไม่ทราบผู้ คิดค้น ผู้ปรับปรุงหรือผู้พัฒนาสิ่งดังกล่าว หรือผู้ซึ่งได้รับมอบสิ่งดังกล่าวจากบุคคลอื่น “ผู้ทรงสิทธิ” หมายความว่า บุคคลซึ่งได้จดทะเบียนสิทธิในภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทยตาม พระราชบัญญัตินี้
“จําหน่าย” หมายความว่า ขาย จ่าย แจก หรือแลกเปลี่ยน และให้หมายความรวมถึงมีไว้เพื่อจําหน่ายด้วย “ส่งออก” หมายความว่า นําหรือส่งออกนอกราชอาณาจักร “แปรรูป” หมายความว่า การปรุงแต่งหรือการเปลี่ยนแปลงสภาพหรือคุณสมบัติของสมุนไพร “คณะกรรมการ” หมายความว่า คณะกรรมการคุ้มครองและส่งเสริมภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทย “กรรมการ” หมายความว่า กรรมการคุ้มครองและส่งเสริมภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทย “ผู้อนุญาต” หมายความว่า ปลัดกระทรวงหรือผู้ซึ่งปลัดกระทรวงมอบหมาย “นายทะเบียน” หมายความว่า นายทะเบียนกลางหรือนายทะเบียนจังหวัด แล้วแต่กรณี “พนักงานเจ้าหน้าที่” หมายความว่า ผู้อนุญาต นายทะเบียน และผู้ซึ่งรัฐมนตรีแต่งตั้งให้ปฏิบัติการตาม พระราชบัญญัตินี้
“ปลัดกระทรวง” หมายความว่า ปลัดกระทรวงสาธารณสุข “รัฐมนตรี” หมายความว่า รัฐมนตรีผู้รักษาการตามพระราชบัญญัตินี้
มาตรา ๔ ให้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุขรักษาการตามพระราชบัญญัตินี้และให้มีอํานาจแต่งตั้ง พนักงานเจ้าหน้าที่ ออกกฎกระทรวงกําหนดค่าธรรมเนียมไม่เกินอัตราท้ายพระราชบัญญัตินี้และกําหนดกิจการอื่น รวมทั้งออกระเบียบ และประกาศ ทั้งนี้ เพื่อปฏิบัติการตามพระราชบัญญัตินี้ กฎกระทรวง ระเบียบและประกาศนั้น เมื่อได้ประกาศในราชกิจจานุเบกษาแล้วให้ใช้บังคับได้
หมวด ๑
คณะกรรมการคุ้มครองและส่งเสริมภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทย
มาตรา ๕ ให้มีคณะกรรมการคุ้มครองและส่งเสริมภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทยประกอบด้วย ปลัดกระทรวง สาธารณสุขเป็นประธานกรรมการ อธิบดีกรมการแพทย์ อธิบดีกรมทรัพย์สินทางปัญญา อธิบดีกรมปศุสัตว์ อธิบดีกรมป่าไม้ อธิบดีกรม วิชาการเกษตร อธิบดีกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ เลขาธิการคณะกรรมการอาหารและยา เลขาธิการสํานักงานนโยบายและแผน สิ่งแวดล้อม และผูอ้ ํานวยการกองการประกอบโรคศิลปะ เป็นกรรมการโดยตําแหน่ง กรรมการผู้ทรงคุณวุฒิจํานวนเท่ากับจํานวน กรรมการโดยตําแหน่งซึ่งรัฐมนตรีแต่งตั้งโดยเลือกจากกลุ่มผู้ประกอบโรคศิลปะและจากกลุ่มผู้ซึ่งมีความรู้ความสามารถหรือ
ประสบการณ์ทางด้านการแพทย์แผนไทย การผลิตหรือจําหน่ายยาแผนไทยและการปลูกหรือแปรรูปสมุนไพร และอธิบดีกรมพัฒนา การแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก* เป็นกรรมการและเลขานุการ
การเลือกกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิตามวรรคหนึ่ง ให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่กําหนดในกฎกระทรวง
มาตรา ๖ คณะกรรมการมีอํานาจและหน้าที่ดังต่อไปนี้
(๑) ให้คําแนะนําหรือคําปรึกษาแก่รัฐมนตรีในการออกกฎกระทรวง ระเบียบ หรือประกาศตาม พระราชบัญญัตินี้
(๒) ส่งเสริมและพัฒนาการใช้ประโยชน์จากภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทยและสมุนไพร
(๓) กําหนดมาตรการเพื่อเสริมสร้างความมั่นคงและประสานงานระหว่างส่วนราชการ รัฐวิสาหกิจ ชุมชน และองค์กรเอกชนที่ดําเนินงานเกี่ยวกับการคุ้มครองและส่งเสริมภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทยและสมุนไพร
(๔) ให้ความเห็นชอบในการสั่งเพิกถอนการจดทะเบียนสิทธิในภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทยตามมาตรา ๓๙ วรรคสาม
(๕) พิจารณาวินิจฉัยอุทธรณ์คําสั่งหรือคําวินิจฉัยของนายทะเบียนหรือของผู้อนุญาตตามพระราชบัญญัตินี้
(๖) วางระเบียบเกี่ยวกับหลักเกณฑ์และวิธีการยื่นอุทธรณ์และวิธีพิจารณาอุทธรณ์การจัดทําทะเบียนภูมิ ปัญญาการแพทย์แผนไทย การบริหาร การจัดหาผลประโยชน์ และการใช้จ่ายเงินกองทุนและการดําเนินงานเกี่ยวกับการคุ้มครองและ ส่งเสริมภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทยและสมุนไพร
(๗) ปฏิบัติการอื่นตามที่พระราชบัญญัตินี้หรือกฎหมายอื่นกําหนดให้เป็นอํานาจและหน้าที่ของ คณะกรรมการ
(๘) ปฏิบัติการอื่นตามที่รัฐมนตรีมอบหมาย
มาตรา ๗ กรรมการผู้ทรงคุณวุฒิซึ่งรัฐมนตรีแต่งตั้งมีวาระอยู่ในตําแหน่งคราวละสองปีนับแต่วันที่ได้รับ แต่งตั้ง
ในกรณีที่กรรมการผู้ทรงคุณวุฒิพ้นจากตําแหน่งก่อนครบวาระ ภายใต้บังคับมาตรา ๕ วรรคสอง รัฐมนตรี อาจแต่งตั้งผูอ้ ื่นซึ่งมีคุณสมบัติเช่นเดียวกันเป็นกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิแทนได้ และให้ผู้ที่ได้รับแต่งตั้งให้ดํารงตําแหน่งแทนอยู่ใน ตําแหน่งเท่ากับวาระที่เหลืออยู่ของกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิที่ตนแทน กรรมการผู้ทรงคุณวุฒิซึ่งพ้นจากตําแหน่งตามวาระอาจได้รับแต่งตั้งอีกได้
มาตรา ๘ นอกจากการพ้นจากตําแหน่งตามวาระตามมาตรา ๗ กรรมการผู้ทรงคุณวุฒิซึ่งรัฐมนตรีแต่งตั้งพ้น จากตําแหน่งเมื่อ
(๑) ตาย
(๒) ลาออก
(๓) เป็นบุคคลล้มละลาย
(๔) เป็นคนไร้ความสามารถหรือคนเสมือนไร้ความสามารถ
(๕) รัฐมนตรีสั่งให้ออกเพราะบกพร่องหรือไม่สุจริตต่อหน้าที่ หรือมีความประพฤติเสื่อมเสีย
(๖) ต้องโทษจําคุกโดยคําพิพากษาถึงที่สุดให้จําคุก เว้นแต่เป็นโทษสําหรับความผิดที่ได้กระทําโดยประมาท หรือความผิดลหุโทษ
(๗) พ้นจากการเป็นผู้ประกอบโรคศิลปะ ในกรณีที่ได้รับแต่งตั้งให้เป็นกรรมการในฐานะนั้น
มาตรา ๙ การประชุมคณะกรรมการ ต้องมีกรรมการมาประชุมไม่น้อยกว่ากึ่งหนึ่งของจํานวนกรรมการ ทั้งหมด จึงจะเป็นองค์ประชุม
ในการประชุมครั้งใด ถ้าประธานกรรมการไม่มาประชุมหรือไม่สามารถปฏิบัติหน้าที่ได้ ให้กรรมการที่มา ประชุมเลือกกรรมการคนหนึ่งเป็นประธานในที่ประชุม การวินิจฉัยชี้ขาดของที่ประชุมให้ถือเสียงข้างมาก กรรมการคนหนึ่งให้มีเสียงหนึ่งในการลงคะแนน ถ้า คะแนนเสียงเท่ากัน ให้ประธานในที่ประชุมออกเสียงอีกเสียงหนึ่งเป็นเสียงชี้ขาด
มาตรา ๑๐ คณะกรรมการมีอํานาจแต่งตั้งคณะอนุกรรมการเพื่อพิจารณาหรือปฏิบัติการอย่างหนึ่งอย่างใด ตามที่คณะกรรมการมอบหมาย
ให้นํามาตรา ๙ มาใช้บังคับแก่การประชุมของคณะอนุกรรมการโดยอนุโลม
มาตรา ๑๑ ในการปฏิบัติหน้าที่ตามพระราชบัญญัตินี้ คณะกรรมการและคณะอนุกรรมการมีอํานาจสั่งให้ บุคคลที่เกี่ยวข้องชี้แจงหรือนําพยานหลักฐานมาแสดงเพื่อประกอบการพิจารณา
มาตรา ๑๒ ให้กรมพัฒนาการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก* กระทรวงสาธารณสุขมีอํานาจหน้าที่ ดําเนินการต่างๆ เกี่ยวกับการคุ้มครองและส่งเสริมการศึกษาอบรม การศึกษาวิจัยและพัฒนาภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทยและสมุนไพร และรับผิดชอบในงานธุรการและงานวิชาการของคณะกรรมการ
มาตรา ๑๓ ให้อธิบดีกรมพัฒนาการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือกเป็นนายทะเบียนกลาง และให้นายแพทย์สาธารณสุขจังหวัดเป็นนายทะเบียนจังหวัด
หมวด ๒
การคุ้มครองและส่งเสริมภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทย
มาตรา ๑๔ สิทธิในภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทยที่จะได้รับการคุ้มครองตามพระราชบัญญัตินี้ ได้แก่ สิทธิใน ภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทยเกี่ยวกับตํารับยาแผนไทยและตําราการแพทย์แผนไทย
มาตรา ๑๕ ให้กรมพัฒนาการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก*มีหน้าที่รวบรวมข้อมูลภูมิปัญญา การแพทย์แผนไทยเกี่ยวกับตํารับยาแผนไทยและตําราการแพทย์แผนไทยทั่วราชอาณาจักร เพื่อจัดทําทะเบียน การจัดทําทะเบียนภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทยเกี่ยวกับตํารับยาแผนไทยและตําราการแพทย์แผนไทยตาม วรรคหนึ่ง ให้เป็นไปตามระเบียบที่คณะกรรมการกําหนด
มาตรา ๑๖ ภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทยมีสามประเภท คือ
(๑) ตํารับยาแผนไทยของชาติหรือตําราการแพทย์แผนไทยของชาติ
(๒) ตํารับยาแผนไทยทั่วไปหรือตําราการแพทย์แผนไทยทั่วไป
(๓) ตํารับยาแผนไทยส่วนบุคคลหรือตําราการแพทย์แผนไทยส่วนบุคคล
มาตรา ๑๗ ให้รัฐมนตรีมีอํานาจประกาศกําหนดตํารับยาแผนไทยหรือตําราการแพทย์แผนไทยที่มีประโยชน์ หรือมีคุณค่าในทางการแพทย์หรือการสาธารณสุขเป็นพิเศษ ให้เป็นตํารับยาแผนไทยของชาติหรือตําราการแพทย์แผนไทยของชาติ แล้วแต่กรณี
การประกาศตามวรรคหนึ่ง ให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่กําหนดในกฎกระทรวง
มาตรา ๑๘ ให้รัฐมนตรีมีอํานาจประกาศกําหนดตํารับยาแผนไทยหรือตําราการแพทย์แผนไทยที่มีการใช้ ประโยชน์กนั อย่างแพร่หลายหรือที่พ้นอายุการคุ้มครองสิทธิตามมาตรา ๓๓ ให้เป็นตํารับยาแผนไทยทั่วไปหรือตําราการแพทย์แผนไทย ทั่วไป แล้วแต่กรณี
การประกาศตามวรรคหนึ่ง ให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่กําหนดในกฎกระทรวง
มาตรา ๑๙ ผู้ใดประสงค์จะนําตํารับยาแผนไทยของชาติไปขอขึ้นทะเบียนตํารับยาและขออนุญาตผลิตยาตาม กฎหมายว่าด้วยยา หรือนําไปทําการศึกษาวิจัยเพื่อปรับปรุงหรือพัฒนาเป็นตํารับยาใหม่เพื่อประโยชน์ในทางการค้า หรือประสงค์จะ ทําการศึกษาวิจัยตําราการแพทย์แผนไทยของชาติเพื่อปรับปรุงหรือพัฒนาภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทยขึ้นใหม่ เพื่อนําไปใช้ประโยชน์ ในทางการค้าให้ยื่นคําขอรับอนุญาตใช้ประโยชน์และชําระค่าธรรมเนียม รวมทั้งค่าตอบแทนสําหรับการใช้ประโยชน์ดังกล่าวต่อผู้ อนุญาต
การขอรับอนุญาตและการอนุญาต ข้อจํากัดสิทธิ และค่าตอบแทน ให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์ วิธีการ และ เงื่อนไขทีก่ ําหนดในกฎกระทรวง
มาตรา ๒๐ ตํารับยาแผนไทยส่วนบุคคลหรือตําราการแพทย์แผนไทยส่วนบุคคลตามมาตรา ๑๖ (๓) อาจ นํามาจดทะเบียนสิทธิในภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทยเพื่อขอรับการคุ้มครองและส่งเสริมตามที่กําหนดโดยบทแห่งพระราชบัญญัตินี้ได้ โดยยื่นคําขอต่อนายทะเบียน
การขอจดทะเบียนสิทธิในภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทยตามวรรคหนึ่ง ให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์ วิธีการ และ เงื่อนไขทีก่ ําหนดในกฎกระทรวง
มาตรา ๒๑ บุคคลซึ่งมีสิทธิจดทะเบียนสิทธิในภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทยตามมาตรา ๒๐ ต้องมีสัญชาติ ไทยและมีคุณสมบัติดังนี้
(๑) เป็นผู้คิดค้นตํารับยาแผนไทยหรือตําราการแพทย์แผนไทย
(๒) เป็นผู้ปรับปรุงหรือพัฒนาตํารับยาแผนไทยหรือตําราการแพทย์แผนไทย
(๓) เป็นผู้สืบทอดตํารับยาแผนไทยหรือตําราการแพทย์แผนไทย
มาตรา ๒๒ ห้ามมิให้รับจดทะเบียนสิทธิในภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทย เมื่อนายทะเบียนเห็นว่า
(๑) เป็นตํารับยาแผนไทยของชาติหรือตําราการแพทย์แผนไทยของชาติ หรือเป็นตํารับยาแผนไทยทั่วไป หรือตําราการแพทย์แผนไทยทั่วไป หรือ
(๒) เป็นตํารับยาแผนไทยส่วนบุคคลที่ปรุงโดยไม่ใช้หลักการแพทย์แผนไทย เช่นใช้สารสกัดจากพืช สัตว์ หรือจุลชีพที่มิใช่สารสกัดดัง้ เดิมตามธรรมชาติ หรือใช้วิธีการแปรรูปที่มิใช่การแปรรูปอย่างหยาบ
มาตรา ๒๓ การขอจดทะเบียนสิทธิในภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทยรายใดไม่ชอบด้วยหลักเกณฑ์ วิธีการ หรือเงื่อนไขที่กําหนดในกฎกระทรวงตามมาตรา ๒๐ วรรคสอง ให้นายทะเบียนมีคําสั่งให้ผู้ขอจดทะเบียนรายนั้นแก้ไขเปลี่ยนแปลงให้ ถูกต้องภายในสามสิบวันนับแต่วันที่ได้รับคําสั่งนั้น ถ้าผู้ขอจดทะเบียนไม่ปฏิบัติตามคําสั่งของนายทะเบียนภายในกําหนดเวลาตามวรรคหนึ่งให้ยกเลิกคําขอจด ทะเบียนนั้น
มาตรา ๒๔ เมื่อนายทะเบียนตรวจสอบคําขอจดทะเบียนแล้วเห็นว่าผู้ขอจดทะเบียนเป็นผู้มีคุณสมบัติตาม
มาตรา ๒๑ และภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทยที่ขอจดทะเบียนนั้น ไม่มีลักษณะต้องห้ามตามมาตรา ๒๒ ให้นายทะเบียนประกาศโฆษณา คําขอจดทะเบียนนั้น โดยไม่ชักช้า ณ สํานักงานทะเบียนและที่ทําการขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นทุกแห่ง
มาตรา ๒๕ ในกรณีที่มีผู้ยื่นคําขอจดทะเบียนสิทธิในภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทยร่วมกันหลายคน ให้นาย ทะเบียนกําหนดวันสอบสวนและแจ้งไปยังผู้ขอจดทะเบียนทุกคน ในการสอบสวนตามวรรคหนึ่ง นายทะเบียนจะเรียกผู้ขอจดทะเบียนคนใดมาให้ถ้อยคํา ชี้แจง หรือให้ส่ง เอกสารหรือสิ่งใดเพิ่มเติมก็ได้ เมื่อนายทะเบียนได้ดําเนินการสอบสวน และปลัดกระทรวงได้วินิจฉัยแล้ว ให้นายทะเบียนแจ้งคําวินิจฉัย ไปยังผู้ขอจดทะเบียนทุกคน
การสอบสวนและการพิจารณาวินิจฉัย ให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่กําหนดในกฎกระทรวง
มาตรา ๒๖ ในกรณีที่มีผู้ขอจดทะเบียนสิทธิในภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทยอย่างเดียวกันหลายคนโดยไม่ได้ ร่วมกัน ให้บุคคลซึ่งได้ยื่นคําขอจดทะเบียนไว้ก่อนเป็นผู้มีสิทธิจดทะเบียน ถ้ายื่นคําขอจดทะเบียนในวันและเวลาเดียวกัน ให้ทําความตก ลงกันว่าจะให้บุคคลใดมีสิทธิแต่ผู้เดียวหรือให้มีสิทธิร่วมกัน ถ้าตกลงกันไม่ได้ภายในเวลาที่นายทะเบียนกําหนด ให้คู่กรณีนําคดีไปสู่ ศาลภายในกําหนดเก้าสิบวันนับแต่วันสิ้นระยะเวลาที่นายทะเบียนกําหนด ถ้าไม่นําคดีไปสู่ศาลภายในกําหนดเวลาดังกล่าว ให้ยกเลิกคํา ขอจดทะเบียนของบุคคลเหล่านั้น
มาตรา ๒๗ เมื่อนายทะเบียนตรวจสอบคําขอจดทะเบียนแล้วเห็นว่าผู้ขอจดทะเบียนไม่ได้เป็นผู้มีคุณสมบัติ ตามมาตรา ๒๑ และภูมิปญ
ั ญาการแพทย์แผนไทยที่ขอจดทะเบียนนั้นมีลักษณะต้องห้ามตามมาตรา ๒๒ ให้นายทะเบียนมีคําสั่งยกคํา ขอจดทะเบียนนั้น และให้มีหนังสือแจ้งคําสัง่ ไปยังผู้ขอจดทะเบียนภายในสามสิบวันนับแต่วันที่มีคําสั่งยกคําขอจดทะเบียนดังกล่าว
มาตรา ๒๘ ในกรณีที่ผู้ขอจดทะเบียนอุทธรณ์คําสั่งของนายทะเบียนตามมาตรา ๒๗ ถ้าคณะกรรมการมีคํา วินิจฉัยอุทธรณ์ว่าคําสั่งของนายทะเบียนไม่ถูกต้อง ให้นายทะเบียนดําเนินการเกี่ยวกับคําขอจดทะเบียนรายนั้นต่อไป
มาตรา ๒๙ เมื่อได้ประกาศโฆษณาคําขอจดทะเบียนรายใดตามมาตรา ๒๔ แล้วบุคคลใดเห็นว่าตนมีสิทธิจด ทะเบียนสิทธิในภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทยนั้น จะยื่นคําคัดค้านต่อนายทะเบียนพร้อมทั้งแสดงหลักฐานก็ได้ แต่ต้องยื่นภายในหกสิบ วันนับแต่วันประกาศโฆษณาตามมาตรา ๒๔
มาตรา ๓๐ ก่อนที่จะมีคําวินิจฉัย นายทะเบียนต้องให้ผู้ขอจดทะเบียนและผู้คัดค้านชี้แจงหรือนํา พยานหลักฐานมาแสดงเพือ่ ประกอบการพิจารณา
เมื่อนายทะเบียนได้มีคําวินิจฉัยแล้ว ให้มีหนังสือแจ้งคําวินิจฉัยพร้อมด้วยเหตุผลให้ผู้ขอจดทะเบียนและผู้ คัดค้านทราบภายในสามสิบวันนับแต่วันที่มีคําวินิจฉัยดังกล่าว
มาตรา ๓๑ ในกรณีที่ไม่มีผู้คัดค้านตามมาตรา ๒๙ หรือในกรณีที่มีผู้คัดค้าน และได้มีคําวินิจฉัยถึงที่สุดให้ผู้ ขอจดทะเบียนเป็นผู้มีสทิ ธิจดทะเบียนหรือให้ผู้คัดค้านเป็นผู้มีสิทธิจดทะเบียนก็ดี ให้นายทะเบียนมีคําสั่งให้จดทะเบียนสิทธิภูมิปัญญา การแพทย์แผนไทยให้แก่ผู้ขอจดทะเบียนหรือผู้คัดค้านนั้นได้ เมื่อได้มีคําสั่งให้จดทะเบียนสิทธิในภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทยตามวรรคหนึ่งแล้ว ให้นายทะเบียนมี หนังสือแจ้งคําสัง่ ให้ผู้ขอจดทะเบียนหรือผู้คัดค้านทราบ และให้ชําระค่าธรรมเนียมการจดทะเบียนภายในสามสิบวันนับแต่วันที่ได้รับ หนังสือแจ้งคําสั่ง ถ้าผู้ขอจดทะเบียนหรือผู้คัดค้านไม่ชําระค่าธรรมเนียมภายในกําหนดเวลาดังกล่าว ให้ยกเลิกคําขอจดทะเบียน หนังสือสําคัญแสดงการจดทะเบียนสิทธิในภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทย ให้เป็นไปตามแบบที่กําหนดใน กฎกระทรวง
มาตรา ๓๒ ในกรณีที่ปลัดกระทรวงมีคําวินิจฉัยตามมาตรา ๒๕ วรรคสอง ว่ามีสิทธิได้รับการจดทะเบียน หลายคน หรือกรณีที่ผู้ยื่นคําขอจดทะเบียนอย่างเดียวกันหลายคนตกลงให้มีสิทธิในภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทยร่วมกัน หรือศาล พิพากษาให้มีสิทธิในภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทยร่วมกันตามมาตรา ๒๖ ให้บุคคลเหล่านั้นมีสิทธิจดทะเบียนสิทธิในภูมิปัญญา การแพทย์แผนไทยร่วมกันได้
การจดทะเบียนสิทธิในภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทยร่วมกัน ให้ผู้มีสิทธิร่วมกันนั้นจัดทําบันทึกข้อตกลงว่าจะ ใช้สิทธิร่วมกันอย่างไร มอบไว้กับนายทะเบียนพร้อมกับการจดทะเบียนด้วย
มาตรา ๓๓ สิทธิในภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทยตามพระราชบัญญัตินี้ ให้มีอายุตลอดอายุของผู้ทรงสิทธิ และมีอยูต่ ่อไปอีกเป็นเวลาห้าสิบปีนับแต่วันที่ผู้ทรงสิทธิถึงแก่ความตาย ในกรณีที่มีผู้ทรงสิทธิร่วมตามมาตรา ๓๒ ให้สิทธิในภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทยดังกล่าวมีอยู่ตลอดอายุของ ผู้ทรงสิทธิร่วม และมีอยู่ต่อไปอีกเป็นเวลาห้าสิบปีนับแต่ผู้ทรงสิทธิร่วมคนสุดท้ายถึงแก่ความตาย เมื่อพ้นระยะเวลาตามวรรคหนึ่งหรือวรรคสองแล้ว ให้รัฐมนตรีประกาศในราชกิจจานุเบกษากําหนดตํารับยา แผนไทยหรือตําราการแพทย์แผนไทยนั้น ให้เป็นตํารับยาแผนไทยทั่วไปหรือตําราการแพทย์แผนไทยทั่วไปตามมาตรา ๑๖ (๒) แล้วแต่ กรณี
มาตรา ๓๔ ผู้ทรงสิทธิเท่านั้นมีสิทธิในการผลิตยา และมีสิทธิในการใช้ศึกษาวิจัยจําหน่าย ปรับปรุงหรือ พัฒนาตํารับยาแผนไทยหรือภูมิปัญญาในตําราการแพทย์แผนไทยที่ได้จดทะเบียนไว้ ความในวรรคหนึ่งไม่ใช้บังคับแก่
(๑) การกระทําใดๆ เพื่อประโยชน์ในการศึกษา ค้นคว้า ทดลอง หรือวิจัยตามระเบียบที่รัฐมนตรีกําหนด หรือ
(๒) การเตรียมยาเฉพาะรายตามใบสั่งแพทย์ โดยผู้ประกอบโรคศิลปะแผนไทยหรือ
(๓) การผลิตยาเพื่อยังชีพแบบพื้นบ้าน หรือการผลิตยาโดยสถานพยาบาลของรัฐส่วนราชการหรือหน่วยงาน ของรัฐ เพื่อประโยชน์ในการรักษาพยาบาลในสถานพยาบาลของรัฐ หรือการใช้ตําราการแพทย์แผนไทยเพื่อประโยชน์ในการ รักษาพยาบาลในสถานพยาบาลของรัฐ ทั้งนี้ ตามระเบียบที่รัฐมนตรีกําหนด
มาตรา ๓๕ สิทธิในภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทยตามพระราชบัญญัตินี้ไม่อาจโอนให้แก่ผู้อื่นได้ เว้นแต่เป็น การตกทอดทางมรดก
ผู้ที่ได้รับการตกทอดทางมรดกซึ่งสิทธิในภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทยตามวรรคหนึ่ง ต้องยื่นคําขอจด ทะเบียนต่อนายทะเบียนภายในสองปีนับแต่วันที่ผู้ทรงสิทธิถึงแก่ความตาย เมื่อไม่มีผู้ยื่นคําขอจดทะเบียนรับการตกทอดทางมรดกซึ่งสิทธิในภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทยภายใน กําหนดเวลาตามวรรคสอง ให้ถือว่าสิทธิในภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทยที่จะได้รับการคุ้มครองตามพระราชบัญญัตินี้เป็นอันสิ้นสุดลง และให้นํามาตรา ๓๓ วรรคสาม มาใช้บังคับโดยอนุโลม
มาตรา ๓๖ ผู้ทรงสิทธิจะอนุญาตให้บุคคลใดใช้สิทธิของตนตามมาตรา ๓๔ ก็ได้ การอนุญาตให้ใช้สิทธิตามวรรคหนึ่ง ให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขที่กําหนดในกฎกระทรวง
มาตรา ๓๗ นายทะเบียนมีอํานาจสั่งเพิกถอนการจดทะเบียนสิทธิในภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทยได้ในกรณี ดังต่อไปนี้
(๑) ผู้ทรงสิทธิได้ใช้สิทธินั้นโดยขัดต่อความสงบเรียบร้อยหรือศีลธรรมอันดีของประชาชน
(๒) ผู้ทรงสิทธิได้ฝ่าฝืนหรือมิได้ปฏิบัติตามเงื่อนไขหรือข้อจํากัดที่นายทะเบียนกําหนดในการรับจดทะเบียน สิทธิในภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทยนั้น
(๓) ผู้ทรงสิทธิได้ใช้สิทธิอันอาจก่อให้เกิดความเสื่อมเสียอย่างร้ายแรงต่อภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทยที่ได้ จดทะเบียนไว้
มาตรา ๓๘ ผู้มีส่วนได้เสียหรือพนักงานอัยการอาจฟ้องต่อศาลขอให้เพิกถอนการจดทะเบียนสิทธิในภูมิ ปัญญาการแพทย์แผนไทยที่ได้จดทะเบียนโดยไม่ชอบด้วยมาตรา ๒๑ หรือมาตรา ๒๒ ได้
มาตรา ๓๙ ก่อนที่จะสั่งเพิกถอนการจดทะเบียนสิทธิในภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทยตามมาตรา ๓๗ ให้ นายทะเบียนทําการสอบสวนข้อเท็จจริงและแจ้งให้ผู้ทรงสิทธิทราบ เพื่อยื่นคําชี้แจงภายในสามสิบวันนับแต่วันที่ได้รับแจ้งดังกล่าว ในการสอบสวนข้อเท็จจริงตามวรรคหนึ่ง นายทะเบียนจะให้บุคคลที่เกี่ยวข้องชี้แจงหรือนําพยานหลักฐานมา แสดงเพื่อประกอบการพิจารณาก็ได้
เมื่อนายทะเบียนได้ทําการสอบสวนข้อเท็จจริงแล้วเห็นว่ามีเหตุผลสมควรเพิกถอนการจดทะเบียนสิทธิในภูมิ ปัญญาการแพทย์แผนไทย ให้นายทะเบียนเสนอขอความเห็นชอบจากคณะกรรมการ เมื่อคณะกรรมการให้ความเห็นชอบแล้วให้นาย ทะเบียนสั่งเพิกถอนการจดทะเบียนสิทธิในภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทยนั้นได้ และให้มีหนังสือแจ้งคําสัง่ ดังกล่าวพร้อมด้วยเหตุผลให้ผู้ ทรงสิทธินั้นทราบภายในสามสิบวันนับแต่วันที่มีคําสั่งเพิกถอนการจดทะเบียนดังกล่าว
มาตรา ๔๐ ผู้ทรงสิทธิที่ถูกเพิกถอนการจดทะเบียนตามมาตรา ๓๙ อาจขอจดทะเบียนใหม่ได้ตามมาตรา ๒๐ เมื่อพ้นกําหนดหนึ่งปีนับแต่วันที่นายทะเบียนมีคําสั่งเพิกถอนการจดทะเบียนสิทธิในภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทยนั้น
มาตรา ๔๑ ในกรณีที่ผู้รับอนุญาตให้ใช้สิทธิในภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทยได้ใช้สิทธินั้นโดยขัดต่อความ
สงบเรียบร้อยหรือศีลธรรมอันดีของประชาชน หรือฝ่าฝืน หรือมิได้ปฏิบัติตามเงื่อนไขที่กําหนดในกฎกระทรวงออกตามความในมาตรา ๓๖ วรรคสอง หรือใช้สิทธิอันอาจก่อให้เกิดความเสื่อมเสียอย่างร้ายแรงต่อภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทยที่ได้จดทะเบียนไว้ นาย ทะเบียนมีอํานาจสั่งเพิกถอนการอนุญาตให้ใช้สิทธิในภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทยนั้นได้ การเพิกถอนการอนุญาตให้ใช้สิทธิในภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทยตามมาตรานี้ให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์ และวิธีการที่กําหนดในกฎกระทรวง
มาตรา ๔๒ ก่อนที่จะสั่งเพิกถอนการอนุญาตให้ใช้สิทธิในภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทยตามมาตรา ๔๑ ให้ นายทะเบียนมีหนังสือแจ้งให้ผู้รับอนุญาตให้ใช้สิทธิในภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทยนั้นทราบเพื่อยื่นคําชี้แจงภายในสิบห้าวันนับแต่วันที่ ได้รับหนังสือแจ้งจากนายทะเบียน และให้นํามาตรา ๓๙ วรรคสอง มาใช้บังคับโดยอนุโลม
เมื่อนายทะเบียนมีคําสั่งเพิกถอนการอนุญาตให้ใช้สิทธิในภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทยแล้ว ให้มีหนังสือแจ้ง คําสั่งพร้อมด้วยเหตุผลให้ผู้ทรงสิทธิ และผู้รับอนุญาตให้ใช้สิทธิในภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทยทราบภายในสามสิบวันนับแต่วันที่มี คําสั่งเพิกถอนการอนุญาตดังกล่าว
มาตรา ๔๓ บุคคลซึ่งมีสัญชาติของประเทศอื่นที่ยินยอมให้บุคคลสัญชาติไทยได้รับการคุ้มครองสิทธิในภูมิ ปัญญาการแพทย์แผนไทยในประเทศนั้นได้ อาจขอจดทะเบียนสิทธิในภูมิปัญญาการแพทย์พื้นเมืองของประเทศนั้นที่ได้จดทะเบียนไว้ ในประเทศของตนเพื่อขอรับการคุ้มครองตามพระราชบัญญัตินี้ได้ การขอจดทะเบียน การออกหนังสือสําคัญแสดงการจดทะเบียน และการเพิกถอนการจดทะเบียนตามวรรค หนึ่ง ให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขที่กําหนดในกฎกระทรวง
หมวด ๓
การคุ้มครองสมุนไพร
มาตรา ๔๔ เพื่อประโยชน์ในการคุ้มครองสมุนไพร ให้รัฐมนตรีโดยคําแนะนําของคณะกรรมการมีอํานาจ ประกาศในราชกิจจานุเบกษากําหนดประเภท ลักษณะ ชนิด และชื่อของสมุนไพรที่มีค่าต่อการศึกษาหรือวิจัย หรือมีความสําคัญทาง เศรษฐกิจ หรืออาจจะสูญพันธุ์ ให้เป็นสมุนไพรควบคุม
มาตรา ๔๕ เพื่อประโยชน์ในการคุ้มครองสมุนไพรควบคุม ให้รัฐมนตรีโดยคําแนะนําของคณะกรรมการมี
อํานาจประกาศในราชกิจจานุเบกษา
(๑) กําหนดจํานวนหรือปริมาณของสมุนไพรควบคุมที่ครอบครอง ใช้ประโยชน์ ดูแล เก็บรักษา หรือขนย้าย ที่ต้องแจ้งต่อนายทะเบียน
(๒) กําหนดหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขในการแจ้งตาม (๑)
(๓) กําหนดหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขในการครอบครอง การใช้ประโยชน์การดูแล การเก็บรักษา หรือ การขนย้ายสมุนไพรควบคุม
(๔) กําหนดหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขในการศึกษาวิจัยสมุนไพรควบคุม
(๕) กําหนดหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขในการส่งออกสมุนไพรควบคุม เพื่อการค้าและที่มิใช่เพื่อการค้า หรือในการจําหน่าย หรือแปรรูปสมุนไพรควบคุมเพื่อการค้า
(๖) กําหนดการอื่นใดเพื่อคุ้มครอง ป้องกัน หรือระงับหรือบรรเทาอันตราย หรือความเสียหายที่อาจเกิดขึ้น แก่สมุนไพรควบคุม
มาตรา ๔๖ ห้ามมิให้ผู้ใดศึกษาวิจัยหรือส่งออกสมุนไพรควบคุม หรือจําหน่ายหรือแปรรูป สมุนไพรควบคุม เพื่อการค้า เว้นแต่จะได้รับใบอนุญาตจากผู้อนุญาต การขอรับใบอนุญาตและการออกใบอนุญาตตามวรรคหนึ่ง ให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขที่ กําหนดในกฎกระทรวง
ใบอนุญาตที่ออกตามความในวรรคหนึ่ง ให้ใช้ได้จนถึงวันที่ ๓๑ ธันวาคมของปีที่สามนับแต่ปีที่ออก ใบอนุญาต
มาตรา ๔๗ ใบอนุญาตที่ออกตามมาตรา ๔๖ ให้คุ้มกันถึงลูกจ้างหรือตัวแทนของผู้รับใบอนุญาตด้วย ให้ถือว่าการกระทําของลูกจ้างหรือตัวแทนของผู้รับใบอนุญาตตามวรรคหนึ่ง เป็นการกระทําของผู้รับ ใบอนุญาตด้วย เว้นแต่ผู้รบั ใบอนุญาตจะพิสูจน์ได้ว่าการกระทํานั้นเป็นการสุดวิสัยที่ตนจะล่วงรู้หรือควบคุมได้
มาตรา ๔๘ บทบัญญัติมาตรา ๔๖ มิให้ใช้บังคับแก่การศึกษาวิจัยสมุนไพรควบคุมซึ่งกระทําโดยหน่วยงาน ของรัฐ แต่ต้องแจ้งต่อนายทะเบียนและปฏิบัติตามหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขที่รัฐมนตรีประกาศกําหนดตามมาตรา ๔๕ (๔)
มาตรา ๔๙ การต่ออายุใบอนุญาตที่ออกตามมาตรา ๔๖ ผู้รับใบอนุญาตจะต้องยื่นขอก่อนใบอนุญาตสิ้นอายุ
เมื่อได้ยื่นคําขอดังกล่าวแล้ว ให้ดําเนินกิจการต่อไปได้จนกว่าผู้อนุญาตจะสั่งไม่อนุญาตให้ต่ออายุใบอนุญาตนั้น การขอต่ออายุใบอนุญาตและการอนุญาต ให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขที่กําหนดใน กฎกระทรวง
มาตรา ๕๐ ในกรณีใบอนุญาตที่ออกตามมาตรา ๔๖ สูญหายหรือถูกทําลาย ให้ผู้รับใบอนุญาตยื่นคําขอรับใบ แทนใบอนุญาตภายในสามสิบวันนับแต่วันที่ได้รับทราบการสูญหายหรือถูกทําลายนั้น การขอและการออกใบแทนใบอนุญาต ให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขที่กําหนดในกฎกระทรวง
มาตรา ๕๑ ให้ผู้มีไว้ในครอบครองซึ่งสมุนไพรควบคุมเกินกว่าจํานวนหรือปริมาณที่รัฐมนตรีประกาศกําหนด ตามมาตรา ๔๕(๑) อยู่ในวันที่รัฐมนตรีประกาศในราชกิจจานุเบกษากําหนดให้สมุนไพรนั้นเป็นสมุนไพรควบคุม แจ้งการครอบครอง สมุนไพรควบคุมนั้นต่อนายทะเบียนตามพระราชบัญญัตินี้ภายในระยะเวลาที่กําหนดไว้ในประกาศดังกล่าว
มาตรา ๕๒ เมื่อปรากฏว่าผู้รับใบอนุญาตที่ออกตามมาตรา ๔๖ ผู้ใดไม่ปฏิบัติตามพระราชบัญญัตินี้ หรือ กฎกระทรวง ระเบียบหรือประกาศที่ออกตามพระราชบัญญัตินี้ ผู้อนุญาตมีอํานาจสั่งพักใช้ใบอนุญาตมีกําหนดครั้งละไม่เกินเก้าสิบวัน ผู้รับใบอนุญาตซึ่งถูกพักใช้ใบอนุญาตต้องหยุดประกอบกิจการตามใบอนุญาตนั้นและระหว่างถูกพักใช้ ใบอนุญาตจะขอรับใบอนุญาตใดๆ ตามพระราชบัญญัตินี้อีกไม่ได้
มาตรา ๕๓ ผู้อนุญาตมีอํานาจสั่งถอนคําสั่งพักใช้ใบอนุญาตก่อนกําหนดเวลาได้เมื่อเป็นที่พอใจว่าผู้รับ ใบอนุญาตซึ่งถูกพักใช้ใบอนุญาตได้ปฏิบัติตามพระราชบัญญัตินี้ หรือกฎกระทรวง ระเบียบหรือประกาศที่ออกตามพระราชบัญญัตินี้ แล้ว
มาตรา ๕๔ เมื่อปรากฏว่าผู้รับใบอนุญาตที่ออกตามมาตรา ๔๖ ผู้ใดไม่ปฏิบัติตามพระราชบัญญัตินี้ หรือ กฎกระทรวง ระเบียบหรือประกาศที่ออกตามพระราชบัญญัตินี้และเป็นการกระทําผิดที่ร้ายแรง ผู้อนุญาตมีอํานาจสั่งเพิกถอนใบอนุญาต ได้
ผู้รับใบอนุญาตซึ่งถูกสั่งเพิกถอนใบอนุญาต ต้องหยุดประกอบกิจการตามใบอนุญาตนั้น และจะขอรับ ใบอนุญาตใดๆ ตามพระราชบัญญัตินี้อีกไม่ได้จนกว่าจะพ้นกําหนดสองปีนับแต่วันที่ถูกสั่งเพิกถอนใบอนุญาต และผู้อนุญาตจะออก ใบอนุญาตให้หรือไม่ก็ได้สุดแต่จะพิจารณาเห็นสมควร
มาตรา ๕๕ คําสั่งพักใช้ใบอนุญาตตามมาตรา ๕๒ และคําสั่งเพิกถอนใบอนุญาตตามมาตรา ๕๔ ให้ทําเป็น หนังสือแจ้งให้ผู้รับใบอนุญาตทราบ ในกรณีที่ไม่พบตัวผู้รับใบอนุญาต หรือผู้รับใบอนุญาตไม่ยอมรับคําสั่งดังกล่าว ให้ปิดคําสั่งไว้ในที่ เปิดเผยและเห็นได้ง่าย ณ สถานที่ที่ระบุไว้ในใบอนุญาต และให้ถือว่าผู้รับใบอนุญาตทราบคําสั่งนั้นแล้วตั้งแต่วันที่ปิดคําสั่ง
มาตรา ๕๖ ผู้รับใบอนุญาตซึ่งถูกสั่งเพิกถอนใบอนุญาตตามมาตรา ๕๔ จะจําหน่ายสมุนไพรควบคุมของตน ที่เหลืออยู่แก่ผู้รับใบอนุญาตอื่นหรือแก่ผู้ซึ่งผู้อนุญาตเห็นสมควรก็ได้ภายในหกสิบวันนับแต่วันที่ทราบคําสั่งเพิกถอนใบอนุญาต หรือใน กรณีที่มกี ารอุทธรณ์ให้นับตั้งแต่วันที่ทราบคําวินิจฉัยของคณะกรรมการ เว้นแต่ผู้อนุญาตจะผ่อนผันขยายเวลาให้อีกแต่ต้องไม่เกินหกสิบ วัน
มาตรา ๕๗ เพื่อประโยชน์ในการคุ้มครองสมุนไพรและบริเวณถิ่นกําเนิดของสมุนไพรที่มีระบบนิเวศน์ตาม ธรรมชาติหรือมีความหลากหลายทางชีวภาพหรืออาจได้รับผลกระทบกระเทือนจากการกระทําของมนุษย์ได้โดยง่ายในเขตพื้นที่ที่ได้มี การกําหนดให้เป็นเขตอนุรักษ์ ให้รัฐมนตรีโดยคําแนะนําของคณะกรรมการจัดทําแผนปฏิบัติการเรียกว่า “แผนจัดการเพื่อคุ้มครอง สมุนไพร” เสนอขอความเห็นชอบจากคณะรัฐมนตรี แผนจัดการเพื่อคุ้มครองสมุนไพรตามวรรคหนึ่ง อาจจัดทําเป็นแผนระยะสั้น ระยะกลาง หรือระยะยาวได้ตาม ความเหมาะสม และจะต้องประกอบด้วยแผนงานและแนวทางการดําเนินงานในเรื่องดังต่อไปนี้
(๑) การกําหนดเงื่อนไขในการอนุญาตให้บุคคลใดเข้าไปในเขตอนุรักษ์ตามกฎหมายว่าด้วยการนั้นให้ส่วน ราชการที่เกี่ยวข้องถือปฏิบัติ เพื่อรักษาสภาพธรรมชาติหรือคุณค่าของสมุนไพร หรือมิให้กระทบกระเทือนต่อระบบนิเวศน์ตาม ธรรมชาติหรือความหลากหลายทางชีวภาพในบริเวณที่เป็นถิ่นกําเนิดของสมุนไพร
(๒) กําหนดวิธีการจัดการโดยเฉพาะสําหรับพื้นที่บริเวณที่เป็นถิ่นกําเนิดของสมุนไพร รวมทั้งการกําหนด ขอบเขตหน้าที่และความรับผิดชอบของส่วนราชการที่เกี่ยวข้อง เพื่อประโยชน์ในการร่วมมือและประสานงานให้เกิดประสิทธิภาพในอันที่ จะรักษาสภาพธรรมชาติ ระบบนิเวศน์ตามธรรมชาติ ความหลากหลายทางชีวภาพ และคุณค่าของสมุนไพรในพืน้ ที่บริเวณนั้น
(๓) การสํารวจและศึกษาวิจัยสมุนไพรและบริเวณถิ่นกําเนิดของสมุนไพร เพื่อประโยชน์ในการกําหนด มาตรการเพื่อคุ้มครองสมุนไพรและบริเวณถิ่นกําเนิดของสมุนไพร
(๔) การตรวจสอบ ติดตาม และวิเคราะห์การเข้าไปในเขตอนุรักษ์เพื่อประโยชน์ในการประเมินผลการ ดําเนินงานตามแผนและการบังคับใช้กฎหมายที่เกี่ยวข้อง แผนจัดการเพื่อคุ้มครองสมุนไพรตามวรรคหนึ่ง ให้ประกาศในราชกิจจานุเบกษา
มาตรา ๕๘ เพื่อประโยชน์ในการจัดทําแผนจัดการเพื่อคุ้มครองสมุนไพรตามมาตรา ๕๗ ให้พนักงาน เจ้าหน้าที่มีอํานาจเข้าไปในพื้นที่ที่ได้มีการกําหนดให้เป็นเขตอนุรักษ์ใดๆ เพื่อทําการสํารวจและศึกษาวิจัยสมุนไพรและถิ่นกําเนิดของ สมุนไพร ทั้งนี้ โดยความร่วมมือและประสานงานของส่วนราชการที่เกี่ยวข้องตามระเบียบที่คณะรัฐมนตรีกําหนด
มาตรา ๕๙ เมื่อได้ประกาศใช้แผนจัดการเพื่อคุ้มครองสมุนไพรตามมาตรา ๕๗ แล้วการคุ้มครองและ จัดการพื้นที่ในเขตอนุรกั ษ์ให้เป็นไปตามแผนจัดการเพื่อคุ้มครองสมุนไพรและตามกฎหมายว่าด้วยการนั้น
มาตรา ๖๐ ในพื้นที่เขตอนุรักษ์ใด ถ้าปรากฏว่ามีการจัดการพื้นที่โดยไม่ถูกต้องหรือมีสภาพปัญหาการ จัดการเพื่อคุ้มครองสมุนไพรโดยไม่ถูกต้อง หรือมีการทําลายสมุนไพร หรือถิ่นกําเนิดของสมุนไพรอย่างรุนแรงเข้าขั้นวิกฤตซึ่งจะต้อง ได้รับการแก้ไขโดยทันที และส่วนราชการที่เกี่ยวข้องไม่มีอํานาจตามกฎหมายหรือไม่สามารถที่จะทําการแก้ไขปัญหาได้ ให้รัฐมนตรีโดย คําแนะนําของคณะกรรมการเสนอขออนุมัติต่อคณะรัฐมนตรีให้กระทรวงสาธารณสุขเข้าดําเนินการเพื่อใช้มาตรการคุ้มครองตามแผน จัดการเพื่อคุ้มครองสมุนไพรตามมาตรา ๕๗ เท่าที่จําเป็นและเหมาะสม เพื่อควบคุมและแก้ไขปัญหาได้
มาตรา ๖๑ ในกรณีที่พื้นที่ใดเป็นถิ่นกําเนิดของสมุนไพรที่มีระบบนิเวศน์ตามธรรมชาติหรือมีความ หลากหลายทางชีวภาพที่อาจถูกทําลายหรืออาจได้รับผลกระทบกระเทือนจากการกระทําของมนุษย์ได้โดยง่าย หรือการเข้าไปใช้ ประโยชน์จากสมุนไพรอันมีลักษณะเป็นการเสี่ยงต่อการสูญพันธ์หรือการลดลงของพันธุกรรม หรือทางราชการมีวัตถุประสงค์จะส่งเสริม ให้ประชาชนได้มีส่วนร่วมในการจัดการบริหาร การพัฒนา และการใช้ประโยชน์จากสมุนไพรในพื้นที่นั้น และพื้นที่นั้นยังมิได้ถูกประกาศ กําหนดให้เป็นเขตอนุรักษ์ ให้รัฐมนตรีโดยคําแนะนําของคณะกรรมการมีอํานาจออกกฎกระทรวงกําหนดให้พื้นที่นั้นเป็นเขตพื้นที่ คุ้มครองสมุนไพร
ที่ดินในบริเวณพื้นที่ที่จะกําหนดให้เป็นพื้นที่คุ้มครองสมุนไพรตามวรรคหนึ่งนั้นต้องไม่เป็นที่ดินที่อยู่ใน กรรมสิทธิ์หรือสิทธิครอบครองตามประมวลกฎหมายที่ดินของบุคคลใดซึ่งมิใช่ทบวงการเมือง กฎกระทรวงตามวรรคหนึ่งจะต้องมีแผนที่แสดงแนวเขตที่ดินที่กําหนดเป็นพื้นที่คุ้มครองสมุนไพรนั้นแนบ ท้ายกฎกระทรวงด้วย
มาตรา ๖๒ ในการออกกฎกระทรวงตามมาตรา ๖๑ ให้กําหนดมาตรการคุ้มครองอย่างใดอย่างหนึ่งหรือ หลายอย่างดังต่อไปนี้ไว้ในกฎกระทรวงด้วย
(๑) การใช้ประโยชน์จากสมุนไพรเพื่อรักษาสภาพธรรมชาติหรือคุณค่าของสมุนไพร หรือมิให้ กระทบกระเทือนต่อระบบนิเวศน์ตามธรรมชาติหรือความหลากหลายทางชีวภาพในพื้นที่นั้น
(๒) ห้ามกระทําการใดๆ ที่อาจเป็นอันตรายหรือก่อให้เกิดผลกระทบในทางเปลี่ยนแปลงระบบนิเวศน์ของ พืน้ ทีน่ ั้นจากลักษณะตามธรรมชาติหรือความหลากหลายทางชีวภาพหรือเกิดผลกระทบต่อคุณค่าของสมุนไพร
(๓) กําหนดวิธีการจัดการโดยเฉพาะสําหรับพื้นที่นั้น รวมทั้งการกําหนดขอบเขตหน้าที่และความรับผิดชอบ ของส่วนราชการทีเ่ กี่ยวข้อง เพื่อประโยชน์ในการร่วมมือและประสานงานให้เกิดประสิทธิภาพในการปฏิบัติงาน เพื่อรักษาสภาพ ธรรมชาติหรือคุณค่าของสมุนไพรหรือระบบนิเวศน์ตามธรรมชาติหรือความหลากหลายทางชีวภาพในพื้นที่นั้น
(๔) กําหนดมาตรการคุ้มครองอื่นๆ ตามที่จําเป็นและเหมาะสมกับสภาพของพื้นที่นั้น
มาตรา ๖๓ ในพื้นที่คุ้มครองสมุนไพร ห้ามมิให้ผู้ใดยึดถือหรือครอบครองที่ดินหรือปลูกหรือก่อสร้างสิง่ หนึ่ง
สิ่งใด หรือตัด โค่น แผ้วถาง เผา หรือทําลายต้นไม้ หรือพฤกษชาติอื่นหรือทําลายความหลากหลายทางชีวภาพหรือระบบนิเวศน์ตาม ธรรมชาติ หรือขุดหาแร่ หิน ดิน หรือเปลี่ยนแปลงทางน้ํา หรือทําให้น้ําในลําน้ํา ลําห้วย หนอง บึง ท่วมท้น เหือดแห้ง เป็นพิษ หรือเป็น อันตรายต่อสมุนไพร เว้นแต่การดําเนินการใดๆ เพื่อจัดการบริหารพื้นที่คุ้มครองสมุนไพรหรือใช้ประโยชน์จากสมุนไพรโดยได้รับ ใบอนุญาตจากผู้อนุญาต
การขอรับใบอนุญาตและการออกใบอนุญาตตามวรรคหนึ่ง ให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขที่ กําหนดในกฎกระทรวง
ใบอนุญาตที่ออกตามความในวรรคหนึ่งให้ใช้ได้จนถึงวันที่ ๓๑ ธันวาคม ของปีที่สามนับแต่ปีที่ออก ใบอนุญาต
ให้นํามาตรา ๔๙ มาตรา ๕๐ และมาตรา ๕๒ ถึงมาตรา ๕๕ มาใช้บังคับโดยอนุโลมกับการต่ออายุใบอนุญาต การขอใบแทนใบอนุญาต การพักใช้ใบอนุญาตและการเพิกถอนใบอนุญาตที่ออกตามความในวรรคหนึ่งโดยอนุโลม
มาตรา ๖๔ เพื่อสนับสนุนให้เอกชนมีส่วนร่วมในการคุ้มครอง ส่งเสริมและพัฒนาสมุนไพร เจ้าของหรือผู้ ครอบครองที่ดินที่เป็นถิ่นกําเนิดของสมุนไพรหรือที่ดินที่จะใช้ปลูกสมุนไพร มีสิทธินําที่ดินนั้นไปขอขึ้นทะเบียนต่อนายทะเบียนเพื่อ ขอรับความช่วยเหลือหรือขอรับการสนับสนุนตามพระราชบัญญัตินี้ การขอขึ้นทะเบียน การออกใบสําคัญการขึ้นทะเบียน และการเพิกถอนการขึ้นทะเบียน ให้เป็นไปตาม หลักเกณฑ์ วิธีการ และเงือ่ นไขที่กําหนดในกฎกระทรวง
มาตรา ๖๕ เจ้าของหรือผู้ครอบครองที่ดินที่ได้ขึ้นทะเบียนไว้แล้วตามมาตรา ๖๔ มีสิทธิได้รับความช่วยเหลือ หรือได้รับการสนับสนุนตามระเบียบที่รัฐมนตรีประกาศกําหนด
หมวด ๔
การอุทธรณ์
มาตรา ๖๖ ในกรณีที่นายทะเบียนมีคําสั่งยกคําขอจดทะเบียนสิทธิในภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทยตาม
มาตรา ๒๗ ผู้ขอจดทะเบียนมีสิทธิอุทธรณ์คําสั่งนั้นต่อคณะกรรมการภายในสามสิบวันนับแต่วันที่ได้รับหนังสือแจ้งคําสัง่ ของนาย ทะเบียน
มาตรา ๖๗ ในกรณีที่นายทะเบียนมีคําวินิจฉัยเกี่ยวกับผู้มีสิทธิจดทะเบียนสิทธิในภูมิปัญญาการแพทย์แผน ไทยตามมาตรา ๓๐ วรรคสอง ผู้ขอจดทะเบียนหรือผู้คัดค้าน แล้วแต่กรณีมีสิทธิอุทธรณ์คําวินิจฉัยนั้นต่อคณะกรรมการภายในสามสิบ วันนับแต่วันที่ได้รับหนังสือแจ้งคําวินจิ ฉัยของนายทะเบียน
มาตรา ๖๘ ในกรณีที่นายทะเบียนมีคําสั่งเพิกถอนการจดทะเบียนสิทธิในภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทยตาม
มาตรา ๓๙ วรรคสาม ผู้ทรงสิทธิมีสิทธิอุทธรณ์คําสั่งนั้นต่อรัฐมนตรีภายในสามสิบวันนับแต่วันที่ได้รับหนังสือแจ้งคําสั่งของนายทะเบียน คําวินิจฉัยของรัฐมนตรีให้เป็นที่สุด
การอุทธรณ์ตามวรรคหนึ่ง ไม่เป็นการทุเลาการบังคับคําสั่งเพิกถอนการจดทะเบียนสิทธิในภูมิปัญญา การแพทย์แผนไทย
มาตรา ๖๙ ในกรณีที่นายทะเบียนมีคําสั่งเพิกถอนการอนุญาตให้ใช้สิทธิในภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทย ตามมาตรา ๔๑ ผู้รับอนุญาตให้ใช้สิทธิในภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทยมีสิทธิอุทธรณ์คําสั่งนั้นต่อคณะกรรมการภายในสามสิบวันนับแต่ วันที่ได้รับหนังสือแจ้งคําสัง่ ของนายทะเบียน การอุทธรณ์ตามวรรคหนึ่ง ไม่เป็นการทุเลาการบังคับคําสั่งเพิกถอนการอนุญาตให้ใช้สิทธิในภูมิปัญญา การแพทย์แผนไทย
มาตรา ๗๐ ในกรณีที่ผู้อนุญาตมีคําสั่งพักใช้ใบอนุญาตตามมาตรา ๕๒ หรือมีคําสั่งเพิกถอนใบอนุญาตตาม
มาตรา ๕๔ ผู้รับใบอนุญาตซึ่งถูกสั่งพักใช้ใบอนุญาต หรือถูกสั่งเพิกถอนใบอนุญาตนั้นมีสิทธิอุทธรณ์คําสั่งนั้นต่อคณะกรรมการภายใน สามสิบวันนับแต่วันที่ได้รับหนังสือแจ้งคําสั่งของนายทะเบียน การอุทธรณ์ตามวรรคหนึ่ง ไม่เป็นการทุเลาการบังคับคําสั่งพักใช้ใบอนุญาตหรือคําสั่งเพิกถอนใบอนุญาต
มาตรา ๗๑ คําวินิจฉัยของคณะกรรมการตามมาตรา ๖๖ มาตรา ๖๗ มาตรา ๖๙ และมาตรา ๗๐ ให้เป็น ที่สุด
มาตรา ๗๒ การยื่นอุทธรณ์และวิธีพิจารณาอุทธรณ์ ให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่กําหนดใน กฎกระทรวง
หมวด ๕
พนักงานเจ้าหน้าที่
มาตรา ๗๓ ในการปฏิบัติหน้าที่ ให้พนักงานเจ้าหน้าที่มีอํานาจ
(๑) เข้าไปในสถานที่ใดๆ ในระหว่างเวลาทําการเพื่อตรวจสอบและควบคุมให้การเป็นไปตาม พระราชบัญญัตินี้
(๒) ค้นสถานที่หรือยานพาหนะใดๆ ในระหว่างเวลาพระอาทิตย์ขึ้นถึงพระอาทิตย์ตก หรือในระหว่างเวลาทํา การ ในกรณีที่มีเหตุอันควรสงสัยว่ามีการกระทําความผิดตามพระราชบัญญัตินี้และกรณีมีเหตุอันควรเชื่อได้ว่าหากเนิ่นช้ากว่าจะเอา หมายค้นมาได้จะมีการยักย้าย ซุกซ่อน หรือทําลายเอกสารหรือสิ่งของที่เกี่ยวข้องกับการกระทําความผิด และถ้าการค้นในเวลาดังกล่าว ข้างต้นยังไม่แล้วเสร็จจะกระทําต่อไปก็ได้
(๓) ยึดหรืออายัดบรรดาเอกสารหรือสิ่งของที่เกี่ยวข้องกับการกระทําความผิดตามพระราชบัญญัตินี้ เพื่อ เป็นหลักฐานในการดําเนินคดี
(๔) สั่งให้บุคคลใดๆ มาให้ถ้อยคําหรือส่งเอกสารหรือหลักฐาน ในกรณีมีเหตุอันควรเชื่อว่าถ้อยคํา เอกสาร หรือหลักฐานดังกล่าวมีประโยชน์แก่การค้นพบหรือใช้เป็นพยานหลักฐานในการพิสูจน์การกระทําความผิดตามพระราชบัญญัตินี้
(๕) สั่งให้บุคคลใดๆ ออกจากพื้นที่คุ้มครองสมุนไพร หรืองดเว้นการกระทําใดอันเป็นการฝ่าฝืนมาตรา ๖๓ ในการปฏิบัติหน้าที่ของพนักงานเจ้าหน้าที่ตามวรรคหนึ่ง ให้บุคคลซึ่งเกี่ยวข้องอํานวยความสะดวกแก่ พนักงานเจ้าหน้าที่ตามสมควร
มาตรา ๗๔ ในการปฏิบัติหน้าที่ พนักงานเจ้าหน้าที่ต้องแสดงบัตรประจําตัวพนักงานเจ้าหน้าที่ บัตรประจําตัวพนักงานเจ้าหน้าที่ให้เป็นไปตามแบบที่รัฐมนตรีกําหนดโดยประกาศในราชกิจจานุเบกษา
มาตรา ๗๕ ในการปฏิบัติการตามพระราชบัญญัตินี้ ให้พนักงานเจ้าหน้าที่เป็นเจ้าพนักงานตามประมวล กฎหมายอาญา
หมวด ๖
กองทุนภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทย
มาตรา ๗๖ ให้จัดตั้งกองทุนขึ้นกองทุนหนึ่งเรียกว่า “กองทุนภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทย” ในกรมพัฒนา การแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก* กระทรวงสาธารณสุข เพื่อเป็นทุนหมุนเวียนสําหรับใช้จ่ายเกี่ยวกับการดําเนินงานที่ เกี่ยวข้องกับการคุ้มครองและส่งเสริมภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทย กองทุนประกอบด้วยเงินและทรัพย์สินดังต่อไปนี้
(๑) เงินอุดหนุนจากรัฐบาล
(๒) เงินหรือทรัพย์สินอื่นที่ได้รับจากภาคเอกชนทั้งภายในและภายนอกประเทศรัฐบาลต่างประเทศ หรือ องค์การระหว่างประเทศ
(๓) ดอกผลและผลประโยชน์ที่เกิดจากกองทุน
(๔) รายได้อื่นที่เกิดจากการดําเนินการกองทุน
รายได้ของกองทุนไม่เป็นรายได้ที่ต้องนําส่งกระทรวงการคลังตามกฎหมายว่าด้วยเงินคงคลังและกฎหมายว่า ด้วยวิธีการงบประมาณ
ให้กรมพัฒนาการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก* กระทรวงสาธารณสุข เก็บรักษาเงินและทรัพย์สิน ของกองทุน และดําเนินการเบิกจ่ายเงินกองทุนตามพระราชบัญญัตินี้ การบริหาร การจัดหาผลประโยชน์ และการใช้จ่ายเงินกองทุน ให้เป็นไปตามระเบียบที่คณะกรรมการกําหนด โดยความเห็นชอบของกระทรวงการคลัง
หมวด ๗
บทกําหนดโทษ
มาตรา ๗๗ ผู้ใดไม่ปฏิบัติตามคําสั่งของคณะกรรมการหรือคณะอนุกรรมการตามมาตรา ๑๑ ประกอบ
มาตรา ๖ (๕) หรือคําสั่งของนายทะเบียนตามมาตรา ๓๙ วรรคสอง หรือคําสั่งของพนักงานเจ้าหน้าที่ตามมาตรา ๗๓ (๔) ต้องระวาง
โทษจําคุกไม่เกินหนึ่งเดือน หรือปรับไม่เกินสองพันบาท หรือทั้งจําทั้งปรับ
มาตรา ๗๘ ผู้ใดฝ่าฝืนมาตรา ๑๙ มาตรา ๔๖ มาตรา ๕๒ วรรคสอง มาตรา ๕๔ วรรคสอง หรือมาตรา ๖๓ วรรคหนึ่ง หรือไม่ปฏิบัติตามคําสั่งของพนักงานเจ้าหน้าที่ตามมาตรา ๗๓ (๕) ต้องระวางโทษจําคุกไม่เกินหนึ่งปี หรือปรับไม่เกินสอง หมื่นบาท หรือทัง้ จําทั้งปรับ
มาตรา ๗๙ ผู้ใดฝ่าฝืนมาตรา ๕๑ ต้องระวางโทษจําคุกไม่เกินหกเดือน หรือปรับไม่เกินหนึ่งหมื่นบาท หรือ ทั้งจําทั้งปรับ
มาตรา ๘๐ ผู้ใดฝ่าฝืนมาตรการคุ้มครองตามข้อกําหนดในกฎกระทรวงที่ออกตามมาตรา ๖๒ (๒) ต้อง ระวางโทษจําคุกไม่เกินสองปี หรือปรับไม่เกินสี่หมื่นบาท หรือทั้งจําทั้งปรับ
มาตรา ๘๑ ผู้ใดไม่อํานวยความสะดวกแก่พนักงานเจ้าหน้าที่ตามมาตรา ๗๓ วรรคสอง ต้องระวางโทษปรับ ไม่เกินสองพันบาท
มาตรา ๘๒ ในกรณีที่ผู้กระทําความผิดซึ่งต้องรับโทษตามพระราชบัญญัตินี้ เป็นนิติบุคคล กรรมการ ผู้จดั การ ผู้จัดการ หรือผู้แทนของนิติบุคคลนั้น ต้องรับโทษตามที่บัญญัติไว้สําหรับความผิดนั้นด้วย เว้นแต่จะพิสูจน์ได้ว่าการกระทําของ นิติบุคคลนั้นได้กระทําโดยตนไม่รู้เห็นหรือยินยอมในการกระทํานั้น
ผู้รับสนองพระบรมราชโองการ
ชวน หลีกภัย
นายกรัฐมนตรี
อัตราค่าธรรมเนียม
(๑) ใบอนุญาตให้ศึกษาวิจัยสมุนไพรควบคุม
และต่ออายุใบอนุญาตดังกล่าว
ฉบับละ
๑๐,๐๐๐ บาท
ฉบับละ
๒๐,๐๐๐ บาท
ฉบับละ
๑๐,๐๐๐ บาท
ฉบับละ
๑๐๐ บาท
ฉบับละ
๑,๐๐๐ บาท
ฉบับละ
๑๐๐ บาท
ฉบับละ
๒๐,๐๐๐ บาท
(๒) ใบอนุญาตให้จําหน่าย ส่งออก หรือแปรรูป
สมุนไพรควบคุมเพื่อการค้า และต่ออายุ
ใบอนุญาตดังกล่าว
(๓) ใบอนุญาตให้จัดการบริหารพื้นที่คุ้มครอง
สมุนไพรหรือใช้ประโยชน์จากสมุนไพรใน
พื้นที่คุ้มครองสมุนไพรเพื่อการค้า และต่ออายุ ใบอนุญาตดังกล่าว
(๔) ใบแทนใบอนุญาตตาม (๑) (๒) หรือ (๓)
(๕) หนังสือสําคัญการขึ้นทะเบียนที่ดินที่เป็น ถิ่นกําเนิดของสมุนไพร
(๖) ใบแทนหนังสือสําคัญการขึ้นทะเบียนที่ดิน
ที่เป็นถิ่นกําเนิดของสมุนไพร
(๗) ใบอนุญาตให้ใช้ประโยชน์จากตํารับยาแผนไทย
ของชาติหรือตําราการแพทย์แผนไทยของชาติ
ตามมาตรา ๑๙
(๘) คําขอคัดค้านการขอจดทะเบียนสิทธิใน
ภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทย
ฉบับละ
๕๐๐ บาท
ฉบับละ
๑,๐๐๐ บาท
ฉบับละ
๑๐๐ บาท
ฉบับละ
๕๐๐ บาท
(๙) หนังสือสําคัญการจดทะเบียนสิทธิใน
ภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทย
(๑๐) ใบแทนหนังสือสําคัญการจดทะเบียนสิทธิใน
ภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทย
(๑๑) คําขออนุญาต คําขอต่ออายุใบอนุญาต คําขอ
ขึ้นทะเบียน และคําขอจดทะเบียนตามพระราช
บัญญัตินี้
กฎกระทรวง
กําหนดค่าธรรมเนียมเกี่ยวกับภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทย พ.ศ. ๒๕๔๙2[๑]
อาศัยอํานาจตามความในมาตรา ๔ แห่งพระราชบัญญัติคุ้มครองและส่งเสริมภูมิ ปัญญาการแพทย์แผนไทย พ.ศ. ๒๕๔๒ อันเป็นกฎหมายที่มีบทบัญญัติบางประการเกี่ยวกับการจํากัด สิทธิและเสรีภาพของบุคคล ซึ่งมาตรา ๒๙ ประกอบกับมาตรา ๓๕ มาตรา ๔๘ และมาตรา ๕๐ ของ รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย บัญญัติให้กระทําได้โดยอาศัยอํานาจตามบทบัญญัติแห่งกฎหมาย รัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุขออกกฎกระทรวงไว้ ดังต่อไปนี้
ให้กําหนดค่าธรรมเนียม ดังนี้
(๑) ใบอนุญาตให้ศึกษาวิจัยสมุนไพรควบคุม
และต่ออายุใบอนุญาตดังกล่าว
ฉบับละ ๑,๐๐๐ บาท
(๒) ใบอนุญาตให้ส่งออกสมุนไพรควบคุมเพื่อการค้า และต่ออายุใบอนุญาตดังกล่าว
ฉบับละ ๒๐,๐๐๐บาท
(๓) ใบอนุญาตให้จําหน่ายหรือแปรรูปสมุนไพร
ควบคุมเพื่อการค้า และต่ออายุใบอนุญาตดังกล่าว
ฉบับละ ๓,๐๐๐ บาท
(๔) ใบอนุญาตให้จัดการบริหารพื้นที่คุ้มครองสมุนไพร หรือใช้ประโยชน์จากสมุนไพรในพื้นที่คุ้มครอง สมุนไพรเพื่อการค้า และต่ออายุใบอนุญาตดังกล่าว
ฉบับละ ๑,๐๐๐ บาท
(๕) ใบแทนใบอนุญาตตาม (๑) (๒) (๓) หรือ (๔)
ฉบับละ ๑๐๐ บาท
(๖) หนังสือสําคัญการขึ้นทะเบียนที่ดินที่เป็นถิ่นกําเนิด ของสมุนไพร
ฉบับละ ๑๐๐ บาท
(๗) ใบแทนหนังสือสําคัญการขึ้นทะเบียนที่ดินที่เป็น ถิ่นกําเนิดของสมุนไพร
ฉบับละ ๑๐๐ บาท
(๘) ใบอนุญาตให้ใช้ประโยชน์จากตํารับยาแผนไทย
ของชาติหรือตําราการแพทย์แผนไทยของชาติ
ฉบับละ ๒๐๐ บาท
(๙) คําขอคัดค้านการขอจดทะเบียนสิทธิ
ในภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทย
ฉบับละ ๑๐๐ บาท
(๑๐) หนังสือสําคัญการจดทะเบียนสิทธิ
ในภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทย
ฉบับละ ๑๐๐ บาท
(๑๑) ใบแทนหนังสือสําคัญการจดทะเบียนสิทธิ
ในภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทย
ฉบับละ ๑๐๐ บาท
(๑๒) คําขออนุญาต คําขอต่ออายุใบอนุญาต
คําขอขึ้นทะเบียนและคําขอจดทะเบียน
ฉบับละ
ให้ไว้ ณ วันที่ ๑๕ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๔๙
พินจิ จารุสมบัติ
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุข
๑๐ บาท
กฎกระทรวง
กําหนดหลักเกณฑ์และวิธีการสรรหากรรมการผู้ทรงคุณวุฒิ พ.ศ. ๒๕๔๖
อาศัยอํานาจตามความในมาตรา ๔ และมาตรา ๕ วรรคสอง แห่งพระราชบัญญัติคุ้มครองและส่งเสริมภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทย พ.ศ. ๒๕๔๒ รัฐมนตรีว่าการ กระทรวงสาธารณสุข ออกกฎกระทรวงไว้ ดังต่อไปนี้
ข้อ ๑ ในกฎกระทรวงนี้
“หมอพืน้ บ้าน” หมายความว่า บุคคลซึ่งมีความรูค้ วามสามารถในการส่งเสริมและดูแลสุขภาพของประชาชนใน ท้องถิ่นด้วยภูมปิ ญ
ั ญาการแพทย์แผนไทยตามวัฒนธรรมของชุมชนสืบทอดกันมานานเป็นทีน่ ิยมยกย่องจากชุมชนโดยมีประชาชนใน หมูบ่ า้ นรับรองไม่น้อยกว่าสิบคน หรือเป็นผู้ที่ได้รับการรับรองจากองค์กรปกครองส่วนท้องถิน่ “ภูมิภาค” หมายความว่า บริเวณพืน้ ทีภ่ าคเหนือ ภาคกลาง ภาคตะวันออกเฉียงเหนือและภาคใต้ โดยบริเวณพืน้ ที่ ภาคใดประกอบด้วยจังหวัดใด ให้เป็นไปตามที่กระทรวงสาธารณสุขประกาศกําหนด
ข้อ ๒ บุคคลซึ่งจะได้รับการแต่งตั้งเป็นกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิต้องมีคุณสมบัติและไม่มีลักษณะต้องห้าม ดังต่อไปนี้
(๑) มีสัญชาติไทย
(๒) มีอายุไม่ตา่ํ กว่าสามสิบห้าปีบริบรู ณ์ในวันที่ได้รับการเสนอชื่อ
(๓) ไม่เป็นข้าราชการ หรือพนักงานองค์กรของรัฐซึ่งมีตําแหน่งหรือเงินเดือนประจํา ยกเว้นนักวิชาการตามข้อ ๓
(๔)
(๔) ไม่เป็นข้าราชการการเมือง ผู้ดาํ รงตําแหน่งทางการเมือง สมาชิกสภาท้องถิ่น ผู้บริหารท้องถิ่น กรรมการหรือ เจ้าหน้าที่ของพรรคการเมือง หรือที่ปรึกษาทางการเมือง
(๕) ไม่เป็นบุคคลล้มละลาย
(๖) ไม่เป็นคนไร้ความสามารถหรือคนเสมือนไร้ความสามารถ
(๗) ไม่เป็นผู้ติดยาเสพติด
(๘) ไม่เคยรับโทษจําคุกโดยคําพิพากษาถึงที่สุดให้จาํ คุก เว้นแต่เป็นโทษสําหรับความผิดที่กระทําโดยประมาท หรือความผิดลหุโทษ
ข้อ ๓ นอกจากคุณสมบัติตามข้อ ๒ บุคคลซึ่งจะได้รับการแต่งตั้งเป็นกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิจะต้องมีคุณสมบัติ และไม่มลี ักษณะต้องห้าม ดังต่อไปนีด้ ้วย
(๑) กรรมการผู้ทรงคุณวุฒิจากกลุ่มผูป้ ระกอบโรคศิลปะ ต้อง
(ก) มีใบอนุญาตเป็นผู้ประกอบโรคศิลปะสาขาการแพทย์แผนไทยหรือสาขาการแพทย์แผนไทยประยุกต์ แล้วแต่ กรณี
(ข) มีประสบการณ์ในการประกอบโรคศิลปะสาขาการแพทย์แผนไทยหรือสาขาการแพทย์แผนไทยประยุกต์ โดย เป็นผู้ประกอบโรคศิลปะในสถานพยาบาลหรือเป็นผู้ดาํ เนินการสถานพยาบาลตามกฎหมายว่าด้วยสถานพยาบาล
(๒) กรรมการผู้ทรงคุณวุฒิจากกลุ่มหมอพื้นบ้าน ต้อง
(ก) เป็นหมอพื้นบ้านอย่างต่อเนื่องมาแล้วไม่น้อยกว่าห้าปี
(ข) มีภูมิลําเนาในจังหวัดที่ตนเองได้รับการเสนอชื่อมาแล้วไม่น้อยกว่าห้าปี
(ค) ไม่เป็นผู้ประกอบโรคศิลปะตาม (๑)
(๓) กรรมการผู้ทรงคุณวุฒิจากกลุ่มองค์การเอกชนพัฒนาด้านการแพทย์แผนไทย ต้อง
(ก) เป็นผู้แทนองค์การเอกชนพัฒนาที่เกี่ยวข้องด้านการแพทย์แผนไทยที่ไม่แสวงหากําไรหรือผู้แทนองค์การที่ ได้รับการรับรองจากนายทะเบียนกลางหรือนายทะเบียนจังหวัด หรือได้รับการรับรองจากองค์การเอกชนพัฒนาดังกล่าวอย่างน้อยสอง องค์การ
(ข) เป็นผู้แทนองค์การที่มีกิจกรรมต่อเนื่องในด้านการแพทย์แผนไทยมาแล้วไม่นอ้ ยกว่าสองปี
(ค) เป็นผู้แทนองค์การที่มีสถานที่ตั้งทําการที่ชัดเจน
(๔) กรรมการผู้ทรงคุณวุฒิจากกลุ่มนักวิชาการ ต้อง
(ก) มีประสบการณ์ด้านการแพทย์แผนไทยหรือสมุนไพร หรือ
(ข) มีผลงานทางวิชาการที่เกี่ยวข้องกับภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทยอันเป็นที่ยอมรับในวงการแพทย์แผนไทย
(๕) กรรมการผู้ทรงคุณวุฒิจากกลุ่มผูผ้ ลิตหรือจําหน่ายยาแผนไทย ต้อง
(ก) เป็นผู้ผลิตหรือจําหน่ายยาแผนไทย
(ข) ได้รับการรับรองจากกลุ่มผู้ผลิตหรือจําหน่ายยาแผนไทย ที่มีสถานที่ตงั้ ทําการที่ชัดเจนและมีการผลิตหรือ จําหน่ายยาแผนไทยอย่างต่อเนือ่ งมาแล้วไม่นอ้ ยกว่าสองปี
(๖) กรรมการผู้ทรงคุณวุฒิจากกลุ่มผู้ปลูกหรือแปรรูปสมุนไพร ต้อง
(ก) เป็นผู้ปลูกหรือแปรรูปสมุนไพร
(ข) ได้รับการรับรองจากกลุ่มผู้ปลูกหรือแปรรูปสมุนไพรที่มีสถานที่ตั้งทําการที่ชัดเจนและเป็นกิจการของคน ไทยทีม่ ีการปลูกหรือแปรรูปสมุนไพรอย่างต่อเนื่องมาแล้วไม่นอ้ ยกว่าสองปี
ข้อ ๔ ให้นายทะเบียนกลางและนายทะเบียนจังหวัดร่วมกันจัดทําทะเบียนข้อมูลบุคคลของกลุ่มต่างๆ ตามข้อ ๓
ข้อ ๕ ผู้มีสิทธิเสนอชื่อผู้สมควรเป็นกรรมการผู้ทรงคุณวุฒใิ นแต่ละกรณี ให้เป็นดังนี้
(๑) กรรมการผู้ทรงคุณวุฒิจากกลุ่มผูป้ ระกอบโรคศิลปะ ให้ผู้ประกอบโรคศิลปะสาขาการแพทย์แผนไทย หรือ สาขาการแพทย์แผนไทยประยุกต์ เป็นผู้มีสิทธิเสนอชือ่
(๒) กรรมการผู้ทรงคุณวุฒิจากกลุ่มอืน่ นอกจาก (๑) ให้ผู้แทนกลุ่มหมอพืน้ บ้าน กลุ่มองค์การเอกชนพัฒนาด้าน การแพทย์แผนไทย กลุม่ นักวิชาการ กลุ่มผู้ผลิตหรือจําหน่ายยาแผนไทยและกลุ่มผู้ปลูกหรือแปรรูปสมุนไพร เป็นผู้มีสิทธิเสนอชือ่
ข้อ ๖ ให้มีคณะกรรมการสรรหากรรมการผู้ทรงคุณวุฒเิ รียกโดยย่อว่า “ก.ส.” ซึ่งปลัดกระทรวงสาธารณสุข แต่งตั้ง ประกอบด้วย อธิบดีกรมพัฒนาการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก เป็นประธานกรรมการ ผู้แทนนายแพทย์สาธารณสุข จังหวัดคัดเลือกกันเองให้เหลือสี่คนจากภูมิภาค ภาคละหนึ่งคนผูแ้ ทนสํานักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข ผูแ้ ทนกองการประกอบโรค ศิลปะ กรมสนับสนุนบริการสุขภาพ ผู้แทนสภาทนายความ เป็นกรรมการ และกรรมการที่ปลัดกระทรวงสาธารณสุขแต่งตั้งอีกแปดคนใน จํานวนนีใ้ ห้มีผู้แทนสื่อมวลชนหนึ่งคน ผู้ประกอบโรคศิลปะสาขาการแพทย์แผนไทยหนึ่งคน ผู้ประกอบโรคศิลปะสาขาการแพทย์แผน ไทยประยุกต์หนึ่งคน หมอพืน้ บ้านหนึง่ คน ผูแ้ ทนกลุ่มองค์การเอกชนพัฒนาด้านการแพทย์แผนไทยหนึ่งคน นักวิชาการหนึ่งคน ผู้ผลิต หรือจําหน่ายยาแผนไทยหนึ่งคน ผู้ปลูกหรือแปรรูปสมุนไพรหนึ่งคน และผูอ้ ํานวยการสถาบันการแพทย์แผนไทย เป็นกรรมการและ เลขานุการ
ให้ ก.ส. มีอํานาจหน้าที่ดําเนินการสรรหากรรมการผู้ทรงคุณวุฒิจากบุคคล ดังต่อไปนี้
(๑) กลุ่มผู้ประกอบโรคศิลปะ ประกอบด้วย
(ก) ผู้ประกอบโรคศิลปะสาขาการแพทย์แผนไทยหนึ่งคน
(ข) ผู้ประกอบโรคศิลปะสาขาการแพทย์แผนไทยประยุกต์หนึ่งคน
(๒) กลุ่มผู้มีความรู้ความสามารถหรือมีประสบการณ์ด้านการแพทย์แผนไทยประกอบด้วย
(ก) หมอพืน้ บ้านสี่คนจากภูมภิ าค ภาคละหนึ่งคน
(ข) ผู้แทนองค์การเอกชนพัฒนาด้านการแพทย์แผนไทยหนึ่งคน
(ค) นักวิชาการหนึ่งคน
(ง) ผู้ผลิตหรือจําหน่ายยาแผนไทยหนึ่งคน
(จ) ผู้ปลูกหรือแปรรูปสมุนไพรหนึง่ คน
กรรมการสรรหาไม่มีสิทธิได้รับการเสนอชื่อเป็นกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิ
ข้อ ๗ ให้ผู้แทนกลุ่มหมอพืน้ บ้าน กลุ่มองค์การเอกชนพัฒนาด้านการแพทย์แผนไทย กลุ่มนักวิชาการ กลุ่มผู้ผลิต หรือจําหน่ายยาแผนไทย และกลุ่มผู้ปลูกหรือแปรรูปสมุนไพรในทุกจังหวัด ทําหน้าที่เสนอชื่อผู้สมควรเป็นกรรมการผู้ทรงคุณวุฒขิ องแต่ ละกลุ่มต่อคณะกรรมการสรรหากรรมการผู้ทรงคุณวุฒริ ะดับจังหวัด
ข้อ ๘ ให้มีคณะกรรมการสรรหากรรมการผู้ทรงคุณวุฒริ ะดับจังหวัด เรียกโดยย่อว่า “ก.ส.จ.” ซึ่งปลัดกระทรวง สาธารณสุขแต่งตั้งในทุกจังหวัด ประกอบด้วย นายแพทย์สาธารณสุขจังหวัด เป็นประธานกรรมการ ผูแ้ ทนกลุ่มหมอพืน้ บ้าน กลุ่มองค์การ เอกชนพัฒนาด้านการแพทย์แผนไทย กลุ่มนักวิชาการ กลุม่ ผู้ผลิตหรือจําหน่ายยาแผนไทย และกลุ่มผู้ปลูกหรือแปรรูปสมุนไพร กลุ่มละ หนึ่งคน เป็นกรรมการและเจ้าหน้าที่ประจําสํานักงานสาธารณสุขจังหวัดทีน่ ายแพทย์สาธารณสุขจังหวัดแต่งตั้งเป็นกรรมการและ เลขานุการ
ให้ ก.ส.จ. มีอํานาจหน้าที่ในการคัดเลือกผู้สมควรเป็นกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิระดับจังหวัดจาก กลุ่มหมอพืน้ บ้าน กลุ่มองค์การเอกชนพัฒนาด้านการแพทย์แผนไทย กลุ่มนักวิชาการ กลุ่มผู้ผลิตหรือจําหน่ายยาแผนไทย และกลุ่มผู้ปลูกหรือแปรรูป สมุนไพร
กรรมการสรรหากรรมการผู้ทรงคุณวุฒิระดับจังหวัดไม่มีสิทธิได้รับการเสนอชื่อเป็นกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิ
ข้อ ๙ ให้ ก.ส. ประกาศการสรรหากรรมการผู้ทรงคุณวุฒิทางหนังสือพิมพ์รายวันอย่างน้อยเจ็ดวันติดต่อกัน หรือ ประชาสัมพันธ์ดว้ ยวิธอี ื่นตามความเหมาะสมก่อนการดําเนินการเสนอชื่อไม่น้อยกว่าสิบวัน
ข้อ ๑๐ การสรรหากรรมการผู้ทรงคุณวุฒใิ ห้ดาํ เนินการดังนี้
(๑) ให้ผู้มีสิทธิเสนอชื่อกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิตามข้อ ๕ (๑) เสนอชื่อตนเองหรือบุคคลอืน่ ทีส่ มควรเป็น กรรมการผูท้ รงคุณวุฒจิ ากกลุ่มผู้ประกอบโรคศิลปะสาขาการแพทย์แผนไทยหรือสาขาการแพทย์แผนไทยประยุกต์หนึ่งชื่อ พร้อมด้วย ประวัตผิ ู้ได้รับการเสนอชื่อตามแบบเสนอชื่อและแบบประวัติที่ปลัดกระทรวงสาธารณสุขประกาศกําหนดต่อ ก.ส. ตามวันและเวลาที่ ก.ส. กําหนด
(๒) ให้ผู้มีสิทธิเสนอชื่อกรรมการผูท้ รงคุณวุฒิตามข้อ ๕ (๒) เสนอชื่อผูส้ มควรเป็นกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิจาก กลุ่มหมอพืน้ บ้าน กลุ่มองค์การเอกชนพัฒนาด้านการแพทย์แผนไทย กลุ่มนักวิชาการ กลุ่มผู้ผลิตหรือจําหน่ายยาแผนไทย และกลุ่มผู้ปลูก หรือแปรรูปสมุนไพร พร้อมด้วยประวัติผู้ได้รับการเสนอชื่อตามแบบเสนอชื่อและแบบประวัตทิ ี่ปลัดกระทรวงสาธารณสุขประกาศ กําหนด ต่อ ก.ส.จ. ตามวันและเวลาที่ ก.ส. กําหนด ในการเสนอชื่อตามวรรคหนึ่ง ให้ผู้มสี ิทธิเสนอชื่อ เสนอชื่อพร้อมกับความยินยอมของผู้ได้รับการเสนอชื่อ รวมทัง้ เอกสารหรือหลักฐานทีแ่ สดงให้เห็นว่า ผู้ได้รับการเสนอชื่อเป็นผู้ที่เหมาะสมกับการเป็นกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิ มีคุณสมบัติและไม่มี ลักษณะต้องห้ามตามข้อ ๒ และข้อ ๓
ให้ ก.ส.จ. เป็นผู้คดั เลือกผู้ได้รับการเสนอชื่อตามวรรคหนึ่ง (๒) ให้เหลือกลุ่มละหนึ่งคนและประกาศชื่อผู้ได้รับ การคัดเลือกในระดับจังหวัด โดยปิดประกาศไว้ในทีเ่ ปิดเผย ณ สํานักงานสาธารณสุขจังหวัด แล้วให้ ก.ส.จ. แจ้งชื่อผู้ซึ่งได้รับการ คัดเลือกพร้อมด้วยแบบเสนอชื่อและแบบประวัติของผู้ซึ่งได้รับการคัดเลือกต่อ ก.ส. ทั้งนี้ ตามวันและเวลาที่ ก.ส. กําหนด
ข้อ ๑๑ ให้ ก.ส. จัดทําบัญชีรายชื่อผูม้ ีคุณสมบัติที่จะได้รับการคัดเลือกเป็นกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิ ดังต่อไปนี้
(๑) บัญชีรายชื่อผูม้ ีคุณสมบัติที่จะได้รับการคัดเลือกเป็นกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิจากกลุ่มผู้ประกอบโรคศิลปะ ให้ จัดทําจากรายชื่อทีผ่ มู้ ีสทิ ธิเสนอชือ่ แจ้งมาตามข้อ ๑๐ (๑) โดยแยกบัญชีตามสาขาของผู้ประกอบโรคศิลปะ
(๒) บัญชีรายชื่อผู้มีคุณสมบัติที่จะได้รับการคัดเลือกเป็นกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิจากกลุ่มหมอพืน้ บ้าน กลุ่ม องค์การเอกชนพัฒนาด้านการแพทย์แผนไทย กลุ่มนักวิชาการ กลุ่มผู้ผลิตหรือจําหน่ายยาแผนไทย และกลุ่มผู้ปลูกหรือแปรรูปสมุนไพร ให้จดั ทําจากรายชือ่ ที่ ก.ส.จ. ในทุกจังหวัดแจ้งมาตามข้อ ๑๐ วรรคสาม โดยแยกบัญชีตามประเภทของแต่ละกลุ่ม สําหรับบัญชีรายชือ่ ของกลุ่มหมอพืน้ บ้านให้แยกออกเป็นสี่บัญชีตามภูมิภาค
ข้อ ๑๒ ให้ ก.ส. ส่งบัญชีรายชื่อตามข้อ ๑๑ และบัตรเลือกกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิตามแบบที่ปลัดกระทรวง สาธารณสุขประกาศกําหนด พร้อมกับประวัติของผู้ที่มีชื่อในบัญชีรายชือ่ ทุกคนไปให้ผู้มีรายชื่อในบัญชีนนั้ ๆ เลือกกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิ จากบัญชีรายชือ่ นัน้ โดยเขียนชื่อและนามสกุลของผู้ซึ่งตนเลือกได้สามชื่อ พร้อมกับลงลายมือชื่อในบัตรเลือกกรรมการผู้ทรงคุณวุฒแิ ล้ว ส่งบัตรดังกล่าวพร้อมกับภาพถ่ายบัตรประจําตัวประชาชนของผู้เลือกกลับคืนไปยัง ก.ส. ภายในวันที่ ก.ส. กําหนด ทั้งนี้ ในกรณีส่ง โดยตรงให้ถือวันที่ ก.ส. ได้รับบัตรเป็นวันส่ง ในกรณีส่งทางไปรษณียใ์ ห้ถือวันที่ที่ทาํ การไปรษณีย์ต้นทางประทับตราไปรษณีย์เป็นวัน ส่ง
ให้ ก.ส. รวบรวมบัตรเลือกกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิตามวรรคหนึ่งเพื่อดําเนินการตรวจนับคะแนน ในการตรวจนับคะแนน ให้กรรมการสรรหาใน ก.ส. จํานวนไม่นอ้ ยกว่าสามคนตรวจนับคะแนนติดต่อกันไปจน เสร็จ ทัง้ นี้ ตามวัน เวลา สถานทีแ่ ละวิธกี ารที่ ก.ส. กําหนด
ข้อ ๑๓ แบบเสนอชื่อกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิ แบบประวัติหรือบัตรเลือกกรรมการผู้ทรงคุณวุฒแิ ล้วแต่กรณี ที่มี ลักษณะอย่างหนึง่ อย่างใดต่อไปนี้ ให้ถอื ว่าใช้ไม่ได้ ไม่ให้นาํ มาพิจารณาคัดเลือกจัดทําบัญชีรายชือ่ หรือนับเป็นคะแนน แล้วแต่กรณี
(๑) ไม่มีลายมือชือ่ ของเลขานุการ ก.ส.
(๒) มีรอยขูด ลบ ขีดฆ่า ต่อเติม หรือเขียนซ้าํ โดยไม่ลงลายมือชื่อผู้เสนอชื่อหรือผูเ้ ลือกกํากับแล้วแต่กรณี
(๓) ไม่ได้ลงลายมือชื่อผู้เสนอชื่อหรือผู้เลือก แล้วแต่กรณี
(๔) ไม่ได้ลงลายมือชื่อเจ้าของประวัติผู้ถูกเสนอชื่อ ในกรณีของแบบประวัติ
(๕) ส่งกลับคืนมาช้ากว่าวันที่ ก.ส. กําหนดตามข้อ ๑๐ หรือข้อ ๑๒ แล้วแต่กรณี
ข้อ ๑๔ เมื่อ ก.ส. ตรวจนับคะแนนเสร็จแล้ว ให้จัดทําบัญชีรายชื่อผู้ได้รับเลือกโดยแยกบัญชีในลักษณะ เช่นเดียวกันกับการจัดทําบัญชีตามข้อ ๑๑ โดยเรียงตามลําดับคะแนนจากคะแนนมากไปน้อยพร้อมกับแสดงคะแนนของแต่ละคนไว้ใน บัญชีด้วย ในกรณีที่มีผู้ได้คะแนนเท่ากัน ให้ประธาน ก.ส. จับสลากชื่อผู้ได้คะแนนเท่ากันนัน้ ต่อหน้า ก.ส. เพือ่ เรียงตามลําดับที่ ให้กรรมการสรรหาใน ก.ส. จํานวนไม่น้อยกว่าสามคนตามข้อ ๑๒ วรรคสาม ลงลายมือชื่อรับรองบัญชีรายชื่อตาม วรรคหนึ่ง แล้วให้ประธาน ก.ส. ปิดประกาศรายชื่อผู้ได้รับเลือกไว้ในทีเ่ ปิดเผย ณ กรมพัฒนาการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก และสํานักงานสาธารณสุขจังหวัดทุกจังหวัด
ให้ผู้ได้รับเลือกที่อยู่ลําดับทีห่ นึ่งซึ่งมีคุณสมบัติครบถ้วนของแต่ละบัญชีเป็นผู้ได้รับเลือกเพือ่ เป็นกรรมการ ผู้ทรงคุณวุฒิ
ในกรณีที่ผู้ได้รับเลือกซึ่งอยู่ในลําดับทีห่ นึ่งตามวรรคสาม ไม่ได้รับแต่งตั้งเป็นกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิด้วยเหตุใดๆ ให้เลื่อนผู้ทไี่ ด้รับเลือกซึ่งอยู่ในลําดับถัดมาขึน้ มาเป็นผู้อยู่ในลําดับทีห่ นึ่งแทน ในกรณีทไี่ ม่สามารถแต่งตั้งผู้ได้รับเลือกเป็นกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิได้ เนื่องจากไม่มรี ายชื่อของผู้ได้รับเลือกซึ่งมี คุณสมบัติครบถ้วนเหลืออยูใ่ นบัญชีรายชื่อบัญชีใด ให้ดาํ เนินการสรรหากรรมการผู้ทรงคุณวุฒเิ ฉพาะในกลุ่มเดียวกับบัญชีรายชือ่ นัน้ ใหม่ ตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่กําหนดในกฎกระทรวงนี้
ข้อ ๑๕ ให้ปลัดกระทรวงสาธารณสุขรวบรวมรายชื่อผูไ้ ด้รับเลือกเป็นกรรมการผู้ทรงคุณวุฒเิ สนอรัฐมนตรี เพื่อ พิจารณาแต่งตั้งเป็นกรรมการผู้ทรงคุณวุฒใิ นคณะกรรมการคุ้มครองและส่งเสริมภูมิปญ ั ญาการแพทย์แผนไทยต่อไป
ข้อ ๑๖ ในกรณีทกี่ รรมการผู้ทรงคุณวุฒพิ น้ จากตําแหน่งก่อนครบวาระ ให้ปลัดกระทรวงสาธารณสุขเสนอรายชื่อ ต่อรัฐมนตรี เพื่อแต่งตัง้ ผู้ได้รับเลือกซึ่งอยู่ในลําดับถัดมาในบัญชีผู้ได้รับเลือกเป็นกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิประเภทนัน้ ตามข้อ ๑๔ แทน ต่อไป
ข้อ ๑๗ ในกรณีทกี่ รรมการผู้ทรงคุณวุฒิจะพ้นจากตําแหน่งตามวาระ ให้มีการสรรหากรรมการผู้ทรงคุณวุฒิก่อน ครบวาระการดํารงตําแหน่งไม่นอ้ ยกว่าหกสิบวัน
ให้ไว้ ณ วันที่ ๑๔ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๔๖
สุดารัตน์ เกยุราพันธุ์
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุข
